
Sukta 9.2
Vasiṣṭha (traditional attribution for portions of RV 9.2; Soma Pavamāna context)
Soma Pavamāna (Soma in the act of purification), with explicit linkage to Indra
Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for many Pavamāna verses)
RV 9.2 এটা সোম পৱমান স্তোত্ৰ, য’ত ঋষিয়ে সোমক পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে ধাৰাবাহিকভাৱে বৈ যাবলৈ উদ্দীপিত কৰে, যাতে সি উজ্জ্বল, বলৱান আৰু আহুতিৰ বাবে যোগ্য হয়। সোম শুদ্ধ হোৱাৰ লগে লগে তাক ‘ইন্দ্ৰৰ ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰা’ বুলি আহ্বান কৰা হয়, যাৰ ফলত দেৱীয় বীৰত্ব, বিজয় আৰু যজ্ঞকাৰ্য শক্তিশালী হয়। স্তোত্ৰৰ অন্তত সোমক যজ্ঞৰ প্ৰাচীন অন্তৰাত্মা বুলি প্ৰশংসা কৰা হয়—আহুতিক ফলপ্ৰসূ কৰি তোলা সেই মৌলিক শক্তি হিচাপে।
Mantra 1
पवस्व देववीरति पवित्रं सोम रंह्या । इन्द्रमिन्दो वृषा विश ॥
পৱিত্ৰৰ মাজেৰে বেগেৰে প্ৰবাহিত হওক, হে সোম, দেৱবীৰত্বলৈ; হে ইন্দো, হে বৃষ, ইন্দ্ৰত প্ৰৱেশ কৰা।
Mantra 2
आ वच्यस्व महि प्सरो वृषेन्दो द्युम्नवत्तमः । आ योनिं धर्णसिः सदः ॥
হে মহৎ প্সৰঃ, হে বৃষ-ইন্দু, দ্যুম্নে অতি সমৃদ্ধ! তুমি উচ্চাৰিত হওঁক, প্ৰকাশিত হওঁক। আমাৰ অন্তৰত যজ্ঞৰ দৃঢ়-প্ৰতিষ্ঠিত সদনত, যোনিত তুমি আসন গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 3
अधुक्षत प्रियं मधु धारा सुतस्य वेधसः । अपो वसिष्ट सुक्रतुः ॥
তেওঁলোকে প্ৰিয় মধু দোহিলে—বেধস্ (জ্ঞানী স্ৰষ্টা)ৰ বাবে সুত সোমৰ ধাৰাসমূহ। হে বসিষ্ঠ, সু-ক্রতু (সু-বুদ্ধি-ইচ্ছা)ৰে চালিত আপঃ (জলসমূহ) সেই মাধুৰ্য আমাৰ ভিতৰত বহন কৰি শোধন কৰে।
Mantra 4
महान्तं त्वा महीरन्वापो अर्षन्ति सिन्धवः । यद्गोभिर्वासयिष्यसे ॥
হে মহৎজন, মহীয়ান আপঃ—মহান নদীসমূহ—তোমাৰ পিছে পিছে বৈ যায়, যেতিয়া তুমি গোভিঃ (ৰশ্মি/গাভীৰূপ কিৰণ)ৰে আৱৃত হ’বলৈ যাওঁ।
Mantra 5
समुद्रो अप्सु मामृजे विष्टम्भो धरुणो दिवः । सोमः पवित्रे अस्मयुः ॥
আপোনীত সোম পৱিত্ৰত মৃজিত হয়—জলৰ মাজত সাগৰ যেন স্পষ্ট হয়; দ্যৌৰ বিস্তৃত আধাৰ, ধাৰক। পৱিত্ৰত সোম আমাৰ প্ৰতি আকাঙ্ক্ষী।
Mantra 6
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः । सं सूर्येण रोचते ॥
বৃষা হৰি গর্জন কৰি উঠিল—মহান, মিত্ৰৰ দৰে দৰ্শনীয়। সূৰ্যৰ সৈতে একত্ৰ ৰোচে; সত্য-জ্যোতিৰ আনন্দ এক হৈ দীপিত।
Mantra 7
गिरस्त इन्द ओजसा मर्मृज्यन्ते अपस्युवः । याभिर्मदाय शुम्भसे ॥
হে ইন্দু, তোমাৰ গিৰা ওজসাৰে মর্মৃজ্যন্তে—কাৰ্য-আকাঙ্ক্ষীসকলৰ। যিবোৰে তুমি মদায় শুম্ভস—উল্লাসৰ বাবে অলংকৃত হওঁৱা।
Mantra 8
तं त्वा मदाय घृष्वय उ लोककृत्नुमीमहे । तव प्रशस्तयो महीः ॥
হে তীব্ৰ-দীপ্ত অগ্নিময়, আনন্দ-মদৰ বাবে আমি তোমাকেই বিচাৰোঁ—সকল লোকৰ সম্পূৰ্ণ স্ৰষ্টা। তোমাৰ মহৎ প্ৰশস্তিসমূহ বিস্তৃত; কিয়নো তোমাৰ আনন্দে আমাৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ আৰু সুসংবদ্ধ সৃষ্টিৰ নিৰ্মাণ কৰে।
Mantra 9
अस्मभ्यमिन्दविन्द्रयुर्मध्वः पवस्व धारया । पर्जन्यो वृष्टिमाँ इव ॥
আমাৰ বাবে, হে ইন্দু—ইন্দ্ৰক কামনা কৰা—মধুৰ দৰে ধাৰাবাহিক সোঁতত পৱিত্ৰ হৈ বোৱাঁ। বৰষুণে সমৃদ্ধ পৰ্জন্য যেন; আনন্দ নামি আহক পোষক শক্তিৰূপে, অন্তৰৰ বৃদ্ধি বঢ়াওক।
Mantra 10
गोषा इन्दो नृषा अस्यश्वसा वाजसा उत । आत्मा यज्ञस्य पूर्व्यः ॥
হে ইন্দু, তুমি ৰশ্মিদাতা, সত্য-পুরুষত্বদাতা, অশ্বসম বেগী প্ৰাণশক্তিদাতা, আৰু বল-সমৃদ্ধিৰ দাতা। তুমি যজ্ঞৰ প্ৰাচীন আত্মা—অন্তঃসাৰ, যিয়ে অন্তৰৰ অৰ্পণক ফলপ্ৰদ কৰে।
It praises Soma while he is being filtered and purified, asking him to become radiant and powerful, and to strengthen Indra and the sacrificer’s victorious energy.
In Vedic ritual language, Soma is the invigorating drink that empowers Indra; symbolically, purified delight and clarity feed the higher will that overcomes obstacles.
It means “the ancient Self of the sacrifice”: Soma is portrayed as the innermost essence that makes the offering effective—both ritually as Soma-juice and inwardly as purified spiritual force.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.