Sukta 107

Mantra 1

परीतो षिञ्चता सुतं सोमो य उत्तमं हविः । दधन्वाँ यो नर्यो अप्स्वन्तरा सुषाव सोममद्रिभिः ॥

চাপি-চাপি নিঃসৃত সোমক চাৰিওফালে ঢালি দিয়া—যি সৰ্বোত্তম হৱিঃ। যি নৰ্য শক্তি ধাৰণ কৰে, যি জলসমূহৰ ভিতৰত অদ্ৰি-পাথৰে নিঃসৃত কৰা হৈছে—সেই সোম আমাৰ কৰ্ম-মণ্ডলত সুপ্ৰতিষ্ঠিত হওক।

Mantra 2

नूनं पुनानोऽविभिः परि स्रवादब्धः सुरभिन्तरः । सुते चित्त्वाप्सु मदामो अन्धसा श्रीणन्तो गोभिरुत्तरम् ॥

এতিয়া পবিত্ৰ হৈ, অৱিভিঃ (ভেড়াৰ উলৰ ছাঁকনি)ৰ মাজেৰে চাৰিওফালে বৈ যাওক—অদব্ধ, অধিক সুগন্ধিময়। সুত হ’লেও, জলসমূহত তোমাৰ অন্ধসা-মদে আমি আনন্দিত হওঁ; গোৰশ্মি (আলোক-ৰশ্মি)ৰে আমাক অধিক উত্তৰ স্তৰত উঠাই শক্তিশালী কৰোঁ।

Mantra 3

परि सुवानश्चक्षसे देवमादनः क्रतुरिन्दुर्विचक्षणः ॥

চাৰিওফালে বৈ যোৱা তুমি দৰ্শিত হওঁ—হে দেবসমূহৰ আনন্দ! দীপ্ত ইন্দু, কৰ্ম-ইচ্ছাশক্তি (ক্রতু), বিচক্ষণ দৃষ্টিত বিস্তৃত-দৰ্শী।

Mantra 4

पुनानः सोम धारयापो वसानो अर्षसि । आ रत्नधा योनिमृतस्य सीदस्युत्सो देव हिरण्ययः ॥

পুনঃপবিত্ৰ হে সোম, তুমি ধাৰাৰূপে বোৱাঁ, আপঃ (জল) বস্ত্ৰৰূপে পৰিধান কৰি। হে ৰত্নধা (ধনৰ অধিষ্ঠাতা), তুমি ঋতস্য যোনিত আসন গ্ৰহণ কৰাঁ—হে দেব, সোনালী উৎসৰূপে।

Mantra 5

दुहान ऊधर्दिव्यं मधु प्रियं प्रत्नं सधस्थमासदत् । आपृच्छ्यं धरुणं वाज्यर्षति नृभिर्धूतो विचक्षणः ॥

দিব্য উধৰ দুহি—প্ৰিয় মধু, প্ৰাচীন—সেই সধস্থ (সংযোগ-আসন)ত তেওঁ উপনীত হয়। দৃঢ় আধাৰ বিচাৰি, বায্য (প্ৰেৰক শক্তি) ধাৰা বয়; নৃভিঃ (মানৱ-শক্তিসমূহে) ধূত, বিচক্ষণ (দূৰদৰ্শী) হৈ অগ্ৰসর হয়।

Mantra 6

पुनानः सोम जागृविरव्यो वारे परि प्रियः । त्वं विप्रो अभवोऽङ्गिरस्तमो मध्वा यज्ञं मिमिक्ष नः ॥

পুনঃপবিত্ৰ হে সোম, জাগ্ৰত আৰু প্ৰিয়, তুমি উলৰ ছাঁকনি (ৱারে)ৰ চাৰিওফালে গতি কৰাঁ। তুমি ঋষি (বিপ্ৰ) হৈ উঠিলা—অঙ্গিৰস-সদৃশতাত সৰ্বোত্তম; তোমাৰ মধুৰতাৰে আমাৰ যজ্ঞ মিশ্ৰিত কৰি সমৃদ্ধ কৰাঁ।

Mantra 7

सोमो मीढ्वान्पवते गातुवित्तम ऋषिर्विप्रो विचक्षणः । त्वं कविरभवो देववीतम आ सूर्यं रोहयो दिवि ॥

সোম, দানশীল, প্ৰবাহিত হয়—পথ-অন্বেষণত সৰ্বোত্তম; ঋষি, বিপ্ৰ, সুদূরদৰ্শী। তুমি কবি হৈ উঠিলা, দেৱসকলৰ বাবে অতি প্ৰিয়; তুমি দিৱ্য আকাশত সূৰ্যক আৰোহণ কৰোৱা।

Mantra 8

सोम उ षुवाणः सोतृभिरधि ष्णुभिरवीनाम् । अश्वयेव हरिता याति धारया मन्द्रया याति धारया ॥

সোম নিশ্চয়, সোটৃসকলৰ দ্বাৰা পীড়িত হৈ, ভেড়াৰ উলৰ ৰিজসমূহৰ ওপৰেৰে গতি কৰে। অশ্বৰ দৰে সোনালি-সেউজীয়া জনা ধাৰাৰে যায়; মন্দ্ৰ, উল্লাসময় ধাৰাৰে যায়।

Mantra 9

अनूपे गोमान्गोभिरक्षाः सोमो दुग्धाभिरक्षाः । समुद्रं न संवरणान्यग्मन्मन्दी मदाय तोशते ॥

অনূপে—জলহীন বিস্তাৰত—গোমান, গোৰশ্মিৰে ৰক্ষিত সোম প্ৰবাহিত হৈছে; দুগ্ধ-মিশ্ৰণসমূহৰ সৈতে প্ৰবাহিত হৈছে। সমুদ্ৰলৈ আৱৰণ খুলি যোৱাৰ দৰে বাধাসমূহ গ’ল; মন্দী—আনন্দদায়ক জনা—মদৰ বাবে তৃপ্ত হয়।

Mantra 10

आ सोम सुवानो अद्रिभिस्तिरो वाराण्यव्यया । जनो न पुरि चम्वोर्विशद्धरिः सदो वनेषु दधिषे ॥

হে সোম, অদ্ৰি-পাথৰে পীড়িত হৈ আহা; উলৰ দুৱাৰসমূহ (ৱাৰাণি) পাৰ হৈ আগবাঢ়া। যেন জনসমূহ দুৰ্গত প্ৰৱেশ কৰে, তেনেদৰে উজ্জ্বল হৰিণবৰ্ণ (হৰি) জনে চমূ-পাত্ৰদ্বয়ত প্ৰৱেশ কৰে; তুমি বনসমূহত (কাষ্ঠ-পাত্ৰ/বৎ) নিজৰ আসন স্থাপন কৰ।

Mantra 11

स मामृजे तिरो अण्वानि मेष्यो मीळ्हे सप्तिर्न वाजयुः । अनुमाद्यः पवमानो मनीषिभिः सोमो विप्रेभिॠक्वभिः ॥

সেই জনে সূক্ষ্ম তন্তুবোৰৰ মাজেৰে পাৰ হৈ নিজকে পৰিশোধিত কৰিছে—মেষৰ দৰে; আৰু সম্পদ/বাজৰ বাবে উদ্‌গ্ৰীৱ অশ্বৰ দৰে। আনন্দ-উন্মাদতাৰ অনুগামী হৈ, পৱমান সোম মনীষীসকলৰ দ্বাৰা, বিপ্ৰ আৰু ঋক্‌ৱ গায়কসকলৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত হয়।

Mantra 12

प्र सोम देववीतये सिन्धुर्न पिप्ये अर्णसा । अंशोः पयसा मदिरो न जागृविरच्छा कोशं मधुश्चुतम् ॥

হে সোম, দেৱসকলৰ আনন্দময় আহ্বানলৈ আগবাঢ়া; স্ৰোতস্বিনী নদীৰ দৰে তোমাৰ প্লাৱিত ধাৰাৰে ফুলি উঠা। তোমাৰ অংশুৰ দুগ্ধ-সাৰৰ মাদকতাৰে জাগ্ৰত হৈ আমাক জগাই তোলা; মধু-চুই থকা কোষ (পাত্ৰ/হৃদয়-পেয়ালা)লৈ সোজাকৈ বৈ যোৱা।

Mantra 13

आ हर्यतो अर्जुने अत्के अव्यत प्रियः सूनुर्न मर्ज्यः । तमीं हिन्वन्त्यपसो यथा रथं नदीष्वा गभस्त्योः ॥

উজ্জ্বল হৰিতাভ-তাম্ৰ বৰ্ণৰ ছাঁকনি (অত্ক) ওপৰত প্ৰিয় সোম—পুত্ৰৰ দৰে—শোধিত হ’বলৈ বোৱা হ’ল। কৰ্মশক্তিসমূহে তাক আগুৱাই নিয়ে, যেন ৰথক হেঁচা দি চলোৱা হয়; নদীপথসমূহ ধৰি, দুয়োটা হাতৰ গাভস্ত্য (ধাৰণকাৰী হস্ত)লৈ।

Mantra 14

अभि सोमास आयवः पवन्ते मद्यं मदम् । समुद्रस्याधि विष्टपि मनीषिणो मत्सरासः स्वर्विदः ॥

চলনত উদ্‌গ্ৰীৱ সোমধাৰাসমূহে নিজকে পৱিত্ৰ কৰি মদ্য-মদ (উল্লাসময় আনন্দ)লৈ পৰিণত হয়। সমুদ্ৰৰ বিস্তৃত আসনত তেওঁলোকে অৱস্থান লয়—মনীষী, মত্সৰ-ধাৰী, স্বৰ্‌বিদ (সূৰ্যলোক-অন্বেষী)।

Mantra 15

तरत्समुद्रं पवमान ऊर्मिणा राजा देव ऋतं बृहत् । अर्षन्मित्रस्य वरुणस्य धर्मणा प्र हिन्वान ऋतं बृहत् ॥

পৱমান, দেৱ-ৰাজা নিজৰ তৰংগেৰে সমুদ্ৰ পাৰ হয়; সি ব্ৰহৎ ঋত (ṛtam bṛhat)—বিশাল সত্যত চলি থাকে। মিত্ৰ-বৰুণৰ ধৰ্ম অনুসৰি সি প্ৰবাহিত হয়; আগুৱাই হেঁচা দি—ব্ৰহৎ ঋতকেই ধাৱিত কৰে।

Mantra 16

नृभिर्येमानो हर्यतो विचक्षणो राजा देवः समुद्रियः ॥

মানৱ-শক্তিসমূহে মাপি-চলাই যাক, গতি-উজ্জ্বল, বিচক্ষণ সেই দেৱ-ৰাজা সমুদ্ৰীয়—সত্তা আৰু দৃষ্টিত বিস্তীৰ্ণ হয়।

Mantra 17

इन्द्राय पवते मदः सोमो मरुत्वते सुतः । सहस्रधारो अत्यव्यमर्षति तमी मृजन्त्यायवः ॥

ইন্দ্ৰৰ বাবে মদ (উল্লাস) পৱিত্ৰ হৈ বৈ যায়—মৰুতৱন্ত প্ৰভুৰ বাবে পীড়িত সোম। সহস্ৰ-ধাৰা হৈ সি অৱী (উলৰ ছাঁকনি)-ৰ ওপৰেৰে তীব্ৰে ধাৱিত হয়; আৰু উৎসুক আয়ৱঃ (শক্তিসমূহ) তাক মাৰ্জি উজ্জ্বল কৰে।

Mantra 18

पुनानश्चमू जनयन्मतिं कविः सोमो देवेषु रण्यति । अपो वसानः परि गोभिरुत्तरः सीदन्वनेष्वव्यत ॥

পৱিত্ৰ হৈ, কবি সোম চমূ (দল/অন্তৰ-সংগঠন) গঢ়ে আৰু প্ৰেৰিত মতি জন্মায়; দেৱসকলৰ মাজত সি আনন্দ পায়। আপেৰে বস্ত্ৰধাৰী, গো (আলোক-ৰশ্মি)-বেষ্টিত, সি ওপৰলৈ উঠি কাঠৰ পাত্ৰসমূহত আসন লয়, আৰু ছাঁকনিৰে নিঃসৃত হয়।

Mantra 19

तवाहं सोम रारण सख्य इन्दो दिवेदिवे । पुरूणि बभ्रो नि चरन्ति मामव परिधीँरति ताँ इहि ॥

হে সোম, হে ইন্দু, তোমাৰ সখ্যত মই দিবে-দিবে আনন্দ লাভ কৰোঁ। বহু শ্যাম পৰিধি মোৰ তলত চলি থাকে; আহা—সেই আৱৰণ-সীমাৰ ওপাৰলৈ মোক লৈ যা।

Mantra 20

उताहं नक्तमुत सोम ते दिवा सख्याय बभ्र ऊधनि । घृणा तपन्तमति सूर्यं परः शकुना इव पप्तिम ॥

আৰু মই, ৰাতি আৰু দিনত, হে সোম, তোমাৰ সখ্যৰ বাবে শ্যাম আধাৰত অৱস্থান কৰোঁ; তথাপি তাপত দগ্ধ সূৰ্যৰ ওপাৰলৈ, দূৰ উৰণৰ পক্ষীৰ দৰে, মই উৰি যাব খোজোঁ।

Mantra 21

मृज्यमानः सुहस्त्य समुद्रे वाचमिन्वसि । रयिं पिशङ्गं बहुलं पुरुस्पृहं पवमानाभ्यर्षसि ॥

হে সুহস্ত্য, তুমি শোধিত হওঁতে সমুদ্ৰ-প্ৰসাৰিতত বাক্‌ক গতি দিয়া। হে পৱমান, তুমি বহি ওলাই আহি পিঙ্গল দীপ্তিৰ ৰয়ি—বহুল, বহুবিধ, বহুলোকাঙ্ক্ষিত—বহন কৰি অভ্যৰ্ষস।

Mantra 22

मृजानो वारे पवमानो अव्यये वृषाव चक्रदो वने । देवानां सोम पवमान निष्कृतं गोभिरञ्जानो अर्षसि ॥

জলত নিজকে শুচি কৰি, হে সোম, অব্যয় (অমৰ) উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে পৱমান হৈ ব’হা; বলবান বৃষৰূপে তুমি বন-যন্ত্ৰ (পেষণ-স্থান)ত দীপ্ত গতি স্থাপন কৰা। হে সোম পৱমান, দেবতাসকলৰ নিমিত্তে নিষ্কৃত (সাজু-কৃত) হৈ, গোৰশ্মি/ৰশ্মিসমূহে উজ্জ্বল কৰি আৰু অভিষিক্ত কৰি, তুমি ধাৰাৰূপে অগ্ৰসৰ হওঁ।

Mantra 23

पवस्व वाजसातयेऽभि विश्वानि काव्या । त्वं समुद्रं प्रथमो वि धारयो देवेभ्यः सोम मत्सरः ॥

বাজ-সাতয় (বল-সমৃদ্ধি লাভ)ৰ বাবে পৱস্ব; সকলো কাব্য (ঋষি-প্ৰেৰিত কবিতা) আৱৰি ধৰা। হে সোম, তুমিয়েই প্ৰথমে দেবতাসকলৰ নিমিত্তে সমুদ্ৰ (চেতনা-সমুদ্ৰ)ক বিস্তৃত ধাৰাত স্থাপন কৰিলা—হে মৎসৰ (উল্লাসময়) সোম।

Mantra 24

स तू पवस्व परि पार्थिवं रजो दिव्या च सोम धर्मभिः । त्वां विप्रासो मतिभिर्विचक्षण शुभ्रं हिन्वन्ति धीतिभिः ॥

সেয়ে, হে সোম, তোমাৰ ধৰ্মসমূহে (ঋত-নিয়মে) পাৰ্থিৱ ৰজঃ আৰু দিব্য ৰজঃৰ চাৰিওফালে পৱমান হৈ ব’হা। হে বিচক্ষণ, বিপ্ৰসকল মনন-ভাবনাৰে, ধীতি (একাগ্ৰ অন্তর্দৃষ্টি)ৰে, তোমাক শুদ্ধ-উজ্জ্বল ৰূপে প্ৰেৰণা দিয়ে।

Mantra 25

पवमाना असृक्षत पवित्रमति धारया । मरुत्वन्तो मत्सरा इन्द्रिया हया मेधामभि प्रयांसि च ॥

পৱমান ধাৰাসমূহ স্ৰোত হৈ ওলাই আহিল, পৱিত্ৰৰ ওপৰেৰে নিজৰ ধাৰাত অতি-গতিৰে। মৰুত্বন্ত বলসহ উল্লাসময়; ইন্দ্ৰীয় শক্তিস্বৰূপ, দ্ৰুত অশ্বসম—মেধা আৰু অগ্ৰগতি (প্রয়াংসি) অভিমুখে ধাৱমান।

Mantra 26

अपो वसानः परि कोशमर्षतीन्दुर्हियानः सोतृभिः । जनयञ्ज्योतिर्मन्दना अवीवशद्गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥

আপোনে জলৰ বস্ত্ৰ পিন্ধি, ইন্দু বিন্দুৱে পাত্ৰটোৰ চাৰিওফালে স্ৰোত হৈ ঘূৰে—সোতৃসকলৰ দ্বাৰা প্ৰেৰিত। জ্যোতি জন্মাই, আনন্দিত হৈ, ৰশ্মিসম গাভীসমূহক দীপ্ত কৰে—যেন কোনোবাই উজ্জ্বল নিৰ্ণিজ (দীপ্ত বস্ত্ৰ) গঢ়ি তোলে।