
Sukta 9.14
Soma Pavamāna
এই সোম পৱমান সূক্তত শুদ্ধ সোমক ঋষি-সদৃশ শক্তি হিচাপে স্তৱ কৰা হৈছে—যি বিশ্বজলৰ ওপৰেৰে গতি কৰে, প্ৰেৰিত বাক্য বহন কৰে আৰু স্বৰ্গীয় আৰু পাৰ্থিৱ দুয়ো জগতক জাগ্ৰত কৰে। পুনঃপুন শোধনৰ দ্বাৰা সোম দীপ্তিমান হয়, ‘গাই’ (ৰশ্মি/আলোকদায়ক শক্তি) জয় কৰে, আৰু যজমানৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ আহ্বান কৰা হয়—বসু, অৰ্থাৎ আলোক, বল আৰু কল্যাণৰ ঐশ্বৰ্য লৈ।
Mantra 1
परि प्रासिष्यदत्कविः सिन्धोरूर्मावधि श्रितः । कारं बिभ्रत्पुरुस्पृहम् ॥
কবিৰ শক্তি চাৰিওফালে গতি কৰে, আগবাঢ়ি চাপ দিয়ে; সিন্ধুৰ ঢৌৰ ওপৰত স্থিত হৈ, বহু আকাঙ্ক্ষাৰে সমৃদ্ধ সৃজন-উচ্চাৰণ বহন কৰে।
Mantra 2
गिरा यदी सबन्धवः पञ्च व्राता अपस्यवः । परिष्कृण्वन्ति धर्णसिम् ॥
যেতিয়া দীপ্ত গিৰাৰ দ্বাৰা পঞ্চ সহবন্ধৱঃ—কৰ্মৰ কৰ্তা—ধাৰণশক্তি (ধৰ্ণসিম্) গঢ়ি-ঘঁহি পৰিষ্কৃত কৰে, তেতিয়া সঠিক ধাৰণাৰ বাবে সোম-শক্তিক সুসজ্জিত কৰি তোলে।
Mantra 3
आदस्य शुष्मिणो रसे विश्वे देवा अमत्सत । यदी गोभिर्वसायते ॥
তেতিয়া এই প্ৰবলজনাৰ ৰসত সকলো দেৱতা আনন্দিত হয়, যেতিয়া সি গোৰশ্মি-সমূহেৰে (আলোকদায়ী গাভীসমূহেৰে) আৱৃত হয় আৰু নিজৰ দীপ্ত বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰে।
Mantra 4
निरिणानो वि धावति जहच्छर्याणि तान्वा । अत्रा सं जिघ्नते युजा ॥
অপবিত্ৰতা নিৰ্গত কৰি সি নানা পথে দৌৰি যায়, দেহৰ জীৰ্ণ আৱৰণসমূহ ত্যাগ কৰি; ইয়াত যুজা—যোক্ত শক্তিসমূহ—একেলগে আঘাত হানি (বাধা) ভাঙি পথ উলিয়ায়।
Mantra 5
नप्तीभिर्यो विवस्वतः शुभ्रो न मामृजे युवा । गाः कृण्वानो न निर्णिजम् ॥
যি বিবস্বৎৰ নপ্তীসমূহৰ সৈতে—উজ্জ্বল, যুবা—পুনঃপুনঃ পৰিশুদ্ধ হয়, সি গাৱঃ (ৰশ্মি-গাভীসমূহ) নিজৰ কৰি লয়, যেন দীপ্ত বস্ত্ৰ।
Mantra 6
अति श्रिती तिरश्चता गव्या जिगात्यण्व्या । वग्नुमियर्ति यं विदे ॥
সি দুয়োটা আশ্ৰয় অতিক্ৰম কৰি, তিৰ্যক গতিৰে চলে; গৱ্য (ৰশ্মি)ৰ সূক্ষ্ম পথেদি যায়—যি জানে, তাৰ বাবে গোপন অগ্নিক সি জাগ্ৰত কৰি তোলে।
Mantra 7
अभि क्षिपः समग्मत मर्जयन्तीरिषस्पतिम् । पृष्ठा गृभ्णत वाजिनः ॥
দ্ৰুত শক্তিসমূহ সিহঁতৰ সৈতে অভিমুখে একত্ৰিত হ’ল, ইষস্পতি (ঐশ্বৰ্যৰ অধিপতি)ক পৰিশোধন কৰি; বলৱানসকলে তাৰ পিঠি ধৰে—সমৰ্থন কৰি আগবঢ়াই নিয়ে।
Mantra 8
परि दिव्यानि मर्मृशद्विश्वानि सोम पार्थिवा । वसूनि याह्यस्मयुः ॥
দিব্য আৰু পাৰ্থিৱ—সকলো বস্তু স্পৰ্শ কৰি জাগ্ৰত কৰোঁতা, হে সোম! আমাৰ প্ৰতি আহা, আমাৰ সত্তাক কামনা কৰি; বসুসমূহ—ধন-সম্পদ, তেজ আৰু বলৰ পূৰ্ণতা—আনি দিয়া।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma while being purified and made radiant as it flows through the filter in the Soma sacrifice.
It presents Soma as a power of inspired vision and speech: as Soma is clarified, it ‘carries’ creative utterance and awakens illumination in the world and in the worshipper.
In Vedic symbolism, “cows” often point to rays or illumining powers (and also tangible wealth), while “vasu” means riches—especially the fullness of light, strength, and well-being that Soma is asked to bring.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.