Sukta 100
Sukta 9.100
Pavamāna Soma seer tradition (RV 9.100).
Soma Pavamāna (with Indra as beneficiary/associated power)
Likely Triṣṭubh; verify by scansion.
এই পৱমান সোম সূক্তত সোমৰ জীৱন্ত ধাৰাক বন্দনা কৰা হৈছে—যেতিয়া তাক পিহি নিঙৰি উলৰ ছাঁকনীৰে শোধন কৰা হয় আৰু দেৱতাসকলৰ বাবে উপযুক্ত কৰা হয়—বিশেষকৈ ইন্দ্ৰৰ অতি প্ৰিয় পানীয় হিচাপে। মাকসকলে নৱজাত বাছুৰক যিদৰে স্নেহে লালন-পালন কৰে, তেনে অন্তৰংগ উপমাৰে শোধনক একেলগে যজ্ঞীয় পৰিশোধন আৰু সোমৰ সত্য, দীপ্তিমান স্বৰূপ উন্মোচন হিচাপে দেখুওৱা হৈছে। সূক্তৰ অন্তত সোমৰ বিশ্বব্যাপী মহিমা প্ৰকাশ পায়—সেই মহিমাই দ্যৌ আৰু পৃথিৱীকো অতিক্ৰম কৰে আৰু বাধাদায়ক ‘আৱৰণ’ খুলি পেলায়—যাতে শুদ্ধ ধাৰাই দিৱ্য ঋতক বল দিয়ে আৰু মানৱ অন্তৰ্দৃষ্টিক জাগ্ৰত কৰে।
Mantras
Mantra 1
अभी नवन्ते अद्रुहः प्रियमिन्द्रस्य काम्यम् । वत्सं न पूर्व आयुनि जातं रिहन्ति मातरः ॥
অদ্ৰুহ—অপ্ৰতারণকাৰী শক্তিসমূহ—ইন্দ্ৰৰ প্ৰিয়, ইন্দ্ৰে কাম্য যি, তাৰ দিশে আগবাঢ়ি নত হয়। যেন প্ৰথম জীৱনত জন্মা বাছুৰক মাতৃসকলে জিভাৰে চেলাই, তেনেদৰে সিহঁতে ইয়াক স্নেহে লালন কৰি সত্য ৰূপলৈ পৰিপক্ব কৰে।
Mantra 2
पुनान इन्दवा भर सोम द्विबर्हसं रयिम् । त्वं वसूनि पुष्यसि विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
হে ইন্দৱ, পৱমান হৈ তুমি, হে সোম, দ্বিবৰ্হস—দ্বিগুণ পূৰ্ণতাৰ ধন আন। দাতা-গৃহত তুমি সকলো বস্তু-সম্পদ পোষণ কৰা—অৰ্পণকাৰীৰ অন্তৰত।
Mantra 3
त्वं धियं मनोयुजं सृजा वृष्टिं न तन्यतुः । त्वं वसूनि पार्थिवा दिव्या च सोम पुष्यसि ॥
হে সোম, তুমি মন-যোজিত ধী (চিন্তা) উন্মোচন কৰো—যেন বজ্ৰধ্বনি বৰ্ষা মুকলি কৰে। তুমি পৃথিৱীৰ বসুসমূহ আৰু দিৱ্য ধন-সম্পদো পুষ্ট কৰো।
Mantra 4
परि ते जिग्युषो यथा धारा सुतस्य धावति । रंहमाणा व्यव्ययं वारं वाजीव सानसिः ॥
জয়ীজনৰ দৰে, তোমাৰ পেষিত ধাৰা চাৰিওফালে দৌৰি যায়। তীব্ৰ বেগে আগবাঢ়ি, অবিনাশী উলৰ ছাঁকনি ভেদি যায়—যেন শক্তিশালী অশ্ব বিজয়-পুরস্কাৰ জয় কৰে।
Mantra 5
क्रत्वे दक्षाय नः कवे पवस्व सोम धारया । इन्द्राय पातवे सुतो मित्राय वरुणाय च ॥
হে কবি (ঋষি), আমাৰ ক্রতু আৰু দক্ষতাৰ বাবে ধাৰাৰূপে পৱিত্ৰ হৈ প্ৰবাহিত হওক, হে সোম। ইন্দ্ৰে পান কৰিবলৈ পেষিত, আৰু মিত্ৰ-বৰুণৰ বাবেও।
Mantra 6
पवस्व वाजसातमः पवित्रे धारया सुतः । इन्द्राय सोम विष्णवे देवेभ्यो मधुमत्तमः ॥
পৱস্ব, হে সোম—বাজসাতম, অৰ্থাৎ বিজয়-প্ৰদাতাসকলৰ ভিতৰত শ্ৰেষ্ঠ; ধাৰাৰূপে সুতো হৈ পৱিত্ৰত প্ৰৱেশ কৰি শুদ্ধ হৈ বৈ যোৱা। ইন্দ্ৰৰ বাবে, বিষ্ণুৰ বাবে, দেৱসকলৰ বাবে—সৰ্বাধিক মধুময়, আনন্দ-ৰসসমৃদ্ধ হৈ বৈ যোৱা।
Mantra 7
त्वां रिहन्ति मातरो हरिं पवित्रे अद्रुहः । वत्सं जातं न धेनवः पवमान विधर्मणि ॥
অদ্ৰুহ মাতৃশক্তিসকল পৱিত্ৰত তোমাক—হৰিবৰ্ণ সোমক—চাটি স্নেহে লালন কৰে। যেন ধেনুসকল জন্মা বাছুৰক, তেনেদৰে পৱমান, তোমাৰ বিস্তৃত বিধৰ্মণিত তোমাক পোষণ কৰে।
Mantra 8
पवमान महि श्रवश्चित्रेभिर्यासि रश्मिभिः । शर्धन्तमांसि जिघ्नसे विश्वानि दाशुषो गृहे ॥
হে পৱমান, তুমি মহৎ শ্ৰৱস্সহ চিত্ৰবৰ্ণ ৰশ্মিসকলৰে গতি কৰা। অগ্ৰসৰ হৈ দাশুষৰ গৃহত থকা সকলো অন্ধকাৰক তুমি আঘাত কৰি নাশ কৰা।
Mantra 9
त्वं द्यां च महिव्रत पृथिवीं चाति जभ्रिषे । प्रति द्रापिममुञ्चथाः पवमान महित्वना ॥
হে মহাব্ৰতধাৰী, তুমি দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—দুয়োকেই ধৰি ৰাখি অতিক্ৰম কৰিছা। হে পৱমান, তোমাৰ মহিমাৰে তুমি বাধাদায়ক আৱৰণ/চাদৰ খুলি পেলোৱা।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is pressed and purified through the filter, becoming a powerful, shining drink—especially for Indra—and a source of clarity and strength for the worshippers.
The image highlights careful nurturing: just as a calf is lovingly licked into health and form, Soma is refined through ritual purification until his true potency is revealed.
It is a metaphor for removing obstruction and dullness: as Soma is purified, he throws off what resists, revealing a clearer, stronger power that can uplift gods and humans.
Ask anything about Sukta 100 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.