Sukta 102
Sukta 9.102
Traditional Soma Pavamāna seer-line (exact attribution varies by hymn index; commonly Bhṛgu/Angiras-related for Book 9 sequences)
Soma Pavamāna
Jagatī (probable for opening of RV 9.102)
এই সোম পৱমান সূক্তত শুদ্ধ সোমক বাঢ়ি উঠা, দীপ্তিমান শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি ঋতৰ “উজ্জ্বল চিন্তা”ক প্ৰেৰণা দিয়ে আৰু যজ্ঞক আগবঢ়াই নিয়ে। সোমক প্ৰিয় আৰু সৰ্বব্যাপী ৰূপে বৰ্ণনা কৰা হৈছে; তেওঁ একেটা বিধান (ব্ৰত)ৰ অধীনত দেৱতাসকলক সমন্বয় কৰে আৰু “স্বৰ্গৰ গোহাল” মুকলি কৰি যজ্ঞ আৰু জগতলৈ পোহৰ আৰু শৃঙ্খলা মুক্ত কৰে।
Mantras
Mantra 1
क्राणा शिशुर्महीनां हिन्वन्नृतस्य दीधितिम् । विश्वा परि प्रिया भुवदध द्विता ॥
বঢ়ি উঠা, মহীয়ানসকলৰ শিশু ঋতৰ দীধিতি—উজ্জ্বল চিন্তা—উদ্দীপিত কৰে। সকলোকে পৰি-আৱৰ্তি কৰি, সি প্ৰিয় হয়; তাৰ পাছত পুনঃ পুনঃ সত্তাত ঋতৰ আনন্দ স্থাপন কৰে।
Mantra 2
उप त्रितस्य पाष्योरभक्त यद्गुहा पदम् । यज्ञस्य सप्त धामभिरध प्रियम् ॥
ত্ৰিতাৰ দুয়ো পাৰ্শ্বৰ ওচৰত তেওঁ নিজৰ স্থান গ্ৰহণ কৰিলে—য’ত গুহাৰ ভিতৰত গোপন পদ লুকাই আছে; তাৰ পাছত যজ্ঞৰ সাত ধাম/শক্তিৰ দ্বাৰা কৰ্মৰ অন্তৰত তেওঁ প্ৰিয়, আনন্দস্বৰূপ হয়।
Mantra 3
त्रीणि त्रितस्य धारया पृष्ठेष्वेरया रयिम् । मिमीते अस्य योजना वि सुक्रतुः ॥
নিজ ধাৰাৰে ত্ৰিতাৰ উচ্চ পৃষ্ঠত থকা ধন-সম্পদ তিনিধাৰে প্ৰবাহিত/চলমান কৰে; সু-ক্রতু, দীপ্ত সংকল্পৱান জনে তাৰ যোগনা—সংযোগ আৰু বিস্তাৰ—যথাক্ৰমে মাপি স্থিৰ কৰে।
Mantra 4
जज्ञानं सप्त मातरो वेधामशासत श्रिये । अयं ध्रुवो रयीणां चिकेत यत् ॥
তেওঁ জন্ম লওঁতেই সাত মাতৃয়ে বেদ্ধা—জ্ঞানীজনক—শ্ৰীৰ কাৰ্যত নিয়োগ কৰিলে; এইজন, যেতিয়া সেই সত্যত জাগ্ৰত হয়, তেতিয়া ধন-সম্পদৰ ধ্ৰুৱ আধাৰ, স্থিৰ ভিত্তি হয়।
Mantra 5
अस्य व्रते सजोषसो विश्वे देवासो अद्रुहः । स्पार्हा भवन्ति रन्तयो जुषन्त यत् ॥
অস্য ব্ৰতে (ব্ৰত/ঋত-নিয়মত) সজোষসঃ—একমতে—বিশ্বে দেবাসো অদ্ৰুহঃ (অদ্ৰোহী) ভৱন্তি। স্পাৰ্হাঃ ৰন্তয়ঃ (কাম্য আনন্দসমূহ) পূৰ্ণতা লাভ কৰে; যৎ (ঋত-ব্যৱস্থা) প্ৰতিষ্ঠিত হয়, তেতিয়া সিহঁতে তাক জুষন্ত—অনুমোদন/গ্ৰহণ কৰে।
Mantra 6
यमी गर्भमृतावृधो दृशे चारुमजीजनन् । कविं मंहिष्ठमध्वरे पुरुस्पृहम् ॥
যমী ঋতাবৃধঃ (ঋত-বর্ধকসকল) গৰ্ভম্ ইৱ শক্তিৰূপে জন্ম দিলে—দৰ্শনে চারু, মনোহৰ। অধ্বৰে (যজ্ঞত) স কবিঃ, মংহিষ্ঠঃ (সৰ্বাধিক দাতা), বহুজনে আকাঙ্ক্ষিত (পুরুস্পৃহ)।
Mantra 7
समीचीने अभि त्मना यह्वी ऋतस्य मातरा । तन्वाना यज्ञमानुषग्यदञ्जते ॥
ঋতস্য মাতৰা—দুই মহতী জননী—সমীচীনে (সম্মুখামুখি) স্বত্মনা (নিজ শক্তিত) অভি গচ্ছন্তি। মানব-পথে যজ্ঞম্ তন্বানা—বিস্তাৰ কৰি—যদ্ অঞ্জতে, তদ্ (দিব্য কৰ্মৰ বাবে) তাক অভিষিক্ত/প্ৰস্তুত কৰে।
Mantra 8
क्रत्वा शुक्रेभिरक्षभिॠणोरप व्रजं दिवः । हिन्वन्नृतस्य दीधितिं प्राध्वरे ॥
ক্ৰতুৱে, উজ্জ্বল ‘চক্ষু’সম অক্ষসমূহেৰে, সি দ্যৌৰ গোহাল/ব্ৰজ উন্মোচন কৰে; ঋতস্য দীধিতি—সত্যৰ দীপ্ত চিন্তা—আগবঢ়াই, অধ্বৰ যজ্ঞত তাক প্ৰবৃত্ত কৰায়।
Frequently Asked Questions
The deity is Soma Pavamāna—Soma as he is being purified and flowing through the filter during the soma ritual.
It means Soma energizes truth-aligned inspiration (ṛta) so that clear insight and right order become active in the mind and in the sacrifice.
It is a symbolic image for a heavenly enclosure holding light, abundance, or divine powers; Soma ‘opens’ it by his luminous force, releasing that wealth into the rite and the world.
Ask anything about Sukta 102 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.