
Sukta 9.77
Soma Pavamāna (as Indra’s vajra-form)
এই সৰু পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—সেই শোধিত হৈ পাত্ৰত সাজু হোৱাৰ সময়ত ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰৰূপে দীপ্তিমান, অপ্রতিৰোধ্য শক্তি হৈ বিজয় আৰু সমৃদ্ধি আনে। শ্লোকসমূহে ছাঁকনিৰে ছাঁকা সোমক মধুৰ, জ্যোতিৰ্ময় আৰু ঋত-ধাৰক ৰূপে চিত্ৰিত কৰে; সি ঘৃতসদৃশ সাৰৰ ধনী ধাৰাসমূহক নিজৰ ফালে টানি আনে আৰু যজমানক বল, “গো” (ৰশ্মি) আৰু প্ৰেৰিত বাক্শক্তিৰে উদ্দীপিত কৰে। শেষ গতি-ভাগত সোম-প্ৰবাহক বৰুণ আৰু মিত্ৰৰ বিস্তৃত, বিশ্বস্ত শক্তিসমূহৰ সৈতে একাত্ম কৰা হৈছে; ফলত এই শোধন কেৱল যাগিক কৰ্ম নহয়, বৰং বিশ্ব-ঋত আৰু অন্তৰৰ সত্যৰ সুৰ-সমন্বয়।
Mantra 1
एष प्र कोशे मधुमाँ अचिक्रददिन्द्रस्य वज्रो वपुषो वपुष्टरः । अभीमृतस्य सुदुघा घृतश्चुतो वाश्रा अर्षन्ति पयसेव धेनवः ॥
এষ প্ৰ কোশে মধুমান্ উচ্চৈঃ ক্ৰন্দে—ইন্দ্ৰস্য বজ্ৰঃ, বপুষঃ বপুষ্টৰঃ, দীপ্তিতকৈও অধিক দীপ্তিমান। ঋতস্য সুদুঘা ঘৃতশ্চুতঃ ধাৰাসমূহ তঁৰ অভিমুখে ধাৱমান; দুধেৰে গৰ্জন কৰা ধেনুসকলৰ দৰে পয়সা বোৱাই আহে।
Mantra 2
स पूर्व्यः पवते यं दिवस्परि श्येनो मथायदिषितस्तिरो रजः । स मध्व आ युवते वेविजान इत्कृशानोरस्तुर्मनसाह बिभ्युषा ॥
সেই প্ৰাচীনজন পৱিত্ৰ হৈ বোৱাই যায়—যাক শ্যেন (বাজ) দিৱৰ ওপাৰৰ পৰা, মধ্য-ৰজঃ অতিক্ৰম কৰি আনিছিল। সি মধুৰসেৰে ত্বৰিত হয়, শক্তিত কঁপে; কৃশানু ধনুৰ্ধৰৰ ধনুৰ পৰাো মনত ভয়ংকৰ আছিল।
Mantra 3
ते नः पूर्वास उपरास इन्दवो महे वाजाय धन्वन्तु गोमते । ईक्षेण्यासो अह्यो न चारवो ब्रह्मब्रह्म ये जुजुषुर्हविर्हविः ॥
আমাৰ বাবে সেই পূৰ্বৰ আৰু পৰৱৰ্তী সোম-বিন্দুবোৰ গোমতী মহা-বাজ (মহাশক্তি-সমৃদ্ধি)ৰ দিশে ত্বৰিত হওক। দৰ্শনীয় আৰু সৰ্পৰ দৰে ক্ষিপ্ৰ—যিসকলে প্ৰতিটো মন্ত্ৰৰ সৈতে প্ৰতিটো হৱি গ্ৰহণ কৰে—তেওঁলোকে আমাৰ ভিতৰত মন্ত্ৰে-মন্ত্ৰে গতি কৰক।
Mantra 4
अयं नो विद्वान्वनवद्वनुष्यत इन्दुः सत्राचा मनसा पुरुष्टुतः । इनस्य यः सदने गर्भमादधे गवामुरुब्जमभ्यर्षति व्रजम् ॥
এই ইন্দু-সোম, জ্ঞানী, অৰণ্য-অন্বেষীৰ দৰে গোপন ধন জয় কৰি আমাৰ বাবে আনে; মনৰে সোজাকৈ গতি কৰে, বহুজনৰ দ্বাৰা প্ৰশংসিত। যি আসনত গৰ্ভ (অন্তৰ্নিহিত গঠন) স্থাপন কৰে, সি গোৱালোকৰ বিস্তৃত বেষ্টনী—উৰুব্জ ব্ৰজ, য’ত দীপ্ত গাভীসমূহ একত্ৰ—তাৰ ফালে ধাৱিত হয়।
Mantra 5
चक्रिर्दिवः पवते कृत्व्यो रसो महाँ अदब्धो वरुणो हुरुग्यते । असावि मित्रो वृजनेषु यज्ञियोऽत्यो न यूथे वृषयुः कनिक्रदत् ॥
দ্যুলোকৰ পৰা পৱতে—ঋতকৰ্মকাৰী, বিস্তৃত-কাৰ্যশীল ৰস; মহান, অদব্ধ—বৰুণ, ঋতৰ বিস্তৃত বিধানৰ শক্তি, বিস্তৃত পৰিসৰত গতি কৰে। ক্ষেত্ৰসমূহত মিত্ৰোও নিসৃত হয়, যজ্ঞযোগ্য; ইউথত বলবান অশ্বৰ দৰে, বৃষযু হৈ কণিক্ৰদত—উচ্চ স্বৰে হুঙ্কাৰ দিয়ে।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified and made ready for offering—described as Indra’s thunderbolt-like power.
Because purified Soma is seen as the force that empowers Indra to overcome obstacles; spiritually, it represents a concentrated, decisive energy born from purification.
The final verse shows Soma’s flow as carrying the powers of Varuṇa (vast, unbreakable cosmic law) and Mitra (harmony and right relationship), so the ritual purification also signifies alignment with ṛta.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.