Sukta 6
Sukta 9.6
Not provided in the input; requires RV 9.6 hymn colophon for exact attribution.
Soma Pavamāna.
Not supplied in the input; requires metrical verification for RV 9.6.1.
এই পৱমান সোম স্তোত্ৰত সোমৰ আনন্দময়, বলৱান প্ৰবাহক উদ্যাপন কৰা হৈছে—উলৰ ছাঁকনিৰ মাজেৰে বেগেৰে বৈ তেওঁ শুদ্ধ হয়, দেৱতাসকলৰ বাবে পবিত্ৰ হৈ নিবেদনযোগ্য হয়। সোমক শক্তিশালী ‘বৃষভ’ আৰু দ্ৰুত অশ্বৰূপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; যজ্ঞীয় উপায়সমূহে তেওঁক পৰিশোধিত কৰি প্ৰেৰিত বাক্য (প্ৰতিভাসম্পন্ন বাণী) উৎপন্ন কৰে আৰু বিশেষকৈ ইন্দ্ৰই যি মত্ততাময় উল্লাস কামনা কৰে, সেই ৰস-মদিৰা-সদৃশ আনন্দ প্ৰদান কৰে।
Mantras
Mantra 1
मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः । अव्यो वारेष्वस्मयुः ॥
হে সোম, আনন্দদায়ক ধাৰাত ব’হি আহা—বলৰ বৃষভৰ দৰে; দেৱ-অন্বেষী হৈ নিজকে পৱিত্ৰ কৰা। উলৰ ছাঁকনিত, আমাৰ প্ৰতি আকুল হৈ, আমাৰ গ্ৰহণৰ বাবে ৰূপ ধৰা।
Mantra 2
अभि त्यं मद्यं मदमिन्दविन्द्र इति क्षर । अभि वाजिनो अर्वतः ॥
হে ইন্দু (সোম-বিন্দু), সেই মাদক আনন্দ-উন্মাদনাৰ দিশে—‘ইন্দ্ৰৰ বাবে’ বুলি—তুমি ক্ষৰি ব’হা। বল-সমৃদ্ধিৰ বাজিন অশ্বসমূহৰ দিশেও, বিজয় বহন কৰা তীব্ৰ বাহকসকলৰ দিশেও ব’হা।
Mantra 3
अभि त्यं पूर्व्यं मदं सुवानो अर्ष पवित्र आ । अभि वाजमुत श्रवः ॥
হে সোম, পীড়িত হৈ নিৰ্গত হোৱা তুমি সেই প্ৰাচীন মদ/আনন্দৰ দিশে বৈ যোৱা; পৱিত্ৰ (ছাঁকনি)-লৈ দৌৰি সোমোৱা। বল-সমৃদ্ধি (বাজ) আৰু শ্ৰৱঃ—উজ্জ্বল খ্যাতি/শ্ৰুতি—ৰ দিশেও বৈ যোৱা।
Mantra 4
अनु द्रप्सास इन्दव आपो न प्रवतासरन् । पुनाना इन्द्रमाशत ॥
একে-একে অনুসৰণ কৰি সোমৰ বিন্দুবোৰ ঢাল বোৱা পানীৰ দৰে ধাৰা হৈ বয়। নিজে পৱিত্ৰ হৈ চলা এই গতিৰে সিহঁতে ইন্দ্ৰক—উজ্জ্বল মনোবলক—প্ৰাপ্ত হয়।
Mantra 5
यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥
দশ কন্যাই যেন বলৰ দ্ৰুত অশ্বক পৰিষ্কাৰ কৰে, তেনেকৈ সিহঁতে তাক মচি-মাজে—বনত খেলি থকা, সীমা অতিক্ৰম কৰা দৌৰবিদক। এইদৰে সোমক যজ্ঞৰ শক্তিসমূহে পালিশ কৰে, যেতিয়া তেওঁৰ দীপ্ত গতি প্ৰকাশ পায়।
Mantra 6
तं गोभिर्वृषणं रसं मदाय देववीतये । सुतं भराय सं सृज ॥
সেই বৃষভ-সদৃশ ৰস (সোম), নিংড়াই উলিয়াই, গোৰশ্মি (গো) সহ একত্ৰ কৰ—উল্লাস (মদ)ৰ বাবে আৰু দেৱসকলৰ প্ৰীতিগ্ৰহণ (দেৱৱীতয়)ৰ বাবে। অৰ্ঘ্য বহন কৰিবলৈ তাক এক ধাৰাত সংযোজিত কৰ।
Mantra 7
देवो देवाय धारयेन्द्राय पवते सुतः । पयो यदस्य पीपयत् ॥
দেৱ সোম, নিংড়াই উলিয়াই, দেৱ ইন্দ্ৰৰ বাবে ধাৰা ৰূপে পৱিত্ৰ হৈ বয়; যেতিয়া তাৰ দুগ্ধ-সদৃশ পয়ঃ-সমৃদ্ধি ফুলে-ফেঁপে উঠে আৰু তেওঁক পোষণ কৰে। তেনেই আনন্দে অন্তৰৰ বাধা ভাঙি শক্তি বৃদ্ধি কৰে।
Mantra 8
आत्मा यज्ञस्य रंह्या सुष्वाणः पवते सुतः । प्रत्नं नि पाति काव्यम् ॥
যজ্ঞৰ আত্মা স্বৰূপ, দ্ৰুতগামী সোম—সু-সুতা (ভালদৰে নিংড়া)—পৱিত্ৰ হৈ বয়। তেওঁ অন্তৰত প্ৰাচীন কাব্য, ঋষিসকলৰ চিৰন্তন প্ৰেৰিত জ্ঞান, ৰক্ষা কৰি স্থাপন কৰে।
Mantra 9
एवा पुनान इन्द्रयुर्मदं मदिष्ठ वीतये । गुहा चिद्दधिषे गिरः ॥
এনেদৰে আত্ম-শোধিত হৈ, ইন্দ্ৰ-আকাঙ্ক্ষী তুমি দেৱ-ভোগৰ বাবে সৰ্বাধিক তীব্ৰ মদ (আনন্দ-উন্মাদনা) বহন কৰাঁ। গুহাতো তুমি প্ৰেৰিত বাণীসমূহ স্থাপন কৰাঁ।
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he is purified (pavamāna) while flowing through woolen filters, becoming fit to be offered to the gods and to strengthen Indra.
The images show Soma’s power and speed: as a ‘bull’ he is forceful and fertilizing, and as a ‘swift steed’ he is polished by the rite until his energy becomes bright and effective.
Alongside the ritual meaning, it suggests an inner meaning: purified Soma awakens inspiration from hidden depths of the person, so truthful speech and insight emerge.
Ask anything about Sukta 6 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.