
Sukta 9.22
Soma Pavamāna
এই সোম পৱমান সূক্তত পিষা সোমক দ্ৰুত, গৰ্জনময় ধাৰাৰূপে বন্দনা কৰা হৈছে—ৰথৰ দৰে উচ্ছ্বাসেৰে ধাৱমান, যজমানক বল, প্ৰাচুৰ্য আৰু প্ৰেৰিত দৃষ্টি দানকাৰী। ইয়াত সোমৰ শোধন আৰু স্পষ্টকৰণ শক্তি বিশেষভাৱে উজাগৰ কৰা হৈছে—ছাঁকনিৰ মাজেৰে গতি কৰি ‘স্পষ্টদৰ্শী’ হোৱা আৰু ধী (প্ৰেৰিত চিন্তা) জাগ্ৰত কৰা। সোমক পণিসকলৰ পৰা লুকাই থকা ধন পুনৰুদ্ধাৰকাৰী আৰু ‘টান দোৰা/সূতা’ক দৃঢ় কৰা বুলিও প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যি যজ্ঞক্ৰিয়া আৰু উপলব্ধিৰ অবিচ্ছিন্নতাৰ প্ৰতীক।
Mantra 1
एते सोमास आशवो रथा इव प्र वाजिनः । सर्गाः सृष्टा अहेषत ॥
এই দ্ৰুত সোমসমূহ—ৰথৰ দৰে—আগলৈ ধাৱমান; বাজিক (বাজিনঃ), বল-সমৃদ্ধিৰ বাহক। স্ৰষ্ট সৰ্গা (মুক্ত ধাৰাসমূহ) ৰূপে উন্মুক্ত হৈ, ঢলত গর্জন কৰি উঠিল।
Mantra 2
एते वाता इवोरवः पर्जन्यस्येव वृष्टयः । अग्नेरिव भ्रमा वृथा ॥
এতেসকল বায়ুৰ দৰে বিস্তৃত গর্জনত চলি যায়; পৰ্জন্যৰ বৰষুণৰ দৰে ঢালি পৰে; অগ্নিৰ ঘূৰ্ণায়মান শিখাৰ দৰে চক্ৰাকাৰে ঘূৰে—জড়তা ছিটিয়াই, বন্ধতা ভাঙি মুকলি কৰে।
Mantra 3
एते पूता विपश्चितः सोमासो दध्याशिरः । विपा व्यानशुर्धियः ॥
এই শুদ্ধ সোমশক্তিসকল—দূৰদৰ্শী, দধি-মিশ্ৰিত—প্ৰেরিত ধীসমূহক বহুদিশে ব্যাপি লাভ কৰিছে; ঋষিশক্তিৰূপে সঞ্চৰি, বুদ্ধিক বহু দিশে মুকলি কৰে।
Mantra 5
एते पृष्ठानि रोदसोर्विप्रयन्तो व्यानशुः । उतेदमुत्तमं रजः ॥
এইসকল, বিপ্ৰসদৃশ প্ৰেরিত ঋষিৰূপে গতি কৰি, দুয়ো লোকৰ উচ্চ পৃষ্ঠসমূহলৈ ব্যাপি উপনীত হৈছে; আৰু এই পৰম উত্তম ৰজঃ—সৰ্বোচ্চ দীপ্তিময় বিস্তাৰলৈও উপনীত হৈছে।
Mantra 7
त्वं सोम पणिभ्य आ वसु गव्यानि धारयः । ततं तन्तुमचिक्रदः ॥
হে সোম, তুমি পণিসকলৰ পৰা গব্যানি—উজ্জ্বল ৰশ্মিৰ ধন—আনি ধৰি ৰাখা; সেয়া তুমি সুৰক্ষিত কৰি স্থাপন কৰিলা। তুমি প্ৰসাৰিত তন্তু দৃঢ় কৰিলা—কৰ্মৰ ধাৰাবাহিকতা আৰু উপলব্ধিৰ পথ স্থিৰ কৰিলা।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is pressed, flows, and becomes purified through the filter, bringing strength and clarity.
It refers to the ritual filtering of Soma juice, and also to the idea that Soma clarifies the mind—spreading inspired thought (dhī) and clear seeing.
The Paṇis symbolize hoarding or obstruction; Soma is praised for retrieving hidden wealth (including ‘gavyāni,’ luminous riches). The “stretched thread” points to firm continuity—of the rite, of right order, and of steady inner progress.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.