
Sukta 9.113
Pavamāna Soma hymn tradition; specific rishi attribution requires Anukramaṇī confirmation for 9.113.
Soma Pavamāna; Indra prominently as drinker and agent of victory.
Unverified without metrical scan.
এই পৱমান সোম সূক্তত চেপি শোধিত সোমক স্তুতি কৰা হৈছে—যেতিয়া সি ছাঁকনিৰ মাজেৰে ধাৰাসাৰে বৈ যায়, তেতিয়া তাক ইন্দ্ৰৰ বাবে উচ্ছ্বসিত হৈ আগবাঢ়িবলৈ আহ্বান কৰা হয়, যাতে ইন্দ্ৰে শক্তি গ্ৰহণ কৰি বিজয়ী বীৰ কৰ্ম সম্পন্ন কৰিব পাৰে। পাথৰ, স্তোত্ৰ-ধ্বনি আৰু চেপাৰ যজ্ঞীয় চিত্ৰৰ সৈতে সূক্তখন সোমক আনন্দ (আনন্দ) দাতা আৰু অমৃতত্ব (অমৰত্ব) লাভৰ আকাঙ্ক্ষাৰ দৰ্শন হিচাপে উন্মোচন কৰে। পুনৰাবৃত্ত ধ্বনি “ইন্দ্ৰায়েন্দো পৰি স্ৰৱ” বাহ্য যজ্ঞক অন্তৰ্মুখী উত্তৰণ আৰু পূৰ্ণতাৰ গতিৰ সৈতে একত্ৰে বেঁধি ৰাখে।
Mantra 1
शर्यणावति सोममिन्द्रः पिबतु वृत्रहा । बलं दधान आत्मनि करिष्यन्वीर्यं महदिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
শর্যণাৱতত বৃত্ৰহা ইন্দ্ৰে সোম পান কৰক; আত্মাত বল স্থাপন কৰি, মহৎ বীৰ্য সাধন কৰিবলৈ উদ্যত। হে ইন্দু, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে আৰু আগলৈ বৈ যোৱা।
Mantra 2
आ पवस्व दिशां पत आर्जीकात्सोम मीढ्वः । ऋतवाकेन सत्येन श्रद्धया तपसा सुत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
হে দিশাসকলৰ পতি, হে সোম, বীৰ দাতা, আমাৰ ওচৰলৈ পৱিত্ৰধাৰাৰে প্ৰবাহিত হওঁক। ঋতৰ বাক্যৰে, সত্যৰে, শ্রদ্ধাৰে, তপসাৰে নিপীড়িত-সুত তুমি। হে ইন্দু, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বুৰি বুৰি আগবাঢ়ি প্ৰবাহিত হওঁক।
Mantra 3
पर्जन्यवृद्धं महिषं तं सूर्यस्य दुहिताभरत् । तं गन्धर्वाः प्रत्यगृभ्णन्तं सोमे रसमादधुरिन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
পৰ্জন্যে পোষিত মহিষ—তাক সূৰ্যৰ দুহিতা আনিলে। গন্ধৰ্বাসকলে তাক প্ৰতিগ্ৰহণ কৰিলে; সোমত তেওঁলোকে ৰস—আনন্দৰ সাৰ—স্থাপন কৰিলে। হে ইন্দু, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বুৰি বুৰি আগবাঢ়ি প্ৰবাহিত হওঁক।
Mantra 4
ऋतं वदन्नृतद्युम्न सत्यं वदन्त्सत्यकर्मन् । श्रद्धां वदन्त्सोम राजन्धात्रा सोम परिष्कृत इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
ঋত উচ্চাৰণ কৰোঁতা, হে ঋতদ্যুম্ন; সত্য উচ্চাৰণ কৰোঁতা, হে সত্যকৰ্মন। শ্রদ্ধা উচ্চাৰণ কৰোঁতা, হে সোম-ৰাজন—ধাত্ৰাৰ দ্বাৰা গঢ়া-সাজোৱা হে সোম, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বুৰি বুৰি আগবাঢ়ি প্ৰবাহিত হওঁক।
Mantra 5
सत्यमुग्रस्य बृहतः सं स्रवन्ति संस्रवाः । सं यन्ति रसिनो रसाः पुनानो ब्रह्मणा हर इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
উগ্ৰ, বৃহৎজনৰ সত্য একেলগে ধাৰা ধাৰা হৈ মিলি বয়; ৰসাল সাৰ-ৰসসমূহ একত্ৰ হয়। হে হৰিতবৰ্ণ (সোম), ব্ৰহ্মণাৰ (মন্ত্ৰশক্তিৰে) পবিত্ৰ হৈ ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বয় আৰু আগবাঢ়ি বয়।
Mantra 6
यत्र ब्रह्मा पवमान छन्दस्यां वाचं वदन् । ग्राव्णा सोमे महीयते सोमेनानन्दं जनयन्निन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত, হে পৱমান, ব্ৰহ্মা-ঋষিয়ে ছন্দোময় বাণী উচ্চাৰে—ত’তেই গ্ৰাৱ্ণা (পেষণ-পাথৰে) সোম মহীয়ান হয়; সোমেৰে আনন্দ জন্মায়। হে ইন্দু, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বয় আৰু আগবাঢ়ি বয়।
Mantra 7
यत्र ज्योतिरजस्रं यस्मिँल्लोके स्वर्हितम् । तस्मिन्मां धेहि पवमानामृते लोके अक्षित इन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত অজস্ৰ জ্যোতি আছে, যি লোকত স্বৰ্গীয় সূৰ্য-আলোক স্থাপিত—সেই অমৃত, অক্ষয় লোকত মোক স্থাপন কৰা, হে পৱমান। হে ইন্দু, ইন্দ্ৰৰ বাবে চাৰিওফালে বয় আৰু আগবাঢ়ি বয়।
Mantra 8
यत्र राजा वैवस्वतो यत्रावरोधनं दिवः । यत्रामूर्यह्वतीरापस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত্ৰ বৈৱস্বত ৰজা আছে, য’ত্ৰ দ্যৌৰ দুৱাৰ-আৱৰোধন (স্বৰ্গৰ প্ৰৱেশদ্বাৰ) আছে, য’ত্ৰ সেই মহাশক্তিশালী আপঃ (জলসমূহ) আহ্বানকাৰী ৰূপে আছে—তাত মোক অমৃত কৰ। হে ইন্দ্ৰৰ ইন্দু (সোম), ইন্দ্ৰৰ বাবে পৰি স্ৰৱ—চাৰিওফালে আৰু আগবাঢ়ি বৈ।
Mantra 9
यत्रानुकामं चरणं त्रिनाके त्रिदिवे दिवः । लोका यत्र ज्योतिष्मन्तस्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত্ৰ নিজৰ ইচ্ছা অনুসাৰে গতি-চৰণ হয়, ত্ৰিণাকে—ত্ৰি-শিখৰত, দ্যৌৰ ত্ৰিদিৱে—তিনিধৰণ স্বৰ্গত; য’ত্ৰ লোকসমূহ জ্যোতিষ্মন্ত—আলোকময়—তাত মোক অমৃত কৰ। হে ইন্দ্ৰৰ সোম, পৰি স্ৰৱ—চাৰিওফালে আৰু আমাৰ ভিতৰলৈ বৈ আহ।
Mantra 10
यत्र कामा निकामाश्च यत्र ब्रध्नस्य विष्टपम् । स्वधा च यत्र तृप्तिश्च तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত্ৰ কামসমূহ নিকাম—সম্পূৰ্ণ ৰূপে সিদ্ধ—হয়, য’ত্ৰ ব্রধ্ন (দীপ্তিমান)ৰ দৃঢ় বিষ্টপ—আসন—আছে; য’ত্ৰ স্বধা আৰু তৃপ্তি—পূৰ্ণ সন্তোষ—বসতি কৰে—তাত মোক অমৃত কৰ। হে ইন্দ্ৰৰ সোম, পৰি স্ৰৱ—চাৰিওফালে আৰু আমাৰ ভিতৰলৈ বৈ আহ।
Mantra 11
यत्रानन्दाश्च मोदाश्च मुदः प्रमुद आसते । कामस्य यत्राप्ताः कामास्तत्र माममृतं कृधीन्द्रायेन्दो परि स्रव ॥
য’ত্ৰ আনন্দ, মোদ, মুদ আৰু প্ৰমুদে আসন লয়; য’ত কামনাৰ সন্ধানে লাভ কৰে প্ৰাপ্ত কামসমূহ—তাত মোক অমৃত কৰ। হে ইন্দ্ৰৰ সোম (ইন্দ্ৰায়েন্দো), আমাৰ চাৰিওফালে আৰু অন্তৰত পৰি স্ৰৱ।
It is a Soma Pavamāna hymn asking the purified Soma to flow strongly for Indra, so Indra gains strength and achieves victory. It also presents Soma as a giver of joy and a path toward immortality.
Because in the Soma ritual, correct metrical recitation and sacred speech are part of how Soma is ‘made great’—the hymn teaches that disciplined, measured speech helps manifest Soma’s uplifting power.
In Vedic terms it points to amṛta—rising beyond decay and fear through Soma’s purified essence. It can mean both a hoped-for divine state and an inner transformation toward enduring wholeness and bliss.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.