
Sukta 9.17
Kāṇva (general for adjacent pavamāna material; hymn-level attribution may vary)
Soma Pavamāna
Gāyatrī (probable)
এই পৱমান সোম-সূক্তত পেষিত সোমক নদীৰ দৰে আগবাঢ়ি ধাৱমান, বাধা চূৰ্ণ কৰি, দেৱতালৈ যোৱাৰ পথত ছাঁকনিৰ মাজেৰে নিজকে শুদ্ধ কৰি তোলা বুলি বন্দনা কৰা হৈছে। সোম ‘তিনিটা দীপ্তিমান লোক’ অতিক্ৰম কৰি ঊৰ্ধ্বলৈ উঠে, সূৰ্য-সদৃশ প্ৰেৰণাৰে জ্যোতিৰ্ময় হৈ পোহৰ আৰু প্ৰাণশক্তিক আগলৈ ঠেলি নিয়ে। শেষত, মধুৰ আৰু প্ৰবল ধাৰাটোক একেলগে ভাগ-বতৰা কৰা যজ্ঞ-স্থানত আসন গ্ৰহণ কৰিবলৈ আমন্ত্ৰণ জনোৱা হয়—ঋত (সত্য/নিয়ম)ৰ বাবে সুন্দৰ আৰু দেৱীয় পানৰ বাবে উপযুক্ত।
Mantra 1
प्र निम्नेनेव सिन्धवो घ्नन्तो वृत्राणि भूर्णयः । सोमा असृग्रमाशवः ॥
ঢাল বগাই নামি অহা নদীৰ দৰে, দ্ৰুত সোমসমূহ আগবাঢ়ে; বাধাসমূহক আঘাত কৰি ভাঙে। ঘূৰ্ণমান বলত সিহঁতে ধাৱমান—মুক্ত গতি ৰোধ কৰা সকলো ভেঙি আগুৱাই যায়।
Mantra 2
अभि सुवानास इन्दवो वृष्टयः पृथिवीमिव । इन्द्रं सोमासो अक्षरन् ॥
চেপি উলিওৱা সোমবিন্দুবোৰ ইন্দ্ৰৰ অভিমুখে ধাৱমান—পৃথিৱীত বৰষুণ পৰাৰ দৰে; সোমসকল ইন্দ্ৰলৈ স্ৰৱি প্ৰবাহিত হয়।
Mantra 3
अत्यूर्मिर्मत्सरो मदः सोमः पवित्रे अर्षति । विघ्नन्रक्षांसि देवयुः ॥
অতিপ্ৰবাহিত উল্লাস-আনন্দৰ ঢৌ সদৃশ সোম পবিত্ৰৰ মাজেৰে স্ৰৱে; দেৱযু—দেৱলোকলৈ আকুল—অন্ধকাৰৰ বৈৰী ৰক্ষস-শক্তিসমূহক ছিন্ন-বিচ্ছিন্ন কৰে।
Mantra 4
आ कलशेषु धावति पवित्रे परि षिच्यते । उक्थैर्यज्ञेषु वर्धते ॥
সি কলশসমূহলৈ দৌৰি যায়; পবিত্ৰত সৰ্বদিশে ঢালি দিয়া হয়; উক্থ-স্তোত্ৰে আৰু যজ্ঞসমূহত সি বৃদ্ধি পায়—স্তববাণীৰ বলত অধিক প্ৰবল হয়।
Mantra 5
अति त्री सोम रोचना रोहन्न भ्राजसे दिवम् । इष्णन्त्सूर्यं न चोदयः ॥
হে সোম, তুমি ত্ৰয়ী ৰোচন—তিন উজ্জ্বল লোক—অতিক্ৰম কৰি ওপৰলৈ আৰোহণ কৰোঁতে দ্যুলোকত দীপ্তিমান হওঁ। সূৰ্যৰ দৰে উদ্দীপিত কৰি তুমি আগলৈ ঠেলি দিয়া—অন্তৰ্জ্যোতিক তাৰ পূৰ্ণ গতিৰ দিশে প্ৰবাহিত কৰোঁ।
Mantra 6
अभि विप्रा अनूषत मूर्धन्यज्ञस्य कारवः । दधानाश्चक्षसि प्रियम् ॥
দীপ্ত ঋষি-বিপ্ৰসকল আৰু বাক্যৰ কাৰৱসকল যজ্ঞৰ মূৰ্ধা—শিৰোশিখৰ—দিশে ওপৰলৈ গীত গায়। প্ৰিয় আনন্দ বহন কৰি, দৰ্শনত (অন্তৰ্দৃষ্টি) তেনে তাক চায়।
Mantra 7
तमु त्वा वाजिनं नरो धीभिर्विप्रा अवस्यवः । मृजन्ति देवतातये ॥
সেই বীৰ্যৱান সোমক, বাজিকৰ দৰে পূৰ্ণ বল-সমৃদ্ধ, নৰসকল—বিপ্ৰ, সহায়-প্ৰাৰ্থী—নিজ ধী (চিত্ত-ভাবনা)ৰে পৰিষ্কাৰ কৰে, যাতে তেওঁলোকত দেৱকাৰ্য জন্ম লয়।
Mantra 8
मधोर्धारामनु क्षर तीव्रः सधस्थमासदः । चारुॠताय पीतये ॥
মধুৰ ধাৰাৰ অনুগামী হৈ তুমি ক্ষৰি যোৱা; তীব্ৰ-শক্তিসম্পন্ন, যজ্ঞৰ সাধস্থত আসন গ্ৰহণ কৰা—ঋত (সত্য-ধৰ্ম)ৰ বাবে মনোহৰ, দেবতাসকলৰ পানাৰ্থে।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma juice in the act of purification as it flows through the filter and becomes fit for offering and drinking by the gods.
Rivers show Soma’s rushing, cleansing force that breaks blockages; the Sun image shows Soma’s power to shine, ascend, and drive forward light and life-energy.
It means Soma is aligned with ṛta—truth, right order, and harmony—so the offering supports clarity, balance, and the proper movement of sacred power in the rite.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.