Sukta 88
Sukta 9.88
Indra (receiving Soma) / Soma as offering
এই পৱমান সোম সূক্তত সদ্য নিপীড়িত সোমক শোধন কৰি আহুতি ৰূপে অৰ্পণ কৰাৰ মহিমা গোৱা হৈছে; ইন্দ্ৰক পান কৰিবলৈ আৰু কৰ্মৰ বাবে বল-শক্তি গ্ৰহণ কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়। সোমক জলে আৰু ছাঁকনি/ফিল্টাৰৰ মাজেৰে ঢৌ-সদৃশ বেগেৰে ধাৱমান এক শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰা হৈছে; লগতে তেওঁক শুদ্ধ, বিধিনিষ্ঠ, আৰু বৰুণ, মিত্ৰ আৰু আৰ্যমনৰ সৈতে সম্পৰ্কিত ঋত/নৈতিক শৃঙ্খলাৰ সৈতে সঙ্গত বুলিও প্ৰশংসা কৰা হৈছে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য একে সময়তে যজ্ঞীয় (আহুতিক পবিত্ৰ/দীক্ষিত কৰা) আৰু আধ্যাত্মিক (সোমৰ শোধনকাৰী শক্তিৰে স্পষ্টতা, উদ্যম, আৰু সঠিক শৃঙ্খলা আহ্বান কৰা) — দুয়োটাই।
Mantras
Mantra 1
अयं सोम इन्द्र तुभ्यं सुन्वे तुभ्यं पवते त्वमस्य पाहि । त्वं ह यं चकृषे त्वं ववृष इन्दुं मदाय युज्याय सोमम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, এই সোম তোমাৰ বাবে পিষা হৈছে; তোমাৰ বাবেই ই পৱিত্ৰ হৈ বয়—ইয়াৰ পান কৰা। যাৰ বাবে তুমি পথ গঢ়িছা, যাক তুমি বৃদ্ধি কৰিছা, সেই আনন্দ-বিন্দু, সেই সোম, তোমাৰ উল্লাসৰ বাবে আৰু কৰ্মত যোজনা (যুগ্যতা)ৰ বাবে।
Mantra 2
स ईं रथो न भुरिषाळयोजि महः पुरूणि सातये वसूनि । आदीं विश्वा नहुष्याणि जाता स्वर्षाता वन ऊर्ध्वा नवन्त ॥
সেইজন বহু বলসম্পন্ন ৰথৰ দৰে যোজিত; মহৎ বহু ধন-সম্পদ জয় কৰিবলৈ। তেতিয়া নহুষ-জাত সকলো শক্তি, জন্ম লৈ, স্বৰ-জয়ী (আলোকত বিজয়ী) হৈ, বৃদ্ধি-অৰণ্যত ঊৰ্ধ্বমুখে নত হয়।
Mantra 3
वायुर्न यो नियुत्वाँ इष्टयामा नासत्येव हव आ शम्भविष्ठः । विश्ववारो द्रविणोदा इव त्मन्पूषेव धीजवनोऽसि सोम ॥
বায়ুৰ দৰে যি নিয়ুত্-যোজিত অশ্বসহ ইষ্ট-পথে গতি কৰে, নাসত্যদ্বয়ৰ দৰে আহ্বান শুনি আহে—তুমি আনন্দ-কল্যাণৰ অতি পোষক। বিশ্বে কাম্য, নিজস্ব স্বভাৱতে ধন-দাতা যেন, পূষণৰ দৰে ধী-প্ৰেৰক—হে সোম, তুমিয়েই সেই।
Mantra 4
इन्द्रो न यो महा कर्माणि चक्रिर्हन्ता वृत्राणामसि सोम पूर्भित् । पैद्वो न हि त्वमहिनाम्नां हन्ता विश्वस्यासि सोम दस्योः ॥
মহৎ কৰ্ম সম্পন্ন ইন্দ্ৰৰ দৰে, হে সোম, তুমি বাধা-নাশক, দুৰ্গ-ভেদক। কিয়নো পৈদ্বৰ পুত্ৰৰ দৰে তুমি ‘অহি’ নামেৰে খ্যাত শক্তিসমূহৰ সংহারক; হে সোম, তুমি সমগ্ৰ দস্যু-শক্তিৰ বিনাশক।
Mantra 5
अग्निर्न यो वन आ सृज्यमानो वृथा पाजांसि कृणुते नदीषु । जनो न युध्वा महत उपब्दिरियर्ति सोमः पवमान ऊर्मिम् ॥
অৰণ্যলৈ মুক্ত অগ্নিৰ দৰে, সি নদীসমূহৰ কাষে কাষে নিজৰ তেজ-মহিমা দীপ্ত কৰে। মহৎ গর্জনে যুদ্ধৰত জনসমূহৰ দৰে, পৱমান সোমে তৰংগ—অগ্ৰসৰ শক্তিৰ উৰ্মি—আগবঢ়াই নিয়ে।
Mantra 6
एते सोमा अति वाराण्यव्या दिव्या न कोशासो अभ्रवर्षाः । वृथा समुद्रं सिन्धवो न नीचीः सुतासो अभि कलशाँ असृग्रन् ॥
এই সোমধাৰাসমূহ উলৰ ছাঁকনি (ৱাৰ) অতিক্ৰম কৰি যায়—মেঘবৰ্ষাৰ পৰা ঢল খোৱা দিব্য পাত্ৰসম যেন। প্ৰবল বেগে, সাগৰলৈ নামি যোৱা নদীসম, এই চেপা-সোমসমূহ কলশসমূহত দৌৰি সোমাই পৰিল—চেতনাৰ আধাৰত।
Mantra 7
शुष्मी शर्धो न मारुतं पवस्वानभिशस्ता दिव्या यथा विट् । आपो न मक्षू सुमतिर्भवा नः सहस्राप्साः पृतनाषाण्न यज्ञः ॥
শক্তিমন্ত, মৰুত-দলৰ দৰে নিজকে পৱিত্ৰ কৰ; আঘাত-অস্পৰ্শ, দিব্য—দৃঢ়ভাৱে থিয় হোৱা কুলসম। পানীৰ দৰে তৎক্ষণাৎ আমাৰ বাবে সুমতি হওক—উজ্জ্বল সদ্ভাৱ। সহস্ৰ-ধাৰাযুক্ত, যুদ্ধজয়ী—যজ্ঞৰ দৰে।
Mantra 8
राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥
এতিয়া ৰজা বৰুণৰ ঋত-ধৰ্মৰ ব্ৰতসমূহ তোমাৰেই; হে সোম, তোমাৰ ধাম বিস্তৃত আৰু গভীৰ। তুমি শুচি; মিত্ৰৰ দৰে প্ৰিয়। বিবেচনাৰ কৰ্মৰ যোগ্য—অৰ্যমনৰ দৰে তুমি, হে সোম।
Frequently Asked Questions
It praises Soma while he is being purified and offered, especially as Indra’s drink. The hymn highlights Soma’s rushing power and his purity that supports right order (ṛta).
In Mandala 9, Soma is often the praised power, but Indra is the chief recipient who drinks Soma to gain strength for heroic action. The hymn therefore blesses both the offering (Soma) and its divine effect (Indra’s empowered will).
It means Soma is not only physically purified but also aligned with truth, friendship, and responsible discernment. The hymn connects ritual purity with ethical and spiritual clarity.
Ask anything about Sukta 88 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.