
Sukta 9.94
Soma Pavamāna (the purifying Soma)
এই চুটি পৱমান সূক্তত সোমক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যেতিয়া তেওঁ পানী আৰু উলৰ ফ্লিছৰ মাজেৰে শুদ্ধ হয়, তেতিয়া জাগ্ৰত চিন্তা আৰু প্ৰেৰিত অন্তৰ্দৃষ্টি পৰস্পৰে প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰি শেষত বৃদ্ধি-সমৃদ্ধিৰ এক স্থিৰ “খোঁৱা”ত সুশৃঙ্খল হয়। সোমক কৱি হিচাপে উদ্যাপন কৰা হৈছে, যিয়ে সকলো লোকৰ মাজেৰে কাব্যশক্তি বহন কৰে, দেৱসকলৰ মাজত যশ প্ৰদান কৰে আৰু সক্ষম উপাসকক ব্যৱহাৰিক প্ৰাচুৰ্য দান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত পোষণ, বিস্তৃত পোহৰ, দিৱ্য আনন্দ, আৰু বৈৰী শক্তিসমূহক দূৰ ঠেলি দিয়াৰ বাবে সোজা অনুৰোধেৰে সমাপ্ত হয়।
Mantra 1
अधि यदस्मिन्वाजिनीव शुभः स्पर्धन्ते धियः सूर्ये न विशः । अपो वृणानः पवते कवीयन्व्रजं न पशुवर्धनाय मन्म ॥
যেতিয়া এই (শুদ্ধ সোম)ৰ ভিতৰত দীপ্ত ধী-শক্তিসমূহ উচ্ছ্বাসী ৰথচালকৰ দৰে প্ৰতিযোগিতা কৰে, যেন সূৰ্যৰ ফালে জনসমূহ গোট খায়, তেতিয়া তেওঁ—আপঃ (পবিত্ৰ জলোধাৰা) বাছি লৈ—প্ৰবাহিত হয়, অধিক ঋষিসদৃশ (কবীয়ান্) হৈ উঠে; আৰু অন্তৰৰ পশুসমূহ (কিৰণ/শক্তি) বৃদ্ধিৰ বাবে গোহালিৰ দৰে এক সুসংবদ্ধ পূৰ্ণতাৰ ‘ব্ৰজ’ স্থাপন কৰে, মন্ম (পবিত্ৰ মনন) সহ।
Mantra 2
द्विता व्यूर्ण्वन्नमृतस्य धाम स्वर्विदे भुवनानि प्रथन्त । धियः पिन्वानाः स्वसरे न गाव ऋतायन्तीरभि वावश्र इन्दुम् ॥
দ্বিধাভাৱে তেওঁ অমৃতৰ ধাম উন্মোচন কৰে আৰু স্বৰ্ৱিদে (স্বৰ-অন্বেষী)ৰ বাবে ভুবনসমূহ বিস্তাৰিত কৰে। ঋত অনুসৰি চলা ধিয়ঃসমূহ নিজৰ চৰাগাহৰ গাভীৰ দৰে ফুলে-ফেঁপে উঠে, আৰু উজ্জ্বল ইন্দু (বিন্দু)ৰ ফালে ধাৱিত হৈ চাৰিওফালে ত্বৰিত গতিৰে ঘূৰে।
Mantra 3
परि यत्कविः काव्या भरते शूरो न रथो भुवनानि विश्वा । देवेषु यशो मर्ताय भूषन्दक्षाय रायः पुरुभूषु नव्यः ॥
যেতিয়া কবি নিজৰ কাব্য-দৃষ্টি চাৰিওফালে বহন কৰে—বীৰৰ ৰথে যেন সকলো ভুবন অতিক্ৰম কৰে—তেতিয়া তেওঁ মর্ত্যৰ বাবে দেবসমূহৰ মাজত যশ গঢ়ে; আৰু দক্ষ (দক্ষতা/সঠিক কৰ্মশক্তি)ৰ বাবে নৱ, বহুবিধ ৰায়ঃ (সমৃদ্ধি-সম্পদ) উদ্ভৱ হয়।
Mantra 4
श्रिये जातः श्रिय आ निरियाय श्रियं वयो जरितृभ्यो दधाति । श्रियं वसाना अमृतत्वमायन्भवन्ति सत्या समिथा मितद्रौ ॥
শ্ৰীলৈ জন্ম লভি, শ্ৰীলৈ আগবাঢ়ে; শ্ৰী-ৰূপে গায়ক-জৰিতৃসকলক জীৱশক্তিৰ উড্ডয়ন দান কৰে। শ্ৰী পৰিধান কৰি, অমৃতত্বলৈ আহি, মিত-দ্ৰৌ (মাপ-মিত স্থিৰতা)ত একেলগে জ্বলি উঠি, সঁচা হৈ উঠে।
Mantra 5
इषमूर्जमभ्यर्षाश्वं गामुरु ज्योतिः कृणुहि मत्सि देवान् । विश्वानि हि सुषहा तानि तुभ्यं पवमान बाधसे सोम शत्रून् ॥
ইষা আৰু ঊৰ্জা লৈ আমাৰ ফালে বৈ আহা; অশ্ব আৰু গাভী আন—বিস্তৃত জ্যোতি সৃষ্টি কৰা; অন্তৰত দেৱতাসকলক আনন্দিত কৰা। কিয়নো এই সকলো তুমি সুসহা; সেয়ে, হে পৱমান সোম, বাধক শত্রুসকলক পশ্চাতে ঠেলি দিয়া।
The hymn praises Soma Pavamāna—Soma as he is purified while flowing through the waters and the filter during the Soma ritual.
It means the purified Soma is seen as a power of inspiration: he clarifies the mind, carries poetic vision, and helps right understanding arise in the worshipper.
It asks for nourishment and vital strength, prosperity (symbolized by horse and cow), wide inner light, joy for the gods, and protection by pushing back hostile forces.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.