
Sukta 7.19
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh
বসিষ্ঠৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক ভয়ংকৰ, তীক্ষ্ণ-শৃংগ বৃষভ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে জনসমূহ আৰু শক্তিসমূহক সঠিক গতিত প্ৰৱৰ্তিত কৰে আৰু যজমানক অধিক উজ্জ্বল পথলৈ আগবঢ়াই নিয়ে। স্তোত্ৰখনে ইন্দ্ৰৰ প্ৰাচীন দান আৰু বিজয়সমূহক যজ্ঞকাৰী ৰজা সুদাসৰ সমৃদ্ধিৰ সৈতে সংযোগ কৰে; মন্ত্ৰ আৰু আহুতিৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰৰ হৰিত-বৰ্ণ অশ্বসমূহক যুঁজাই ‘বাজ’ (প্লেনিটিউড, বল) জয় কৰিবলৈ কয়। শেষত ইন্দ্ৰৰ সহায়ত—‘ব্ৰহ্মন’ (সত্য-বাক্য) দ্বাৰা প্ৰেৰিত—অবিৰত ৰক্ষা, স্থিৰ আশ্ৰয়/স্থান, আৰু কুশল-মঙ্গলৰ বাবে সোজা প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantra 1
यस्तिग्मशृङ्गो वृषभो न भीम एकः कृष्टीश्च्यावयति प्र विश्वाः । यः शश्वतो अदाशुषो गयस्य प्रयन्तासि सुष्वितराय वेदः ॥
যিজন তীক্ষ্ণ-শৃংগযুক্ত, মহাবল বৃষভ, ভয়ংকৰ—একলাই সকলো জনসমূহক সঠিক গতি-পথত প্ৰৱৰ্তাই। যি চিৰকাল অদক্ষিণ-অদাতা লোকৰ গয় (জীৱনীশক্তি/সমৃদ্ধি)ৰ অগ্ৰণী-নেতা; হে ইন্দ্ৰ, তুমি সুষ্বিতৰ (সুখময়, দীপ্তিময়) গমনলৈ পথ দেখুওৱা বেদ (জ্ঞানী)।
Mantra 2
त्वं ह त्यदिन्द्र कुत्समावः शुश्रूषमाणस्तन्वा समर्ये । दासं यच्छुष्णं कुयवं न्यस्मा अरन्धय आर्जुनेयाय शिक्षन् ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি নিশ্চয় কুত্সক ৰক্ষা কৰিছিলা—যেতিয়া তেওঁ সমৰত নিজৰ সমগ্ৰ তনুৱাৰে (সত্তাৰে) তোমাৰ সেৱাত শ্ৰুতি-শুশ্ৰূষা কৰিছিল। যেতিয়া তুমি দাস শুষ্ণ—প্ৰতাৰক—কুয়ৱক নত কৰি এইজনৰ বাবে বশ কৰিলা, তেতিয়া আর্জুনেয়ক জয়ৰ যথাৰ্থ কৌশল শিকাইছিলা।
Mantra 3
त्वं धृष्णो धृषता वीतहव्यं प्रावो विश्वाभिरूतिभिः सुदासम् । प्र पौरुकुत्सिं त्रसदस्युमावः क्षेत्रसाता वृत्रहत्येषु पूरुम् ॥
হে ধৃষ্ট (সাহসী) জন, ধৃষ্ট বলৰে তুমি সুদাসক—ভাল হব্য-অৰ্পণকাৰীক—সকলো সহায়-ঊতিভিৰে ৰক্ষা কৰিলা। তুমি পৌরুকুত্সিক সহায় কৰিলা, ত্ৰসদস্যুক সহায় কৰিলা; ক্ষেত্ৰ-জয়ত, বৃত্র-হত্যাসমূহত, তুমি পূৰুক স্থিৰভাৱে সমৰ্থন কৰিলা।
Mantra 4
त्वं नृभिर्नृमणो देववीतौ भूरीणि वृत्रा हर्यश्व हंसि । त्वं नि दस्युं चुमुरिं धुनिं चास्वापयो दभीतये सुहन्तु ॥
হে হৰ্যশ্ব ইন্দ্ৰ, নৰসমূহৰ সৈতে নৰমনা হৈ, দেৱ-প্ৰেৰিত অভিযানত তুমি বহু বৃত্ৰ—আৱৰক শক্তি—বধ কৰা। তুমি দস্যু চুমুৰি আৰু ধুনিক নত কৰি নিদ্ৰালু কৰিলা, যাতে দভীতি সুহন্তু—সু-আঘাতে—বিজয়ী হয়।
Mantra 5
तव च्यौत्नानि वज्रहस्त तानि नव यत्पुरो नवतिं च सद्यः । निवेशने शततमाविवेषीरहञ्च वृत्रं नमुचिमुताहन् ॥
হে বজ্ৰহস্ত, তোমাৰেই সেই মহাকীৰ্তি: নৱ (কীৰ্তি) যেন, যেতিয়া তুমি একেলগে নব্বইটা দুৰ্গ ভাঙিলা। নিবেশনে তুমি শততম পূৰ্ণতা হৈ প্ৰবেশ কৰিলা; আৰু তুমি বৃত্ৰকো বধ কৰিলা, নমুচিকো বধ কৰিলা।
Mantra 6
सना ता त इन्द्र भोजनानि रातहव्याय दाशुषे सुदासे । वृष्णे ते हरी वृषणा युनज्मि व्यन्तु ब्रह्माणि पुरुशाक वाजम् ॥
হে ইন্দ্ৰ, সনাতন কালৰ পৰা সেই ভোজন-আনন্দসমূহ তোমাৰেই—গ্ৰহণীয় হব্য দান কৰা সুদাসৰ বাবে। হে বৃষ্ণ, তোমাৰ দুটা বৃষণা হৰিক মই যুঁজি দিছোঁ; হে বহুকাৰ্য-সাধক, ব্ৰহ্মাণিসমূহ বিস্তাৰিত হওক, আমাৰ বাবে বাজ—বল-সমৃদ্ধি—জয় কৰক।
Mantra 7
मा ते अस्यां सहसावन्परिष्टावघाय भूम हरिवः परादै । त्रायस्व नोऽवृकेभिर्वरूथैस्तव प्रियासः सूरिषु स्याम ॥
হে সহসাৱান, এই চাৰিওফালে ঘেৰি ধৰা সংকটত যেন আমি তোমাৰ বাবে অনিষ্টৰ কাৰণ নহওঁ, হে হৰিবঃ (হৰিত অশ্ব-স্বামী), আৰু যেন তোমাৰ পৰা বিচ্ছিন্ন হৈ নপৰোঁ। অ-বৃক (নেকুৰা-নথকা, নিৰ্দয়-নহোৱা) আশ্ৰয়-বৰূথে আমাক ৰক্ষা কৰা; সূৰিষু (আলোকিত নেতা-ঋষিসকলৰ মাজত) আমি তোমাৰ প্ৰিয়জন হওঁ।
Mantra 8
प्रियास इत्ते मघवन्नभिष्टौ नरो मदेम शरणे सखायः । नि तुर्वशं नि याद्वं शिशीह्यतिथिग्वाय शंस्यं करिष्यन् ॥
হে মঘৱন (ইন্দ্ৰ), তোমাৰ প্ৰিয় আৰু কাম্য সান্নিধ্যত আমি—নরঃ (বলৱান জন)—শৰণত সখা হৈ আনন্দ কৰোঁ। তুৰ্বশক দমন কৰা, যাদ্বক দমন কৰা; অতিথিগ্ব (অতিথি-দ্ৰষ্টা)ৰ বাবে শংসনীয় কৰ্ম সম্পাদন কৰিবলগীয়া জনৰ দৰে সংকল্প তীক্ষ্ণ কৰা।
Mantra 9
सद्यश्चिन्नु ते मघवन्नभिष्टौ नरः शंसन्त्युक्थशास उक्था । ये ते हवेभिर्वि पणीँरदाशन्नस्मान्वृणीष्व युज्याय तस्मै ॥
হে মঘৱন, তোমাৰ কাম্য সহায়ত তৎক্ষণাৎ নরঃ (বলৱান জন) উক্থ-শাস (বাণীৰ গায়ক) উক্থসমূহ ঘোষণা কৰে—বাণী ঘোষণা কৰা বাণীৰ গায়ক। যিসকলে নিজৰ আহ্বানে পণিসকলক ছিন্নভিন্ন কৰি ছটিয়াই দিলে, সেই যুজ্যায় (যোগ-কৰ্ম/যোক্তব্য কাৰ্য)ৰ বাবে, সেই কৰ্মৰ বাবে, আমাকো বাছি লোৱা।
Mantra 10
एते स्तोमा नरां नृतम तुभ्यमस्मद्र्यञ्चो ददतो मघानि । तेषामिन्द्र वृत्रहत्ये शिवो भूः सखा च शूरोऽविता च नृणाम् ॥
হে নৃণাং নৃতম (সৰ্বাধিক পুৰুষোচিত) ইন্দ্ৰ! এই বীৰজনৰ স্তোত্ৰসমূহ আমাৰ পৰা তোমাৰ দিশে গতি কৰে, তোমাৰ মঘানি—দান-ঐশ্বৰ্য—অৰ্পণ কৰি। হে ইন্দ্ৰ, তেওঁলোকৰ বাবে বৃত্ৰ-বধত শিৱ (অনুকূল) হোৱা; সখা হওঁক, শূৰ হওঁক, আৰু নৰসমূহৰ অৱিতা (ৰক্ষক) হওঁক।
Mantra 11
नू इन्द्र शूर स्तवमान ऊती ब्रह्मजूतस्तन्वा वावृधस्व । उप नो वाजान्मिमीह्युप स्तीन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এতিয়া, হে শূৰ ইন্দ্ৰ, স্তৱিত হৈ তুমি তোমাৰ ঊতি (সহায়)ত বৃদ্ধি হওঁক—ব্ৰহ্মজূত (ব্ৰহ্ম-প্ৰেৰিত) হৈ, তোমাৰ তন্বা (দেহ-শক্তি)ত বিস্তাৰ লাভ কৰা। আমাৰ বাবে বাজা (বল-সমৃদ্ধি)সমূহ গঢ়ি তোলা, আমাৰ দৃঢ় আসনসমূহো গঢ়ি তোলা; তোমালোক (দেৱ-সহায়সমূহ) সদায় স্বস্তিভিঃ (কল্যাণেৰে) আমাক ৰক্ষা কৰা।
It praises Indra as the supreme force who clears the way, empowers the community, and rewards the one who offers rightly, asking him to grant strength (vāja), stability, and well-being (svasti).
Sudās is presented as the exemplary patron who gives proper oblations; the hymn claims Indra’s ancient gifts and victories for such a generous offerer and his people.
It means Indra is ‘impelled by brahman’—moved by effective sacred speech and truth-word—so the hymn asks that praise itself activate Indra’s protective power and increase strength and security.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.