Sukta 71
Sukta 7.71
Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)
Aśvinau (with dawn/night transition imagery in the verse)
Triṣṭubh (probable)
এই সৰু অশ্বিনৌ-স্তোত্ৰ ৰাতি যেতিয়া প্ৰভাতক ঠাই দিয়ে সেই উজ্জ্বল সীমান্ত-মুহূৰ্তৰ পটভূমিত ৰচিত; আৰু দিৱ্য যমজদ্বয়ক তেওঁলোকৰ দীপ্তিমান ৰথত শীঘ্ৰে আহিবলৈ আহ্বান কৰে। বসিষ্ঠে তেওঁলোকক “দিনে আৰু ৰাতিয়ে” অনিষ্ট দূৰ কৰা ৰক্ষক হিচাপে, আৰু প্ৰাণশক্তি, ধন-সম্পদ আৰু কল্যাণৰ দাতা হিচাপে স্মৰণ কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত সাৱধানে বোনা প্ৰশংসা-গীত অৰ্ঘ্যৰূপে নিবেদন কৰি, স্বস্তি (মঙ্গল) সহ নিতান্ত অবিৰত সুৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
अप स्वसुरुषसो नग्जिहीते रिणक्ति कृष्णीररुषाय पन्थाम् । अश्वामघा गोमघा वां हुवेम दिवा नक्तं शरुमस्मद्युयोतम् ॥
ৰাত্ৰি নিজৰ ভগ্নী উষাৰ পৰা আঁতৰি যায়, আৰু ক’লা পথবোৰ ৰঙা-আলোকিত পথলৈ সঁপে। হে অশ্বিনদ্বয়, অশ্ব-শক্তি আৰু গো-সমৃদ্ধিৰ দাতা, দিনেও ৰাতিও আমি তোমালোকক আহ্বান কৰোঁ—আমাৰ পৰা অনিষ্টৰ শৰ (বাণ) দূৰ কৰি দিয়া।
Mantra 2
उपायातं दाशुषे मर्त्याय रथेन वाममश्विना वहन्ता । युयुतमस्मदनिराममीवां दिवा नक्तं माध्वी त्रासीथां नः ॥
হে অশ্বিনদ্বয়, দান কৰা মর্ত্যৰ ওচৰলৈ আহাঁ, তোমালোকৰ মনোৰম ৰথে বহি আহাঁ। আমাৰ পৰা আনন্দহীন ৰোগ-ব্যাধি দূৰ কৰা; হে মধুময় শক্তিদ্বয়, দিনেও ৰাতিও আমাক ৰক্ষা কৰা।
Mantra 3
आ वां रथमवमस्यां व्युष्टौ सुम्नायवो वृषणो वर्तयन्तु । स्यूमगभस्तिमृतयुग्भिरश्वैराश्विना वसुमन्तं वहेथाम् ॥
শেষ প্ৰভাত-উন্মেষত আমাৰ মঙ্গল কামনাকাৰী বলৱানসকলে তোমালোকৰ ৰথ আগবঢ়াওক। ঋত-যুগ্ম অশ্বেৰে, লাগাম ধৰা সুদৃঢ় হাতে, হে অশ্বিনদ্বয়, অন্তৰ-সমৃদ্ধিত ভৰপূৰ ৰথ ইয়ালৈ বহি আনাঁ।
Mantra 4
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥
হে নৃপতী নাসত্যদ্বয়, তোমালোকৰ যি ৰথে তোমালোকক বহন কৰে—ত্ৰিবন্ধুৰ, ধন-সমৃদ্ধ, উস্ৰা (উজ্জ্বল জ্যোতি)-পথে গমনশীল—সেই ৰথেৰে আমাৰ ওচৰলৈ আহাঁ; যেতিয়া তোমালোকক লক্ষ্য কৰি বিশ্বব্যাপী আহ্বান/প্ৰেৰণা উপস্থিত হয়।
Mantra 5
युवं च्यवानं जरसोऽमुमुक्तं नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । निरंहसस्तमसः स्पर्तमत्रिं नि जाहुषं शिथिरे धातमन्तः ॥
তোমালোক দুয়োজনে জৰাৰ গ্ৰাসৰ পৰা চ্যৱানক মুক্ত কৰিলা; পেদুৰ বাবে তীব্ৰ বেগী অশ্ব উন্মোচন কৰি আনিলা। অন্ধকাৰৰ, সংকোচনৰ পৰা অত্রিকো মুক্ত কৰিলা; জাহুষক ভিতৰত (নিরাপদে) স্থাপন কৰিলা—শিথিল, অনাহত অৱস্থাত।
Mantra 6
इयं मनीषा इयमश्विना गीरिमां सुवृक्तिं वृषणा जुषेथाम् । इमा ब्रह्माणि युवयून्यग्मन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এই মোৰ মনীষা, এই অশ্বিনদ্বয়ৰ উদ্দেশে গীত; হে বৃষণ, এই সু-বুনা স্তোত্ৰ গ্ৰহণ কৰা। এই ব্ৰহ্মবাণীসমূহ তোমালোকৰ শক্তিৰে নবীন হৈ আহি উপস্থিত হৈছে; তোমালোক সদায় স্বস্তিৰ বিস্তাৰসমূহেৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Inside Sukta 71
How it unfolds
- Where it opens
A cosmic tableau: Night withdraws from her sister Dawn, yielding the dark paths to the ruddy way of light.
- Development
From this transition, the poet turns to direct invocation—Aśvins as givers of vitality and wealth—asking them to avert the ‘dart’ of harm at all times.
- Climax
The urgent invitation: the Nāsatyas are asked to come near in their rich, three-seated chariot when the pervasive call reaches them.
- Where it settles
The hymn closes by offering the crafted praise and requesting enduring protection through svasti—ongoing well-being and safe guidance.
The deity: Aśvinau
- In the VedaThe Aśvins are the youthful divine Twins, swift riders and healers who come in a bright, well-yoked chariot, especially at the dawn-transition, answering human calls and bringing remedies, protection, and prosperity.
- Cosmic functionThey mediate the passage from darkness to light (night-to-dawn), restore wholeness (healing), and ensure safe passage—physical and cosmic—through peril and transition.
- Inner significanceThey symbolize the twin powers of prompt help and restorative insight: the capacity to move from confusion to clarity, to heal brokenness, and to establish inner ‘svasti’—stable well-being amid change.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha-gotra (Āditya/Ṛṣi lineage traditionally associated with the Vasiṣṭhas) · Foremost seer of Maṇḍala 7, celebrated for sacerdotal authority, luminous praise-poetry, and his role as a paradigmatic purohita (royal priest) in Vedic tradition.
Famous verses
divā naktaṃ śarum asmad yuyotam
यो वां रथो नृपती अस्ति वोळ्हा त्रिवन्धुरो वसुमाँ उस्रयामा । आ न एना नासत्योप यातमभि यद्वां विश्वप्स्न्यो जिगाति ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Twin deities (yugmā)
- Swift chariot-borne rescuers
- Healers and restorers
- Associated with dawn and transitions
- Protectors who avert harm (driving away the ‘dart’)
- Givers of strength and prosperity (aśva-/go-maghā)
Also by this seer
- Majority of Rig Veda Maṇḍala 7 hymns (Sapta-maṇḍala tradition)
- Hymns to Agni, Indra, Varuṇa-Mitra, and the Maruts in RV 7
- Later Vedic/Itihāsa memory as a foundational brahmarṣi and teacher in the Vasiṣṭha lineage
The rite, step by step
- Prepare the altar/fire and seat the intention: protection and auspicious passage from night to day.
- Recite the opening verse(s) at the dawn-threshold, contemplating Night yielding to Dawn.
- Invite the Aśvins to ‘come near’ on their three-seated chariot, calling them by day and by night.
- State the specific request: removal of harm and hostile ‘shafts’ (śaru).
- Offer the ‘well-woven hymn’ (suvṛkti) as praise, concluding with a request for continual svasti.
- Seal with a brief śānti/svasti formula or silent contemplation on safe guidance.
Offerings
- Ghee (ājya) into Agni
- Milk/curd or simple dairy oblations (Aśvinau associations)
- Soma offering where applicable (in soma contexts)
- Flowers/water as simple upacāra in later devotional adaptations
Frequently Asked Questions
The Aśvins (Nāsatyā) are the youthful divine Twins who arrive swiftly in a shining chariot, known for rescue, healing, and bringing prosperity—especially at dawn.
The night-to-dawn change is a sacred transition in the Veda. It symbolizes moving from danger and obscurity into safety and light, fitting the Aśvins’ role as protectors and helpers.
The poet asks them to come quickly, remove the ‘dart’ of harm, and guard the worshippers continually with svasti—steady well-being and auspicious protection.
Ask anything about Sukta 71 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
