Sukta 9
Sukta 7.9
Vasiṣṭha (book 7 attribution)
Agni (closely linked with Uṣas imagery)
Triṣṭubh (likely; verify by scansion)
এই অগ্নি (জাতবেদস)ক উদ্দেশ্য কৰি ৰচিত স্তোত্ৰত প্ৰভাতত জাগি উঠা অগ্নি-পুৰোহিতৰ বন্দনা কৰা হৈছে—উষাৰ কোলৰ পৰা উঠা প্ৰেমিকৰ দৰে তেওঁক কল্পনা কৰি—আৰু মানুহ আৰু দেৱতাসকলৰ মাজত মধ্যস্থ হিচাপে তেওঁৰ কৰ্তব্য আৰম্ভ কৰা দেখুওৱা হৈছে। স্তোত্ৰখনে অগ্নিক অনুৰোধ কৰে ‘দ্বিবিধ সত্তা’ (অন্তৰ্জীৱন আৰু বাহ্যজীৱন) সঠিক কৰিবলৈ, দেৱতাসকলৰ মাজত আহুতি/অৰ্পণ স্থাপন কৰিবলৈ, আৰু ধৰ্মনিষ্ঠসকলক ধন, শক্তি আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ।
Mantras
Mantra 1
अबोधि जार उषसामुपस्थाद्धोता मन्द्रः कवितमः पावकः । दधाति केतुमुभयस्य जन्तोर्हव्या देवेषु द्रविणं सुकृत्सु ॥
উষাসকলৰ কোলৰ পৰা জাগি উঠিল জাৰ (প্ৰেমিক)—হোতা, আনন্দদায়ক, সৰ্বাধিক ঋষিসদৃশ, পাৱক। সি দ্বিবিধ জন্তুৰ (অন্তৰ আৰু বাহিৰ) বাবে কেতু আৰু বোধ স্থাপন কৰে; দেৱসকলৰ মাজত হব্য স্থিৰ কৰে, আৰু সুকৃতসকলৰ মাজত ধন স্থাপন কৰে।
Mantra 2
स सुक्रतुर्यो वि दुरः पणीनां पुनानो अर्कं पुरुभोजसं नः । होता मन्द्रो विशां दमूनास्तिरस्तमो ददृशे राम्याणाम् ॥
সেই সু-ক্রতু (সু-বিবেচনাৰ শক্তি), যি পণিসকলৰ দুৱাৰ বহলকৈ মেলে, শুদ্ধ হ’ই, আমাৰ বাবে বহু-ভোজস (বহু শক্তিক পোষণ কৰা) অর্ক—বাণীৰ প্ৰেৰিত অগ্নিশিখা—উৎপন্ন কৰে। জনসমূহৰ আনন্দময়, দীপ্ত হোতা, সত্তাৰ গৃহত বাস কৰা; ৰম্য (আনন্দময়) লোকসমূহৰ অন্ধকাৰৰ ওপাৰে তেওঁ দৃষ্টিগোচৰ হয়।
Mantra 3
अमूरः कविरदितिर्विवस्वान्त्सुसंसन्मित्रो अतिथिः शिवो नः । चित्रभानुरुषसां भात्यग्रेऽपां गर्भः प्रस्व आ विवेश ॥
অমূঢ় ঋষি—অদিতি, সৰ্বধাৰিণী বিস্তৃতি; বিবস্বান দীপ্তিমান; মিত্র, ঋতৰ সঙ্গতিৰ; আমাৰ গৃহলৈ শিৱ অতিথি। বিচিত্ৰ-ভানু তেওঁ উষাসকলৰ আগতে দীপে; অপাম গৰ্ভ (জলৰ সন্তান), প্ৰসৱ (অগ্ৰসৰ-প্ৰেৰক) ৰূপে প্ৰকাশত প্ৰৱেশ কৰিছে।
Mantra 4
ईळेन्यो वो मनुषो युगेषु समनगा अशुचज्जातवेदाः । सुसंदृशा भानुना यो विभाति प्रति गावः समिधानं बुधन्त ॥
হে মানৱসকল, যুগে যুগে তোমালোকৰ বাবে ইড়েন্য (আকাঙ্ক্ষণীয়) জাতবেদাস একে গতিৰে জ্বলি উঠিল। যি সু-সন্দৃশ দীপ্তিৰে প্ৰকাশ পায়—জ্বলাই তোলা সমিধান অগ্নিৰ প্ৰতি গাভঃ (আলোক-ৰশ্মিসকল) সজাগ হয়, বোধ লাভ কৰে।
Mantra 5
अग्ने याहि दूत्यं मा रिषण्यो देवाँ अच्छा ब्रह्मकृता गणेन । सरस्वतीं मरुतो अश्विनापो यक्षि देवान्रत्नधेयाय विश्वान् ॥
হে অগ্নি, দূতীয় কৰ্মলৈ আগবাঢ়া; আঘাত নাপাবা। ব্ৰহ্ম-কৰ্তা গণৰ সৈতে দেৱসকলৰ ওচৰলৈ যোৱা। সৰস্বতী, মৰুতগণ, অশ্বিনদ্বয়, আপঃ (জলসমূহ)—ইহঁতক যজ; ৰত্নধেয়াৰ (অন্তৰ্নিহিত ধনৰ) প্ৰতিষ্ঠাৰ বাবে সকলো দেৱক অৰ্পণ কৰা।
Mantra 6
त्वामग्ने समिधानो वसिष्ठो जरूथं हन्यक्षि राये पुरंधिम् । पुरुणीथा जातवेदो जरस्व यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে অগ্নি, সমিধায় প্ৰজ্বলিত তোমাক বসিষ্ঠ আহ্বান কৰে: জৰাজীর্ণ দুর্বলতাক নাশ কৰা; আমাৰ ৰায় (সমৃদ্ধি)ৰ বাবে পূৰন্ধি—পূৰ্ণতা-দায়িনী শক্তিক—যজ। হে জাতবেদস, বহুবিধ নীতিযুক্ত, জ্বলি উঠা; আৰু স্বস্তিৰ শক্তিসমূহেৰে সদায় আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
It is a poetic way to say that the sacrificial fire and the day’s light awaken together. As dawn rises, Agni is kindled and appears as the intimate companion of Uṣas, bringing warmth, clarity, and ritual readiness.
It points to both sides of human life: inner awareness and outer action (or individual and communal life). The hymn asks Agni to set a clear sign (ketu) and right order for both.
Vasiṣṭha asks Agni to strike down decaying weakness (jarūtha), to sacrifice for increase and completeness (puraṃdhi), to blaze forth as Jātavedas, and to protect the worshippers with lasting well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 9 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.