Sukta 68
Sukta 7.68
Vasiṣṭha
Aśvinau
Triṣṭubh (probable)
এই সূক্তত দীপ্তিমান যমজ চিকিৎসক অশ্বিনৌক আমন্ত্ৰণ জনোৱা হৈছে—তেওঁলোকে নিজৰ অশ্বত শীঘ্ৰে আহক, কবিৰ মন্ত্রসমূহ গ্ৰহণ কৰক আৰু যজ্ঞত নিজৰ আসন গ্ৰহণ কৰক। ইয়াত তেওঁলোকৰ আশ্চৰ্যজনক, প্ৰাণ-ৰক্ষাকাৰী দানসমূহ (বিশেষকৈ অত্রিক সহায়) স্মৰণ কৰা হৈছে, আৰু শেষত গায়ক আৰু সমাজৰ বাবে প্ৰভাতত স্থিৰ কল্যাণ, পোষণ আৰু সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
आ शुभ्रा यातमश्विना स्वश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः । हव्यानि च प्रतिभृता वीतं नः ॥
আ শোভন অশ্বিনদ্বয়, নিজ শক্তিশালী অশ্বসহ আহা; হে দশ্রা (অদ্ভুতকর্মা), যুবক সাধকৰ স্তোত্ৰবাণী আনন্দে গ্ৰহণ কৰা। আৰু প্ৰতিদানস্বৰূপ হব্যসমূহ বহন কৰি, আমাৰ সৈতে যজ্ঞ-ভাগত আসন গ্ৰহণ কৰা।
Mantra 2
प्र वामन्धांसि मद्यान्यस्थुररं गन्तं हविषो वीतये मे । तिरो अर्यो हवनानि श्रुतं नः ॥
তোমালোকৰ আগত মদ্যসম পানীয়সমূহ স্থাপন কৰা হৈছে; মোৰ হৱিষৰ ভোগৰ বাবে তৎক্ষণাৎ আহা। অচেনা সীমাৰ ওপাৰৰ পৰাও আমাৰ আহ্বান শুনা।
Mantra 3
प्र वां रथो मनोजवा इयर्ति तिरो रजांस्यश्विना शतोतिः । अस्मभ्यं सूर्यावसू इयानः ॥
তোমালোকৰ ৰথ মনৰ দৰে দ্ৰুত গতিৰে চলি উঠে; হে অশ্বিনদ্বয়, শত-সহায়কৰূপে, মধ্যলোকসমূহ অতিক্ৰম কৰি আগবাঢ়ে। হে সূৰ্য-সম্পদ-বাহকদ্বয়, আমাৰ দিশে আগমন কৰা।
Mantra 4
अयं ह यद्वां देवया उ अद्रिरूर्ध्वो विवक्ति सोमसुद्युवभ्याम् । आ वल्गू विप्रो ववृतीत हव्यैः ॥
এইয়ে নিশ্চয়—যেতিয়া দেব-অন্বেষী সোম-পেষণ-শিলা (অদ্ৰি) উৰ্ধ্বলৈ তোলা হয়—তেতিয়া ই তোমালোক দুজনৰ বাবে সোম ৰস মুক্ত কৰে। সুন্দৰ-আকাঙ্ক্ষী ঋষি (বিপ্ৰ) হব্য-অৰ্ঘ্য লৈ তোমালোকৰ ফালে মুখ ঘুৰায়।
Mantra 5
चित्रं ह यद्वां भोजनं न्वस्ति न्यत्रये महिष्वन्तं युयोतम् । यो वामोमानं दधते प्रियः सन् ॥
চিত্ৰময় নিশ্চয় তোমালোকৰ পোষণ—এতিয়া ইয়াত উপস্থিত; অত্রিৰ বাবে তোমালোক ই স্থাপন কৰিলা, মহা-অত্যাচাৰী শক্তিক দূৰ কৰি। যি তোমালোকৰ ৰক্ষা স্থাপন কৰে, সি তোমালোকৰ প্ৰিয় হয়।
Mantra 6
उत त्यद्वां जुरते अश्विना भूच्च्यवानाय प्रतीत्यं हविर्दे । अधि यद्वर्प इतऊति धत्थः ॥
আৰু সেয়াও তোমালোকৰ বাঢ়ি অহা শক্তিৰ বিষয় হ’ল, হে অশ্বিনদ্বয়—চ্যৱানাৰ বাবে সেই হৱিৰ্দান, যি প্ৰত্যাৱর্তনৰ গতি জাগ্ৰত কৰে; কিয়নো ইয়াৰ পৰা আহা তোমালোকৰ সহায়ে, তোমালোক তেঁওৰ ওপৰত দীপ্তিমান ৰূপ স্থাপন কৰিলা।
Mantra 7
उत त्यं भुज्युमश्विना सखायो मध्ये जहुर्दुरेवासः समुद्रे । निरीं पर्षदरावा यो युवाकुः ॥
আৰু সেই ভুজ্যুকো—যাক দুঃআশ্ৰয়ী সখাসকলে মধ্য-সমুদ্ৰত ত্যাগ কৰিছিল—তাক যুৱজনৰ দূৰ-প্ৰসাৰী আহ্বানে নিৰাপদ তীৰলৈ পাৰ কৰালে। হে অশ্বিনদ্বয়, তেনেদৰে আপোনালোকে গ্ৰাসকাৰী জলৰ পৰা প্ৰাণকো টানি উলিয়াই আনো।
Mantra 8
वृकाय चिज्जसमानाय शक्तमुत श्रुतं शयवे हूयमाना । यावघ्न्यामपिन्वतमपो न स्तर्यं चिच्छक्त्यश्विना शचीभिः ॥
বৃক (ছিঙি-খোৱা শক্তি)ৰ ক্ষেত্ৰতো—যি গ্ৰাসিত হৈছিল—আপোনালোকে শক্তি হ’ল। আৰু আহ্বানিত শয়ৱৰ ডাক আপোনালোকে শুনিলে। অবধেয়া (অঘ্ন্যা) গাইখনক দুধেৰে ফুলাই তুলিলে—মুক্ত জলধাৰাৰ দৰে; আৰু আপোনালোকৰ শচী (কাৰ্যক্ষম) শক্তিৰে, হে অশ্বিনদ্বয়, অসম্ভৱ যেন লগা কথাও সম্ভৱ কৰিলে।
Mantra 9
एष स्य कारुर्जरते सूक्तैरग्रे बुधान उषसां सुमन्मा । इषा तं वर्धदघ्न्या पयोभिर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এই গায়কজন সত্য সুক্তেৰে বৃদ্ধি পায়, আগত জাগ্ৰত হৈ, উষাসকলৰ প্ৰতি শুভ-মন লৈ। পূৰ্ণতাৰ দুধেৰে অবধেয়া (অঘ্ন্যা) গাইয়ে তাক বৃদ্ধি কৰক। আৰু হে অশ্বিনদ্বয়, আপোনালোকে সদায় কল্যাণ-স্বস্তিৰে আমাক ৰক্ষা কৰক।
Inside Sukta 68
How it unfolds
- Where it opens
A direct summons: the radiant Aśvinau are urged to come quickly, accept the youthful seeker’s hymns, and sit at the shared sacrifice (RV 7.68.1).
- Development
Praise expands into remembrance of their marvel-working nourishment and protective interventions, including help rendered to Atri and the repulsion of oppressive forces (e.g., RV 7.68.5).
- Climax
The hymn’s peak is the assurance that true hymns and awakened intention before the Dawns lead to growth—supported by fullness (iṣ) and the ‘inviolate cow’ with her milk, while the Aśvinau grant ongoing protection (RV 7.68.9).
- Where it settles
It settles into a stable prayer for continuous svasti—harmonies of well-being—so that protection and increase remain with the worshippers always.
The deity: Aśvinau
- In the VedaThe Aśvinau are youthful, radiant twin gods who ride swiftly in a chariot/with swift horses, arriving at dawn to hear hymns and partake of offerings. They are famed as rescuers and healers, bringing medicines, nourishment, and timely aid to afflicted seers and mortals.
- Cosmic functionThey mediate the transition from night to day, opening the way for Uṣas (Dawn) and restoring vitality, health, and safe passage—especially in liminal moments (darkness to light, danger to safety).
- Inner significanceSymbolically, they represent rapid-helping discernment and remedial grace: the twin powers that ‘arrive in time’—restoring balance, clearing oppression, and enabling the aspirant’s awakening and right orientation at the start of the day.
The seer
- VasiṣṭhaVasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra); traditionally linked with the Maitrāvaruṇa priestly line · One of the foremost Rigvedic seers of Mandala 7, celebrated for profound, authoritative hymns and for shaping royal-sacrificial theology (especially around Varuṇa–Mitra, Agni, and Indra).
Famous verses
आ शुभ्रा यातमश्विना स्वश्वा गिरो दस्रा जुजुषाणा युवाकोः । हव्यानि च प्रतिभृता वीतं नः ॥चित्रं ह यद्वां भोजनं न्वस्ति न्यत्रये महिष्वन्तं युयोतम् । यो वामोमानं दधते प्रियः सन् ॥yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ
Attributes of the deity
- Twin deities (dual form)
- Swift-coming, dawn-associated
- Healers and restorers
- Protectors/rescuers in संकट (distress)
- Acceptors of hymns and offerings
- Wondrous beneficence (citra) and nourishment (bhojana)
Also by this seer
- Primary seer of much of Rig Veda Mandala 7 (Vasiṣṭha Maṇḍala)
- Major hymns to Agni, Indra, and Mitra–Varuṇa within Mandala 7
- Later tradition associates him with Vasiṣṭha-dharma/śāstra materials and the Vasiṣṭha lineage in śrauta-smārta transmission (attributional, not Rigvedic authorship)
The rite, step by step
- Prepare the fire and ritual space; orient the rite toward dawn (Uṣas).
- Recite the invitatory verses calling the Aśvinau to come on their own steeds and ‘take the seat’ at the rite.
- Offer oblations while praising their wondrous nourishment and their saving acts (e.g., aid to Atri).
- Conclude with requests for svasti (well-being), protection, and increase of vitality/nourishment for the singer and household/community.
Offerings
- Ghee/ājya oblations
- Soma (where applicable in the larger rite)
- Milk and milk-products as fitting, Aśvin-linked nourishment imagery
- Food offerings (bhojana) in a general sense
Frequently Asked Questions
They are the twin Vedic gods who arrive swiftly at dawn, known for healing, rescue, and bringing timely help and nourishment to worshippers.
The poet asks the Aśvinau to come to the sacrifice, accept the hymns and offerings, and grant protection, well-being (svasti), and increase of vitality.
It recalls a traditional example of the Aśvinau’s saving power: they provide extraordinary support and drive away oppressive forces, showing why they are trusted as protectors and healers.
Ask anything about Sukta 68 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
