Rig Veda Sukta 37
Mandala 7Sukta 378 Mantras

Sukta 37

Sukta 7.37

Rishi

Vasiṣṭha (traditional for Maṇḍala 7)

Devata

Ṛbhus / Vājas / Ṛbhukṣaṇas (as addressed); Soma context prominent

Chandas

Triṣṭubh (probable; needs verification)

এই সূক্ত (বসিষ্ঠৰ নামে প্ৰচলিত) আৰম্ভণিতে ঋভুসকলক—যিসকলক বাজ আৰু ঋভুক্ষণ বুলিও বন্দনা কৰা হয়—তেওঁলোকৰ নিৰ্দোষ ৰথত সোম-নিষ্পেষণলৈ আহ্বান জনায়; ত্ৰিবিধ পানত আনন্দ ল’বলৈ আৰু বিস্তৃত শক্তি দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। তাৰ পিছত প্ৰাৰ্থনা আন সহায়ক দেৱ-শক্তিসকললৈও বিস্তাৰিত হয় (এটা ঋচাত ইন্দ্ৰ, আৰু অন্তিমত সবিতা), বিজয়ী প্ৰেৰণা, ৰক্ষা, আৰু উচ্চ স্থানৰ পৰা ধন আৰু “সহায়/দান” (ৰাধাংসি) আহিবলৈ কামনা কৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, ই সোম-অনুষ্ঠানলৈ এক লিটাৰ্জিক আহ্বান, য’ত স্তৱনাৰ সৈতে কৌশল, প্ৰাচুৰ্য আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী মঙ্গল (স্বস্তি)ৰ অনুৰোধ একেলগে মিশি আছে।

Mantras

Mantra 1

आ वो वाहिष्ठो वहतु स्तवध्यै रथो वाजा ऋभुक्षणो अमृक्तः । अभि त्रिपृष्ठैः सवनेषु सोमैर्मदे सुशिप्रा महभिः पृणध्वम् ॥

স্তৱৰ বাবে তোমালোকক ইয়ালৈ সৰ্বোত্তম-বহনকাৰী ৰথে আনক—হে বাজাসকল, হে ঋভুক্ষণাসকল, অচ্যুত। ত্ৰি-পৃষ্ঠ সোমৰ পানীয়েৰে সৱনসমূহত, আনন্দ-মদত, হে সু-শিপ্ৰাসকল, মহৎ শক্তিসমূহেৰে নিজকে পূৰ্ণ কৰা।

Mantra 2

यूयं ह रत्नं मघवत्सु धत्थ स्वर्दृश ऋभुक्षणो अमृक्तम् । सं यज्ञेषु स्वधावन्तः पिबध्वं वि नो राधांसि मतिभिर्दयध्वम् ॥

তোমালোকেই দানশীলসকলৰ মাজত ধন-ৰত্ন স্থাপন কৰিলা—হে স্বৰ্গদৰ্শী ঋভুক্ষণসকল, অচ্যুত। যজ্ঞসমূহত একত্ৰ হৈ, স্বধাৱন্ত (নিজ-নিয়মধাৰী) হৈ পান কৰা; আৰু তোমালোকৰ প্ৰেরিত মতি-বুদ্ধিৰে আমাৰলৈ ৰাধাঁসি—সমৃদ্ধি আৰু সিদ্ধিশক্তিসমূহ—বিতৰণ কৰা।

Mantra 3

उवोचिथ हि मघवन्देष्णं महो अर्भस्य वसुनो विभागे । उभा ते पूर्णा वसुना गभस्ती न सूनृता नि यमते वसव्या ॥

হে মঘৱন, তুমি নিশ্চয়েই মহৎ আৰু ক্ষুদ্ৰ—উভয়ৰ—বিভাজনত অন্তৰস্থ ধন-সম্পদৰ বণ্টন ঘোষণা কৰিলা। তোমাৰ দুয়ো হাত ধনে পূৰ্ণ; তোমাৰ সোজা, দীপ্ত বাক্ (সূনৃতা) ৰোধিত নহয়, আৰু বসব্য—সমৃদ্ধিৰ শক্তিও—নিয়ন্ত্রিত নহয়।

Mantra 4

त्वमिन्द्र स्वयशा ऋभुक्षा वाजो न साधुरस्तमेष्यृक्वा । वयं नु ते दाश्वांसः स्याम ब्रह्म कृण्वन्तो हरिवो वसिष्ठाः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি স্বয়ংযশস্বী; ঋভুক্ষাৰ কৌশলৰ অধিপতি; বিজয়ী বলৰ দৰে নিশ্চিতভাৱে নিজ গৃহলৈ গমন কৰ। হে হৰিবো (হৰিত অশ্বসমূহৰ অধিপতি), আমি—বসিষ্ঠসকল—তোমাৰ দাশ্বांस (দানকাৰী) হওঁ; ব্ৰহ্ম—প্ৰেরিত স্তোত্ৰ-বাক্য—গঢ়ি তুলোঁ।

Mantra 5

सनितासि प्रवतो दाशुषे चिद्याभिर्विवेषो हर्यश्व धीभिः । ववन्मा नु ते युज्याभिरूती कदा न इन्द्र राय आ दशस्येः ॥

হে হৰ্যশ্ব ইন্দ্ৰ, তুমি প্ৰৱত-ধাৰাৰ বিজয়ী; দানকাৰীকো তুমি সেই ধীসমূহেৰে জয়লৈ নিয়া, যাৰ দ্বাৰা তুমি উদ্দীপিত হও। আমি এতিয়া তোমাৰ যুজ্য-উতি (যোক্ত সহায়) বিচাৰি আহ্বান কৰোঁ; কেতিয়া, হে ইন্দ্ৰ, তুমি আমাক পূৰ্ণতাৰ ধন-সম্পদেৰে অনুগ্ৰহ কৰিবা?

Mantra 6

वासयसीव वेधसस्त्वं नः कदा न इन्द्र वचसो बुबोधः । अस्तं तात्या धिया रयिं सुवीरं पृक्षो नो अर्वा न्युहीत वाजी ॥

যেন তুমি বেধস্-ঋষিসকলক জাগাই তোলে, তেনেদৰে কেতিয়া, হে ইন্দ্ৰ, তুমি আমাৰ বাক্য জাগাবা? তাত্যা ধীয়াৰে গৃহলৈ সু-বীৰ্য্য ধন-ৰয়ি আন; হে পূৰ্ণতাৰ বলৱান অশ্ব, ওচৰলৈ আহি তাক আমাৰ ওচৰলৈ টানি আন।

Mantra 7

अभि यं देवी निॠतिश्चिदीशे नक्षन्त इन्द्रं शरदः सुपृक्षः । उप त्रिबन्धुर्जरदष्टिमेत्यस्ववेशं यं कृणवन्त मर्ताः ॥

যাক—ইন্দ্ৰক—দেৱী নিৰৃতি (বিনাশ-শক্তি) পৰ্যন্ত অধিকাৰ কৰিব খোজে, তথাপি সু-পৃক্ষ ঋতুসকল (শৰদাদি ঋতু) তেওঁকেই বিচাৰি পায়। ত্ৰিবন্ধুৰূপে বাঁধা জনা তেওঁৰ ওচৰলৈ আহে, জৰদষ্টি—পুৰণি অষ্টসীমালৈ; মৰ্ত্যসকলে যি সংকুচিত অৱস্থা গঢ়ে, তেওঁ তাক অতিক্ৰম কৰি ৰূপান্তৰ কৰিব পাৰে।

Mantra 8

आ नो राधांसि सवित स्तवध्या आ रायो यन्तु पर्वतस्य रातौ । सदा नो दिव्यः पायुः सिषक्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

হে সৱিতৃ, স্তৱ্য তোমাৰ সহায়সমূহ লৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহা; পৰ্বতৰ শিখৰৰ দান-সময়ে ধন-সম্পদৰ পূৰ্ণতা আমাৰলৈ আহক। দিৱ্য পায়ু (ৰক্ষক) সদায় আমাৰ সৈতে সংলগ্ন থাকক; আৰু তোমালোক স্বস্তিভিৰে (কল্যাণ-আশীৰ্বাদে) সদায় আমাক ৰক্ষা কৰা।

Frequently Asked Questions

The Ṛbhus are a group of three divine craftsmen. In RV 7.37 they are invited to the Soma rite as skilled, effective powers who can renew, perfect, and bring abundance.

Because the hymn is shaped as an invitation to the Soma pressings (savanas). The poet calls the deities to drink the Soma and, through that shared ritual joy, to grant strength, wealth, and protection.

Vedic hymns often weave related divine functions together. Here Indra represents winning force and riches, while Savitar provides beneficent impulsion and ongoing protection, rounding off the Ṛbhu-invocation with a final blessing of svasti (well-being).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App