Opening the text

Sukta 7.32
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7 attribution; RV 7.32 continues Indra praise in this cycle)
Indra
Triṣṭubh
বসিষ্ঠৰ এই ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ইন্দ্ৰক সোম-পেষণস্থললৈ ওচৰ চাপিবলৈ আৰু কবিৰ আহ্বান মন দি শুনিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে; ইয়াত দৃঢ়ভাৱে কোৱা হৈছে যে “সহায়তাত ধনী” এই দেৱতাক কোনো মৰ্ত্যই প্ৰতিদ্বন্দ্বিতা কৰিব নোৱাৰে। স্তোত্ৰটোৱে ইন্দ্ৰৰ শক্তি আৰু দানশীলতাৰ প্ৰশংসাক শ্ৰদ্ধা (ভৰসা/বিশ্বাস)ৰ এক দৃঢ় সূতাৰে বুনি তোলে—এই শ্ৰদ্ধাই উপাসকক বিজয় আৰু প্ৰাচুৰ্যৰ দিশে আগবঢ়াই নিয়ে। শেষত ই এক সুৰক্ষামূলক প্ৰাৰ্থনাৰে সমাপ্ত হয়: ইন্দ্ৰ সঙ্গী হৈ থাকিলে গোপন বিপদে আমাক নাপায়, আৰু আমি বাধাদায়ক “জল” আৰু দীঘলীয়া অৱনমনসমূহ অতিক্ৰম কৰি পাৰ হৈ যাওঁ।
Mantra 1
मो षु त्वा वाघतश्चनारे अस्मन्नि रीरमन् । आरात्ताच्चित्सधमादं न आ गहीह वा सन्नुप श्रुधि ॥
গায়কৰ আহ্বানে যেন তোমাক আমাৰ পৰা দূৰলৈ নঠেলি দিয়ে। দূৰস্থানৰ পৰাও আমাৰ সাধমাদ—সমবেত আনন্দ-উৎসৱ—লৈ আহা; ইয়ালৈ আহি উপস্থিত হওঁক, আৰু নিকট হৈ শুনা।
Mantra 2
इमे हि ते ब्रह्मकृतः सुते सचा मधौ न मक्ष आसते । इन्द्रे कामं जरितारो वसूयवो रथे न पादमा दधुः ॥
ইমে হি তে ব্ৰহ্মকৃতঃ সুত সোমৰ সৈতে সঙ্গত হৈ মধুৰ মধুৰতাৰ দৰে আসীন। ইন্দ্ৰত কাম স্থাপন কৰি, বসুধা-আকাঙ্ক্ষী জৰিতাৰসকলে ৰথৰ পাদমত যেন পা থয়, তেনেই পাদ স্থাপন কৰিলে।
Mantra 3
रायस्कामो वज्रहस्तं सुदक्षिणं पुत्रो न पितरं हुवे ॥
ৰায়স্কামো মই বজ্ৰহস্ত, সুদক্ষিণ—সঠিক পথ দেখুওৱা শক্তিক—পুত্ৰে পিতাক আহ্বান কৰাৰ দৰে পিতৃসম সহায়-ৰক্ষাৰ বাবে আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 4
इम इन्द्राय सुन्विरे सोमासो दध्याशिरः । ताँ आ मदाय वज्रहस्त पीतये हरिभ्यां याह्योक आ ॥
ইমে ইন্দ্ৰায় সুন্বিৰে সোমাসো দধি-আশিৰে (দধি-মিশ্ৰিত) প্রস্তুত। হে বজ্ৰহস্ত, মদায় আৰু পীতয়ে—উল্লাস আৰু পানৰ বাবে—হৰিদ্বয়ৰে আৰূঢ় হৈ আহা; অকৰ (যজ্ঞ-গৃহ)লৈ প্ৰৱেশ কৰা।
Mantra 5
श्रवच्छ्रुत्कर्ण ईयते वसूनां नू चिन्नो मर्धिषद्गिरः । सद्यश्चिद्यः सहस्राणि शता ददन्नकिर्दित्सन्तमा मिनत् ॥
শ্ৰৱণশীল কৰ্ণৰ দিশে, ধনৰ দিশে তেওঁ আগবাঢ়ে; এতিয়াও তেওঁ আমাৰ গিৰা—স্তোত্ৰবাণী—দৃঢ় কৰক। যিজনে একেলগে হাজাৰো, শতাধিকো দান কৰে, দান কৰোঁতে তাক কোনেও ক্ষয় কৰিব নোৱাৰে।
Mantra 6
स वीरो अप्रतिष्कुत इन्द्रेण शूशुवे नृभिः । यस्ते गभीरा सवनानि वृत्रहन्त्सुनोत्या च धावति ॥
সেই বীৰ, অপ্রতিষ্কুত—পিছলৈ নুঘূৰে—ইন্দ্ৰৰ সৈতে আৰু বলৱান নৰসকলৰ সৈতে শক্তিশালী হয়। হে বৃত্ৰহন্তা, যিজনে তোমাৰ গভীৰ সৱনসমূহত সোম ৰস নিংহৰি তোলে আৰু তোমাৰ দিশে দ্ৰুত ধাৱিত হয়।
Mantra 7
भवा वरूथं मघवन्मघोनां यत्समजासि शर्धतः । वि त्वाहतस्य वेदनं भजेमह्या दूणाशो भरा गयम् ॥
হে মঘৱন, মঘোনসকলৰ—দানশীল জনসমূহৰ—যেতিয়া তুমি দলেদলে একত্ৰ কৰ, তেতিয়া আমাৰ ৰক্ষাকৱচ, আশ্ৰয় হওঁক। আঘাতপ্ৰাপ্ত শত্রুৰ জয়লাভত আমি ভাগ লওঁ; দুঃস্থ আৰু বৈৰী শক্তিসকলৰ পৰা লাভ আৰু পূৰ্ণতা আমাৰলৈ আন।
Mantra 8
सुनोता सोमपाव्ने सोममिन्द्राय वज्रिणे । पचता पक्तीरवसे कृणुध्वमित्पृणन्नित्पृणते मयः ॥
হে সোম-পেষকসকল, সোমপানকাৰ ইন্দ্ৰ বজ্ৰধাৰীৰ বাবে সোম পেষণ কৰা। হৱি পকাই সাজু কৰা, তেওঁৰ সহায়ৰ নিমিত্তে; যি পূৰণ কৰে, পূৰণ হ’ব খোজা জনক আনন্দ-ময় দান কৰে।
Mantra 9
मा स्रेधत सोमिनो दक्षता महे कृणुध्वं राय आतुजे । तरणिरिज्जयति क्षेति पुष्यति न देवासः कवत्नवे ॥
হে সোমিনসকল, ব্যৰ্থ নহ’ব; সক্ষম হওক—মহৎৰ বাবে কৰ্ম কৰা, দ্ৰুত আগমন কৰা ঐশ্বৰ্য-পূৰ্ণতাৰ বাবে। অতিক্ৰমণশীল শক্তিয়েই জয় কৰে, বাস কৰে, বৃদ্ধি পায়; ক্ষীণ-প্ৰয়াসীৰ বাবে দেৱতাসকল নহয়।
Mantra 10
नकिः सुदासो रथं पर्यास न रीरमत् । इन्द्रो यस्याविता यस्य मरुतो गमत्स गोमति व्रजे ॥
সুদাতা জনৰ ৰথক কোনেও ঘেৰি ধৰিব নোৱাৰে, ন থামাব পাৰে; সি কেতিয়াও বিচলিত নহয়। যাৰ সহায়ক ইন্দ্ৰ, আৰু যাৰ ওচৰলৈ মৰুতসকল আহে, সি গোমতী উজ্জ্বল ব্ৰজত—পূৰ্ণতাৰ গোৱালঘৰত—প্ৰৱেশ কৰে।
Mantra 11
गमद्वाजं वाजयन्निन्द्र मर्त्यो यस्य त्वमविता भुवः । अस्माकं बोध्यविता रथानामस्माकं शूर नृणाम् ॥
যি মর্ত্য বীৰ্যৰ পূৰ্ণতা বৃদ্ধি কৰে, হে ইন্দ্ৰ, যাৰ সহায়ক তুমি হওঁ, সি বিজয়-ধনলৈ গমন কৰে। হে শূৰ বীৰ, আমাৰ ৰথসমূহৰ সহায়ক হোৱা; আমাৰ নৰসমূহৰো (যুদ্ধ-প্ৰয়াসী লোকৰ) সহায়ক হোৱা।
Mantra 12
उदिन्न्वस्य रिच्यतेंऽशो धनं न जिग्युषः । य इन्द्रो हरिवान्न दभन्ति तं रिपो दक्षं दधाति सोमिनि ॥
তেতিয়া সঁচাকৈ তাৰ অংশ উপচি উঠে—যেন জয়ীজনৰ ধন। যি ইন্দ্ৰ হৰিবান্ (হৰিসম্পন্ন), যাক কোনেও প্ৰতাৰণা কৰিব নোৱাৰে—তাঁৰ বিৰুদ্ধে বৈৰীজন সোম-পেষণকাৰীৰ মাজত কেৱল নিজৰ কৌশল স্থাপন কৰে (আৰু সেয়া ব্যৰ্থ হয়)।
Mantra 13
मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा । पूर्वीश्चन प्रसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत् ॥
যজ্ঞসমূহত স্থাপন কৰা—অখণ্ড মন্ত্ৰ, সু-ধাৰিত (সু-গঠিত), সু-পেশস (সুন্দৰ ৰূপযুক্ত)। পূৰ্বৰো বহু প্ৰেৰণা তাক অতিক্ৰম কৰে—যি ইন্দ্ৰত কৰ্মৰ দ্বাৰা কাৰ্যক্ষম হয়।
Mantra 14
कस्तमिन्द्र त्वावसुमा मर्त्यो दधर्षति । श्रद्धा इत्ते मघवन्पार्ये दिवि वाजी वाजं सिषासति ॥
হে ইন্দ্ৰ, সহায়-সমৃদ্ধ তোমাৰ বিপক্ষে কোন মৰ্ত্য সাহস কৰিব পাৰে? হে মঘৱন, তোমাৰ প্ৰতি শ্ৰদ্ধাইয়ে দূৰ আকাশত বিজয়ী আত্মাক বল-সমৃদ্ধিৰ (বাজ) দিশে প্ৰেৰণা দিয়ে।
Mantra 15
मघोनः स्म वृत्रहत्येषु चोदय ये ददति प्रिया वसु । तव प्रणीती हर्यश्व सूरिभिर्विश्वा तरेम दुरिता ॥
মঘোন, বৃত্র-হননসমূহত সেই দানশীলসকলক উদ্দীপিত কৰা, যিসকলে প্ৰিয় ধন-সম্পদ দান কৰে। হে হৰ্যশ্ব ইন্দ্ৰ, তোমাৰ প্ৰণীতিত সূৰিসকলৰ সৈতে আমি সকলো দুঃগতি অতিক্ৰম কৰোঁ।
Mantra 16
तवेदिन्द्रावमं वसु त्वं पुष्यसि मध्यमम् । सत्रा विश्वस्य परमस्य राजसि नकिष्ट्वा गोषु वृण्वते ॥
হে ইন্দ্ৰ, নীচতম ধনো তোমাৰেই; মধ্যম ধন তুমি পোষণ কৰা। তুমি সৰ্বসত্তাৰ পৰম ৰাজ্যে একেলগে ৰাজত্ব কৰা; গোষু (কিৰণসমূহত) তোমাক বহু শক্তিৰ মাজৰ এটা বুলি কোনেও বাছি নলয়।
Mantra 17
त्वं विश्वस्य धनदा असि श्रुतो य ईं भवन्त्याजयः । तवायं विश्वः पुरुहूत पार्थिवोऽवस्युर्नाम भिक्षते ॥
তুমি বিশ্বৰ ধন-দাতা; যুঁজত জয়ী হোৱা সকলৰ মাজত তুমি সুপ্ৰসিদ্ধ। সেয়ে, হে বহুবাৰ আহ্বানিত (পুরুহূত), এই সমগ্ৰ পাৰ্থিৱ জন তোমাৰ কৃপা-সহায় ভিক্ষা মাগে—নিজৰ অতি-আৱশ্যকতাত।
Mantra 18
यदिन्द्र यावतस्त्वमेतावदहमीशीय । स्तोतारमिद्दिधिषेय रदावसो न पापत्वाय रासीय ॥
হে ইন্দ্ৰ, যদি মই তোমাৰ যিমান দূৰলৈ ক্ষমতা আছে সিমানলৈ আদেশ চলাব পাৰোঁ, তেন্তে, হে আনন্দ-দাতা, মই নিশ্চয় স্তোতাক স্থাপন কৰোঁ—যাতে মই তাক পতন-অৱস্থালৈ সঁপাই নিদিওঁ।
Mantra 19
शिक्षेयमिन्महयते दिवेदिवे राय आ कुहचिद्विदे । नहि त्वदन्यन्मघवन्न आप्यं वस्यो अस्ति पिता चन ॥
দিনে দিনে মই শিকোঁ—বঢ়ি উঠা জনৰ বাবে—য’তেই হওক ধন-সম্পদ বিচাৰি আনিবলৈ। কিয়নো, হে মঘৱন ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বাহিৰে আমাৰ বাবে নিকটতর আৰু উত্তম কোনো কল্যাণ নাই—এজন পিতাও নহয়।
Mantra 20
तरणिरित्सिषासति वाजं पुरंध्या युजा । आ व इन्द्रं पुरुहूतं नमे गिरा नेमिं तष्टेव सुद्र्वम् ॥
তৰণিৰে (পাৰকৰ্তাই) নিশ্চয়েই পুরন্ধ্যা-যুক্ত শক্তিৰে ‘বাজ’ (বিজয়-ধন) লাভ কৰিব খোজে। হে বহুবাৰ আহ্বানিত ইন্দ্ৰ, মই বাক্য-গীৰাৰে তোমাক নমস্কাৰ কৰোঁ—কাৰিগৰে সু-গঢ়াকৈ গঢ়া চকাৰ নেমিৰ দৰে, দৃঢ় আৰু সঠিক গতি-সম্পন্ন।
Mantra 21
न दुःष्टुती मर्त्यो विन्दते वसु न स्रेधन्तं रयिर्नशत् । सुशक्तिरिन्मघवन्तुभ्यं मावते देष्णं यत्पार्ये दिवि ॥
দুষ্ট-স্তুতি (কু-প্ৰশংসা)ৰে মর্ত্য ধন নাপায়; আৰু শিথিল হোৱা জনলৈ ৰয়ি (সম্পদ) নাহে। হে মঘৱন, সু-শক্তিৰ দ্বাৰাই ভক্ত-সমৰ্পিত জনলৈ দান উপস্থিত হয়—সেই তোমাৰ দান, যি দূৰ-স্বৰ্গত আছে।
Mantra 22
अभि त्वा शूर नोनुमोऽदुग्धा इव धेनवः । ईशानमस्य जगतः स्वर्दृशमीशानमिन्द्र तस्थुषः ॥
হে শূৰ, আমি তোমাৰ ফালে স্তোত্ৰেৰে চাপ দিওঁ—দোহন নকৰা গাইবোৰ যেন। হে ইন্দ্ৰ, তুমি এই চলমান জগতৰ ঈশান, স্বৰ-দৰ্শী; আৰু স্থিৰভাৱে থকা সকলো বস্তুৰো ঈশান।
Mantra 23
न त्वावाँ अन्यो दिव्यो न पार्थिवो न जातो न जनिष्यते । अश्वायन्तो मघवन्निन्द्र वाजिनो गव्यन्तस्त्वा हवामहे ॥
তোমাৰ তুলনা আন কোনো নাই—ন দিৱ্য শক্তি, ন পাৰ্থিৱ; ন কোনো জন্মিছে, ন জন্মিব। হে মঘৱন ইন্দ্ৰ, অশ্ব (গতিশীল বল) আৰু ৱাজ (বিজয়ী শক্তিৰ পূৰ্ণতা) বিচাৰি, গাভী (আলোক/জ্ঞানৰ ৰশ্মি) বিচাৰি, আমি তোমাক আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 24
अभी षतस्तदा भरेन्द्र ज्यायः कनीयसः । पुरूवसुर्हि मघवन्त्सनादसि भरेभरे च हव्यः ॥
যি শক্তিয়ে শত শত বাধা জয় কৰে, সেই শক্তি আমাৰ ওচৰলৈ আন; হে ইন্দ্ৰ, শক্তিমানসকলতকৈও অধিক শক্তিমান—সৰুজনৰ বাবেও তুমিয়েই মহান। হে মঘৱন, তুমি সনাতন কালৰে পৰা বহু ধনেৰে সমৃদ্ধ; আৰু প্ৰতিটো সংঘৰ্ষ-ভৰা গতি-যাত্ৰাত তুমিয়েই আহ্বানযোগ্য।
Mantra 25
परा णुदस्व मघवन्नमित्रान्त्सुवेदा नो वसू कृधि । अस्माकं बोध्यविता महाधने भवा वृधः सखीनाम् ॥
হে মঘৱন, শত্রু শক্তিসকলক দূৰলৈ ঠেলি দিয়া; সু-বেদা (সঠিক জ্ঞান) দ্বাৰা সু-অর্জিত ধন-সম্পদ আমাৰ বাবে স্থাপন কৰা। আমাৰ প্ৰতি সজাগ হৈ ৰক্ষা-কর্তা হোৱা; মহাধন-যুদ্ধত আমাৰ সখীসকলৰ মৈত্ৰী-বল বৃদ্ধি কৰা, মিত্ৰ-সহায়কসকলৰ শক্তি বঢ়োৱা।
Mantra 26
इन्द्र क्रतुं न आ भर पिता पुत्रेभ्यो यथा । शिक्षा णो अस्मिन्पुरुहूत यामनि जीवा ज्योतिरशीमहि ॥
হে ইন্দ্ৰ, আমাৰলৈ ক্রতু—ইচ্ছাশক্তি আৰু সঠিক বুদ্ধি—আনি দিয়া, যেন পিতা পুত্ৰসকললৈ আনে। হে বহুবাৰ আহ্বানিত (পুরুহূত), এই যাত্ৰাপথত আমাক শিক্ষা দিয়া, যাতে জীৱিত অৱস্থাতেই আমি জ্যোতি (আলোক) লাভ কৰোঁ।
Mantra 27
मा नो अज्ञाता वृजना दुराध्यो माशिवासो अव क्रमुः । त्वया वयं प्रवतः शश्वतीरपोऽति शूर तरामसि ॥
অজ্ঞাত বিপদসমূহ—চিন্তা কৰাও কঠিন—আমাক নাহানি নধৰক; অশিৱ, অনুকূল নহোৱা শক্তিসমূহে আমাক পদদলিত নকৰক। হে শূৰ, তোমাৰ সহায়ত আমি চিৰন্তন ঢালসমূহ অতিক্ৰম কৰোঁ আৰু জলধাৰাসমূহৰ ওপৰেদি পাৰ হওঁ—সীমাবদ্ধতাৰ স্ৰোতসমূহৰো ওপাৰে।
It invites Indra to come close to the soma offering, praises his unmatched power and generosity, and teaches that trust in Indra leads to strength and victory, ending with a prayer for protection from hidden dangers.
Because the hymn presents śraddhā as the inner force that moves a person toward vāja—winning power, abundance, and success—by aligning the worshipper with Indra’s help.
On the outer level it is a plea to pass safely through obstacles and dangers; on the inner level it suggests going beyond limiting conditions—fear, confusion, and hostile forces—through Indra’s support.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.