Sukta 96
Sukta 7.96
Vasiṣṭha (explicit)
Sarasvatī
Jagatī or Triṣṭubh (uncertain from excerpt; Sarasvatī hymns often Triṣṭubh/Jagatī—requires full metrical count)
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-মন্ত্ৰীয়া সূক্তত সৰস্বতীক সৰ্বাধিপতি, জীৱন-দায়িনী নদী হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁৰ প্ৰেৰিত প্ৰবাহে দুয়ো জগত বিস্তাৰ কৰে আৰু বাক্শক্তি, বল আৰু সমৃদ্ধিক পোষণ কৰে। কবিয়ে সৰস্বতী (আৰু সৰস্বান্ত)ক সৃজনশীল শক্তিৰ বাবে—সন্তান, বৃদ্ধি আৰু ধাৰণকাৰী আহাৰৰ বাবে—আহ্বান কৰে, তেওঁক দৃশ্যমান, উথলি-পৰা দুগ্ধভৰা থন যেন কল্পনা কৰে যাৰ পৰা সমাজে ভাগ ল’ব পাৰে। সামগ্ৰিকভাৱে, এই সূক্ত দেৱীৰ শুদ্ধিকাৰী স্ৰোতৰ তলত প্ৰাচুৰ্য, সঠিক উচ্চাৰণ আৰু ফলপ্ৰসূ ধাৰাবাহিকতাৰ বাবে এক আহ্বান।
Mantras
Mantra 1
बृहदु गायिषे वचोऽसुर्या नदीनाम् । सरस्वतीमिन्महया सुवृक्तिभिः स्तोमैर्वसिष्ठ रोदसी ॥
নদীসমূহৰ মাজত অসুৰ্যা—সাৰ্বভৌমা—সেই সৰস্বতীৰ বাবে তুমি এক বৃহৎ বচন গাইবা। হে বশিষ্ঠ, সু-ৰচিত উক্তি আৰু স্তোমেৰে সৰস্বতীক নিশ্চয় মহিমান্বিত কৰা, যেতিয়ালৈকে দুয়ো ৰোদসী তোমাৰ ভিতৰত বিস্তৃত হয়।
Mantra 2
उभे यत्ते महिना शुभ्रे अन्धसी अधिक्षियन्ति पूरवः । सा नो बोध्यवित्री मरुत्सखा चोद राधो मघोनाम् ॥
হে শুভ্ৰে সৰস্বতী, তোমাৰ মহিমাৰে যেতিয়া দুয়ো দীপ্ত শক্তি (অন্ধসী) পূৰসমূহৰ ওপৰত আসন লয়, তেতিয়া আমাক ৰক্ষিত্ৰী ৰূপে জাগ্ৰত কৰা। মৰুত-সখী, দাতাসকলৰ প্ৰচুৰ ৰাধঃ (অনুগ্রহ-সমৃদ্ধি) আমাৰ বাবে প্ৰেৰণা দিয়া।
Mantra 3
भद्रमिद्भद्रा कृणवत्सरस्वत्यकवारी चेतति वाजिनीवती । गृणाना जमदग्निवत्स्तुवाना च वसिष्ठवत् ॥
ভদ্ৰা সৰস্বতী—সেই শুভা—আমালৈ সত্য শুভ কল্যাণ সাধন কৰক; অজেয়া, চেতনাৰ জাগৰণকাৰিণী, বল-সমৃদ্ধি (বাজ)ৰে পূৰ্ণ। জমদগ্নিৰ দৰে স্তৱ কৰি, আৰু বসিষ্ঠৰ দৰে গীত গাই, আমি তেঁওক প্ৰকাশত আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 4
जनीयन्तो न्वग्रवः पुत्रीयन्तः सुदानवः । सरस्वन्तं हवामहे ॥
নতুনকৈ জনন বিচাৰি, আগবাঢ়ি ধাৱমান, পুত্ৰ-শক্তি (অন্তৰ্জাত ফল) কামনা কৰা, সুদানৱ (সু-দাতা) আমি সৰস্বন্তক আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 5
ये ते सरस्व ऊर्मयो मधुमन्तो घृतश्चुतः । तेभिर्नोऽविता भव ॥
হে সৰস্বত, তোমাৰ যি উৰ্মি (তৰংগ)সমূহ মধুময় আৰু ঘৃত-স্ৰাৱী (উজ্জ্বল দীপ্তি ঝৰোৱা), সেইবোৰেৰে তুমি আমাৰ অৱিতা—ৰক্ষক আৰু সহায়ক—হোৱা।
Mantra 6
पीपिवांसं सरस्वतः स्तनं यो विश्वदर्शतः । भक्षीमहि प्रजामिषम् ॥
সৰস্বতীৰ পূৰ্ণ স্তন—সৰ্বদৰ্শী সেই উৰ—তাৰ পৰা আমি ভাগ লওঁ। আমি প্ৰজাৰ আহাৰ, পুষ্টিদায়িনী পূৰ্ণতা লাভ কৰোঁ।
Frequently Asked Questions
She is praised as the sovereign river among rivers—purifying, nourishing, and powerful—who also supports inspired, well-formed speech used in ritual.
It asks for abundance and nourishment (iṣ), generative strength and progeny (prajā), and the widening, strengthening power that comes with true, effective praise.
It is a poetic image for overflowing nourishment: Sarasvatī/Sarasvat is envisioned as a visible source of sustenance from which the community may ‘partake’ and be strengthened.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.