
Sukta 7.86
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.86)
Varuṇa (with cosmic-sovereign framing; hymn is Varuṇa-centered)
Triṣṭubh
বসিষ্ঠৰ এই বৰুণ-সূক্তত তেওঁ সেই বিশ্ব-সাৰ্বভৌমক প্ৰশংসা কৰিছে, যিজনে স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱী স্থাপন কৰিছে আৰু ঋত—নৈতিক-জাগতিক শৃঙ্খলা—ধৰি ৰাখে। এই বিস্তৃত, সুশৃঙ্খল সৃষ্টিৰ দৰ্শনৰ পৰা কবি অন্তৰ্মুখী হৈ স্বীকাৰোক্তি আৰু প্ৰাৰ্থনালৈ ঘূৰে—বংশগত আৰু নিজে কৰা দোষৰ পৰা মুক্তি বিচাৰে, আৰু শেষত শান্তি, সুৰক্ষা আৰু কল্যাণৰ আশীৰ্বাদেৰে সমাপ্ত কৰে।
Mantra 1
धीरा त्वस्य महिना जनूंषि वि यस्तस्तम्भ रोदसी चिदुर्वी । प्र नाकमृष्वं नुनुदे बृहन्तं द्विता नक्षत्रं पप्रथच्च भूम ॥
তাঁৰ (সেই মহৎ একৰ) মহিমাৰে ধীৰা (স্থিৰ-প্ৰজ্ঞা) শক্তিসমূহ জাগ্ৰত হয়—যিজনে দুয়োটা বিস্তৃত ৰোদসী (দুই বিশ্ব)কো স্থিৰ কৰি থিয় কৰালে। তেওঁ উচ্চ, বৃহৎ নাক (আকাশ) আগুৱাই ঠেলি উন্মুক্ত কৰিলে; দ্বিতা নক্ষত্র-আসন বিস্তাৰ কৰিলে, আৰু ভূমিৰ আধাৰ প্ৰসাৰিত কৰিলে—চেতনাৰ বৃদ্ধি হ’ব পৰা ঋত-ব্যাপ্ত বিস্তৃতি স্থাপন কৰি।
Mantra 2
उत स्वया तन्वा सं वदे तत्कदा न्वन्तर्वरुणे भुवानि । किं मे हव्यमहृणानो जुषेत कदा मृळीकं सुमना अभि ख्यम् ॥
আৰু মই মোৰ নিজৰ সত্তাৰে এই কথা কওঁ—হে বৰুণ, কেতিয়া মই তোমাৰ অন্তৰত প্ৰৱেশ কৰিম? মোৰ কোন হৱ্য তুমি অখিন্নচিত্তে, অসন্তোষ নকৰাকৈ, গ্ৰহণ কৰিবা? কেতিয়া, সু-মনা হৈ, মই তোমাৰ মৃळীক—হৃদয়ত আৰোগ্য-মুক্তিদায়িনী কৃপা—অভিমুখে দৰ্শন কৰিম?
Mantra 3
पृच्छे तदेनो वरुण दिदृक्षूपो एमि चिकितुषो विपृच्छम् । समानमिन्मे कवयश्चिदाहुरयं ह तुभ्यं वरुणो हृणीते ॥
হে বৰুণ, সেই এনস (দোষ) বিষয়ে মই সোধোঁ—স্পষ্টকৈ দেখা পাবলৈ ইচ্ছুক হৈ; মই ওচৰলৈ যাওঁ, জ্ঞানীজনক প্ৰশ্ন কৰিবলৈ। কবিসকলেও মোক একেই কথা কয়: ‘এই বৰুণ তোমাৰ ওপৰত নিশ্চয়েই হৃণীত—অসন্তুষ্ট/ক্ষুব্ধ।’
Mantra 4
किमाग आस वरुण ज्येष्ठं यत्स्तोतारं जिघांससि सखायम् । प्र तन्मे वोचो दूळभ स्वधावोऽव त्वानेना नमसा तुर इयाम् ॥
হে বৰুণ, সেই জ্যেষ্ঠ অপৰাধ কি আছিল, যাৰ বাবে তুমি তোমাৰ স্তোতাক—সখাক—আঘাত কৰিব খুজিছা? হে দূৰ্লভ-দমনীয়, হে স্বধাৱান (নিজ বিধানধাৰী), সেই কথা মোক কোৱা; মই নমস্কাৰে তোমাৰ ওচৰলৈ তুৰন্ত আহোঁ।
Mantra 5
अव द्रुग्धानि पित्र्या सृजा नोऽव या वयं चकृमा तनूभिः । अव राजन्पशुतृपं न तायुं सृजा वत्सं न दाम्नो वसिष्ठम् ॥
আমাৰ পৰা পিতৃ-পৰম্পৰাগত দোষ-অপৰাধসমূহ দূৰ কৰি দিয়া; আৰু যি ভুল আমি নিজে দেহধাৰী অৱস্থাত কৰিছোঁ, সেয়াও মোচন কৰ। হে ৰাজন্ (ৱৰুণ), পথভ্ৰষ্ট অন্বেষকক এৰি দিয়া—যেন আনৰ পালৰ ওপৰত তৃপ্ত হোৱা জনক এৰি দিয়া হয়; দড়িৰ বন্ধনৰ পৰা বশিষ্ঠক মুক্ত কৰ, যেন বাঁধনিৰ পৰা বাছুৰক মুকলি কৰা হয়।
Mantra 6
न स स्वो दक्षो वरुण ध्रुतिः सा सुरा मन्युर्विभीदको अचित्तिः । अस्ति ज्यायान्कनीयस उपारे स्वप्नश्चनेदनृतस्य प्रयोता ॥
হে বৰুণ, ই মোৰ নিজস্ব দক্ষ-বিবেচনা নহয়, ন স্থিৰ ধাৰণাও নহয়; ই মদ-মত্ততা, ভয়লৈ ঠেলি দিয়া ক্ৰোধ, ই অচেতনতা। জ্যেষ্ঠজনো কনিষ্ঠৰ অৱস্থালৈ সৰি পৰে; নিদ্ৰাও অনৃতৰ প্ৰেৰক হ’ব পাৰে—অন্তৰত এনে শক্তি আছে যি সঠিক পথৰ পৰা ইচ্ছাক বেঁকা কৰে।
Mantra 7
अरं दासो न मीळ्हुषे कराण्यहं देवाय भूर्णयेऽनागाः । अचेतयदचितो देवो अर्यो गृत्सं राये कवितरो जुनाति ॥
উদাৰ দাতাৰ ওচৰত দাস যেন যোগ্য হয়, তেনেকৈ মই যোগ্য হওঁ; নিৰ্দোষ হৈ, সৰ্বদিশে ঘূৰি-চলা দেৱশক্তি (ভূৰ্ণয়)ৰ বাবে মই কৰ্ম কৰোঁ। আৰ্য দেৱে অজ্ঞানক জাগ্ৰত কৰে; অধিক-দৰ্শী কবিয়ে লোভী অন্বেষকক ৰায়—পূর্ণতাৰ ধনলৈ আগুৱাই নিয়ে।
Mantra 8
अयं सु तुभ्यं वरुण स्वधावो हृदि स्तोम उपश्रितश्चिदस्तु । शं नः क्षेमे शमु योगे नो अस्तु यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে স্বধাৱান্ বৰুণ, এই স্তোত্ৰ তোমাৰ বাবে হৃদয়ত স্থাপিত হওক। আমাৰ ক্ষেমত শান্তি হওক, আমাৰ যোগত (সংযোগ-প্ৰয়াসত)ো শান্তি হওক। তোমালোক সদায় স্বস্তি-সমূহেৰে, মঙ্গলময় গতি-পথেৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
It praises Varuṇa as the upholder of cosmic and moral order, then turns to confession of wrongdoing and asks Varuṇa to release the worshipper from bondage and restore peace and well-being.
The hymn recognizes that human harm can come from inherited patterns (family or tradition) and from one’s own choices; it asks Varuṇa to clear both so life can return to ṛta (right order).
It is an image for Varuṇa loosening the binding consequences of error—freeing the person from guilt, fear, and constraint so they can live again in truth, safety, and right relationship.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.