Opening the text

Sukta 7.60
Vasiṣṭha
Sūrya with Mitra-Varuṇa, Aryaman, Aditi (Ādityas)
Triṣṭubh (probable; needs confirmation)
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত সূৰ্য্য উদয় হওঁতে সত্য (সত্য) ঘোষণা কৰা ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে; আৰু আদিত্যসকলক—বিশেষকৈ মিত্র–বৰুণ, আৰ্যমণ, আৰু অদিতিক—উপাসকসকলক দিৱ্য পথত পথপ্ৰদৰ্শন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইয়াত আদিত্যসকলক ঋত/ব্ৰহ্মাণ্ডীয় নিয়মৰ সজাগ প্ৰহৰী হিচাপে দেখুওৱা হৈছে—অজাগ্ৰত মনকো নেতৃত্ব দিয়ে, বিপদৰ মাজেৰে পাৰ হ’বলৈ এটা ‘ঘাট’ (ford) যোগায়, আৰু ভক্তক দুঃখ-কষ্ট অতিক্ৰম কৰাই স্বস্তি (মঙ্গল/কল্যাণ)লৈ লৈ যায়। সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে সুৰক্ষা, সঠিক দিশ-নির্দেশ (দেৱত্ৰা), আৰু নৈতিক তথা অস্তিত্বগত ‘দুৰ্গ’সমূহৰ মাজেৰে নিৰাপদ পাৰাপাৰ—বাক্য আৰু আচৰণক ঋত/সত্যৰ সৈতে সঙ্গতি কৰাই।
Mantra 1
यदद्य सूर्य ब्रवोऽनागा उद्यन्मित्राय वरुणाय सत्यम् । वयं देवत्रादिते स्याम तव प्रियासो अर्यमन्गृणन्तः ॥
হে সূৰ্য, আজি তুমি উদয় হৈ মিত্ৰ-বৰুণৰ ওচৰত অনাগা সত্য ঘোষণা কৰিছা; হে অদিতি, দেৱপথে চলি আমি হওঁ তোমাৰ প্ৰিয়; হে আৰ্যমন, স্তোত্ৰ-উচ্চাৰণে আমি তোমাৰ প্ৰিয়াস হ’ম।
Mantra 2
एष स्य मित्रावरुणा नृचक्षा उभे उदेति सूर्यो अभि ज्मन् । विश्वस्य स्थातुर्जगतश्च गोपा ऋजु मर्तेषु वृजिना च पश्यन् ॥
হে মিত্র-বৰুণ, এই সূৰ্য—মানৱ-দৰ্শী চক্ষু—উভয় লোকৰ ওপৰে উদয় হয়। স্থাৱৰ-জঙ্গম সমগ্ৰ জগতৰ গোপা হৈ, মর্ত্যলোকত ঋজু আৰু বক্র—উভয়কেই দৰ্শন কৰে।
Mantra 3
अयुक्त सप्त हरितः सधस्थाद्या ईं वहन्ति सूर्यं घृताचीः । धामानि मित्रावरुणा युवाकुः सं यो यूथेव जनिमानि चष्टे ॥
সাধস্থানেৰে তেওঁ সাতটা হৰিত (উজ্জ্বল) অশ্ব যোজনা কৰিলে—ঘৃতাচী, যিসকলে সূৰ্যক বহন কৰে। হে মিত্র-বৰুণ, সেই যুবা ধামসমূহ বিধান কৰে; আৰু গোষ্ঠীৰ নেতা যেন, জন্ম-উৎপত্তিসমূহক নিৰীক্ষণ কৰে।
Mantra 4
उद्वां पृक्षासो मधुमन्तो अस्थुरा सूर्यो अरुहच्छुक्रमर्णः । यस्मा आदित्या अध्वनो रदन्ति मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः ॥
তোমালোকৰ বাবে মধুমন্ত পৃক্ষাস (মধুৰ পানীয়) ওপৰলৈ স্থাপন কৰা হ’ল; সূৰ্য উজ্জ্বল অৰ্ণৱ (প্ৰবাহ) আৰোহণ কৰিলে। যাৰ বাবে আদিত্যসকল—মিত্র, অর্যমা, বৰুণ—একমত হৈ যাত্ৰাপথ প্ৰস্তুত কৰে।
Mantra 5
इमे चेतारो अनृतस्य भूरेर्मित्रो अर्यमा वरुणो हि सन्ति । इम ऋतस्य वावृधुर्दुरोणे शग्मासः पुत्रा अदितेरदब्धाः ॥
ইমে—মিত্ৰ, অৰ্যমা, বৰুণ—বহু অনৃতৰ বিচাৰক। ইমে ঋতৰ গৃহত ঋতক বৃদ্ধি কৰিলে; অদিতিৰ অদব্ধ, শগ্ম পুত্ৰসকল।
Mantra 6
इमे मित्रो वरुणो दूळभासोऽचेतसं चिच्चितयन्ति दक्षैः । अपि क्रतुं सुचेतसं वतन्तस्तिरश्चिदंहः सुपथा नयन्ति ॥
ইমে মিত্ৰ-বৰুণ, দুৰ্লঙ্ঘ্য, নিজৰ দক্ষতাৰে অচেতনকো জাগ্ৰত কৰে। সু-চেতন ক্ৰতু গঢ়ি, সুপথে আমাক পাপ-দুঃখৰ বেঁকা পথৰো ওপাৰে নি যায়।
Mantra 7
इमे दिवो अनिमिषा पृथिव्याश्चिकित्वांसो अचेतसं नयन्ति । प्रव्राजे चिन्नद्यो गाधमस्ति पारं नो अस्य विष्पितस्य पर्षन् ॥
ইমে দ্যৌ-পৃথিৱীৰ অনিমিষ প্ৰহৰী, জ্ঞানী চিত্কিত্বান, অচেতন মনকো নি যায়। প্ৰব্ৰাজকৰ বাবে স্ৰোত থাকিলেও ঘাট আছে—এই বিপদসংকুল বিস্তাৰৰ পাৰলৈ তেওঁলোকে আমাক পাৰ কৰাওক।
Mantra 8
यद्गोपावददितिः शर्म भद्रं मित्रो यच्छन्ति वरुणः सुदासे । तस्मिन्ना तोकं तनयं दधाना मा कर्म देवहेळनं तुरासः ॥
যেতিয়া ৰক্ষক-শক্তিসম্পন্ন অদিতিয়ে, আৰু মিত্ৰে বৰুণৰ সৈতে, সুদাসলৈ মঙ্গলময় আশ্ৰয় দান কৰে, তেতিয়া সেই অনুগ্ৰহৰ ভিতৰত আমাৰ সন্তান আৰু বংশধাৰা দৃঢ় কৰি ধৰি, হে তুৰাসসকল (দ্ৰুতগামীসকল), দেৱ-অপমানজনক কৰ্ম যেন আমি নকৰোঁ।
Mantra 9
अव वेदिं होत्राभिर्यजेत रिपः काश्चिद्वरुणध्रुतः सः । परि द्वेषोभिरर्यमा वृणक्तूरुं सुदासे वृषणा उ लोकम् ॥
বেদীত হোতৃ-শক্তিসমূহেৰে যজ্ঞ কৰক; ঋতধৃত বৰুণে যিকোনো শত্রু-ভঙ্গকাৰীক তললৈ পেলাব। ঘৃণাসমূহক পৰিবেষ্টন কৰি আৰ্যমনে, হে বৃষণ (বলৱান) সকল, সুদাসলৈ বিস্তৃত লোক-অৱকাশ বাছি লওক।
Mantra 10
सस्वश्चिद्धि समृतिस्त्वेष्येषामपीच्येन सहसा सहन्ते । युष्मद्भिया वृषणो रेजमाना दक्षस्य चिन्महिना मृळता नः ॥
নিজে চলা আৰু বিশৃঙ্খল যি, সেয়াও তেওঁলোকৰ তীব্ৰ, গোপন বলৰ দ্বাৰা ঋত-সংযোগলৈ ধাৱিত হয়। তোমালোকৰ ভয়ত কঁপনি ধৰা বৃষণ (মহাবলৱান) সকল, বিবেচনাৰ মহিমাৰে—আমালৈ মৃळতা (কৃপা) কৰা।
Mantra 11
यो ब्रह्मणे सुमतिमायजाते वाजस्य सातौ परमस्य रायः । सीक्षन्त मन्युं मघवानो अर्य उरु क्षयाय चक्रिरे सुधातु ॥
যি ব্ৰহ্মণে (ব্ৰহ্ম-শব্দ/আত্মাৰ গঠনকাৰী বাণীলৈ) সুমতি অৰ্পণ কৰে, সি বিজয়-সংগ্ৰামত বলৰ পূৰ্ণতা আৰু পৰম ৰায় (উচ্চতম সৌভাগ্য) লাভ কৰে। মঘৱান অর্য দাতাসকলে নিজৰ মন্যু (উদ্যম-তেজ) তীক্ষ্ণ কৰে; সু-ধাতু—সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত—বিস্তৃত ক্ষয় (বাসস্থান/স্থিতি) স্থাপন কৰে, স্থায়ী বৃদ্ধি বাবে।
Mantra 12
इयं देव पुरोहितिर्युवभ्यां यज्ञेषु मित्रावरुणावकारि । विश्वानि दुर्गा पिपृतं तिरो नो यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে দেৱ, এই পুৰোহিতি—আগত স্থাপিত পথ-প্ৰদৰ্শক উপস্থিতি—যজ্ঞসমূহত তোমালোক দুয়ো, মিত্ৰ-বৰুণৰ বাবে স্থাপন কৰা হৈছে। সকলো দুৰ্গ (কঠিন পথ/সংকট) পাৰ কৰাই আমাক ওপাৰে লৈ যোৱা; তোমালোক সদায় স্বস্তিভিঃ—কল্যাণ-অৱস্থাসমূহেৰে—আমাক ৰক্ষা কৰা।
It asks Sūrya and the Ādityas—especially Mitra–Varuṇa—to keep the worshipper aligned with truth (satya/ṛta), guide the mind, and carry one safely beyond dangers into well-being (svasti).
They are Ādityas who guard cosmic and moral order: Mitra supports harmony and right agreements, while Varuṇa upholds the binding law of ṛta and protects against ethical and existential peril.
It is an image for a safe crossing through difficult, risky conditions—outer obstacles and inner confusion. The Ādityas are prayed to provide the crossing and lead the seeker to safety, clarity, and stability.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.