
Sukta 7.88
Vasiṣṭha
Varuṇa
Triṣṭubh
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠে ঋত (বিশ্ব-নিয়ম)ৰ বিশাল, পূজ্য ধাৰক আৰু কৃপালু বন্ধন-মোচনকাৰী বৰুণক অন্তৰঙ্গভাৱে প্ৰশংসা কৰিছে। ইয়াত দ্ৰষ্টাৰ প্ৰতি বৰুণৰ বিশেষ অনুগ্ৰহ স্মৰণ কৰা হৈছে—তেওঁক “নাওঁত” উঠাই ঋষি কৰি তোলা—আৰু শেষত প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে যে বৰুণে পাপৰ শিকলি ঢিলা কৰক আৰু আদিত্যসকলে উপাসকসকলক দীঘলীয়া কল্যাণেৰে ৰক্ষা কৰক।
Mantra 1
प्र शुन्ध्युवं वरुणाय प्रेष्ठां मतिं वसिष्ठ मीळ्हुषे भरस्व । य ईमर्वाञ्चं करते यजत्रं सहस्रामघं वृषणं बृहन्तम् ॥
হে বসিষ্ঠ, বৰুণৰ বাবে—মীঢ়ুষ (উদাৰ দাতা) জনৰ বাবে—সৰ্বাধিক প্ৰিয় শুদ্ধ মতি আগবঢ়াই দে। যজ্ঞযোগ্য সেইজনেই আমাৰ ফালে যজ্ঞবল ঘূৰাই আনে; সহস্ৰ-মঘ (সহস্ৰ দানসমৃদ্ধ), বৃষণ (বলবান), বृहন্ত (বিশাল) তেওঁ।
Mantra 2
अधा न्वस्य संदृशं जगन्वानग्नेरनीकं वरुणस्य मंसि । स्वर्यदश्मन्नधिपा उ अन्धोऽभि मा वपुर्दृशये निनीयात् ॥
তেতিয়া মই তেওঁৰ দৰ্শন চাবলৈ আগবাঢ়িলোঁ—বৰুণৰ মনত অগ্নিৰ মুখমণ্ডল। যেতিয়া সূৰ্য্য শিলাৰ ওপৰত স্থাপিত হয়, তেতিয়া অন্ধ অন্ধকাৰ যেন দৰ্শনৰ পৰা মোৰ ৰূপ টানি ননিয়ে; মোৰ সত্তা যেন জ্যোতিলৈ মুখ কৰি থাকে।
Mantra 3
आ यद्रुहाव वरुणश्च नावं प्र यत्समुद्रमीरयाव मध्यम् । अधि यदपां स्नुभिश्चराव प्र प्रेङ्ख ईङ्खयावहै शुभे कम् ॥
যেতিয়া বৰুণ আৰু মই নাওত উঠিলোঁ, যেতিয়া আমি সাগৰৰ মধ্যভাগক গতি দিছিলোঁ, যেতিয়া পানীৰ ফুলা সোঁতবোৰৰ ওপৰত চলিছিলোঁ—তেতিয়া আগলৈ দোল খোৱা আসনত আমি দোল খাইছিলোঁ, আত্মাৰ শুভ আনন্দৰ বাবে।
Mantra 4
वसिष्ठं ह वरुणो नाव्याधादृषिं चकार स्वपा महोभिः । स्तोतारं विप्रः सुदिनत्वे अह्नां यान्नु द्यावस्ततनन्यादुषासः ॥
বৰুণে নিশ্চয়েই বশিষ্ঠক নাওত স্থাপন কৰিলে আৰু নিজৰ মহৎ কৰ্মশক্তিৰে তেওঁক ঋষি—সুকৰ্মা—কৰিলে। সেই প্ৰেৰিত বিপ্ৰ উজ্জ্বল দিনবোৰৰ বাবে, আকাশে যি বিস্তাৰ মেলি ধৰে তাৰ বাবে, আৰু সদায় আহি থকা উষাসবোৰৰ বাবে স্তোতা-গায়ক হ’ল।
Mantra 5
क्व त्यानि नौ सख्या बभूवुः सचावहे यदवृकं पुरा चित् । बृहन्तं मानं वरुण स्वधावः सहस्रद्वारं जगमा गृहं ते ॥
ক’ত এতিয়া আমাৰ সেই পুৰণি সখ্যবোৰ? যেতিয়া আমি একেলগে একাত্ম হৈ চলিছিলোঁ, প্ৰাচীন কালতো অহিংস, অনিষ্ট-ৰহিত বিস্তাৰত প্ৰৱেশ কৰিছিলোঁ। হে বৰুণ, স্বধাৱান (স্ব-নিয়মৰ অধিপতি), তোমাৰ সহস্ৰ-দ্বাৰবিশিষ্ট মহান গৃহলৈ মই পুনৰ আহিলোঁ—সেই বিস্তৃত ঋত (সত্য-নিয়ম) যেন মোক গ্ৰহণ কৰে।
Mantra 6
य आपिर्नित्यो वरुण प्रियः सन्त्वामागांसि कृणवत्सखा ते । मा त एनस्वन्तो यक्षिन्भुजेम यन्धि ष्मा विप्रः स्तुवते वरूथम् ॥
যি তোমাৰ নিত্য অন্তৰঙ্গ, তোমাৰ প্ৰিয়, হে বৰুণ—তোমাৰ সখা হৈয়ো যদি তোমাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ (আগাঁসি) গঢ়ি তোলে—হে যজ্ঞীয় অধিপতি, আমি পাপৰ ফল ভোগ নকৰোঁ। স্তৱ কৰা ঋষিক সত্যই আশ্ৰয়দায়ী বৰূথ (ৰক্ষা) দান কৰা।
Mantra 7
ध्रुवासु त्वासु क्षितिषु क्षियन्तो व्यस्मत्पाशं वरुणो मुमोचत् । अवो वन्वाना अदितेरुपस्थाद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
তোমাৰ ধ্ৰুৱ আবাসসমূহত বাস কৰি, সেই সুবিন্যস্ত লোকসমূহত স্থিত হৈ, বৰুণে আমাৰ পৰা পাশ (বন্ধন) খুলি দিলে। অদিতিৰ উপস্থ (কোল)ৰ পৰা পোষক সহায় বিচাৰি, হে শক্তিসমূহ, তোমালোক সদায় স্বস্তিভিৰে (মঙ্গল-অৱস্থাৰে) আমাক ৰক্ষা কৰা।
It praises Varuṇa as the upholder of cosmic and moral order (ṛta) and asks him to turn graciously toward the worshipper, forgive faults, and loosen the bonds that come from wrongdoing.
It is a poetic memory of divine protection and initiation: Varuṇa guides and ‘carries’ the seer, making him an ṛṣi and enabling inspired praise and right action.
The pāśa is Varuṇa’s noose that restrains disorder and sin; in prayer it also symbolizes inner and outer constraints. The hymn asks for its loosening through returning to truth and seeking Aditi’s shelter for well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.