Sukta 48
Sukta 7.48
Vasiṣṭha (Maṇḍala 7)
R̥bhus / Vāja / Rbhukṣaṇa (artisan-powers of perfection; associated with Soma and Indra-world)
Triṣṭubh
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ঋভুসকলক—ঋভুক্ষণ আৰু বাজক, নিপুণ সিদ্ধিৰ শক্তিৰূপে—আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে তেওঁলোকে পেষিত সোমত আনন্দ কৰে আৰু বল-জয় আনি দিয়া ফলপ্ৰসূ কৰ্মসমূহ “চলিত” কৰে। স্তোত্ৰটোৱে তেওঁলোকৰ বিস্তৃত কাৰুকাৰ্যক ইন্দ্ৰৰ বীৰ্যশক্তিৰ সৈতে সংযোগ কৰে, প্ৰাচীন সত্য বিধানসমূহ জয়ী হওক আৰু শত্রুৰ ছলনা নিষ্ফল হওক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষত সকলো দেৱতালৈ—বিশেষকৈ বসুসকললৈ—বিস্তৃত মুক্তি (varivas), পোষণ, আৰু স্বস্তিৰ জৰিয়তে নিৰন্তৰ ৰক্ষা-সুৰক্ষাৰ বাবে সাৰ্বজনীন আবেদন কৰি স্তোত্ৰটি সমাপ্ত হয়।
Mantras
Mantra 1
ऋभुक्षणो वाजा मादयध्वमस्मे नरो मघवानः सुतस्य । आ वोऽर्वाचः क्रतवो न यातां विभ्वो रथं नर्यं वर्तयन्तु ॥
হে ঋভুক্ষণ আৰু বাজা, আমাৰ মাজত নিপীড়িত সোমত আনন্দিত হওঁক, হে নৰঃ মঘৱানঃ (বীৰ দানশীলসকল)। তোমালোকৰ ক্ৰতৱঃ (কাৰ্যক্ষম শক্তিসমূহ) আমাৰ ওচৰলৈ আহক; বিভ্বঃ (সৰ্বব্যাপীসকল) নৰ্য ৰথ (পুৰুষোচিত ৰথ) চলাই তুলক।
Mantra 2
ऋभुॠभुभिरभि वः स्याम विभ्वो विभुभिः शवसा शवांसि । वाजो अस्माँ अवतु वाजसाताविन्द्रेण युजा तरुषेम वृत्रम् ॥
ঋভু আৰু ঋভুসকলৰ সৈতে আমি তোমালোকৰ চাৰিওফালে আবৃত হওঁ; বিভ্বন, সৰ্বব্যাপীসকলৰ সৈতে, বলৰ দ্বাৰা আমাৰ বলসমূহক অধিক বলবান কৰক। বাজা, বাজসাতাত (সমৃদ্ধি-জয়ত) আমাক ৰক্ষা কৰক; ইন্দ্ৰৰ সৈতে যুজা (যুগ্ম) হৈ আমি বৃত্রক অতিক্ৰম কৰোঁ।
Mantra 3
ते चिद्धि पूर्वीरभि सन्ति शासा विश्वाँ अर्य उपरताति वन्वन् । इन्द्रो विभ्वाँ ऋभुक्षा वाजो अर्यः शत्रोर्मिथत्या कृणवन्वि नृम्णम् ॥
সেই প্ৰাচীন শাসনসমূহ নিশ্চয়েই আছে—সকলোকে অভিমুখে চাপি ধৰে; আৰ্য (উদাৰ) জনে উচ্চতৰ গতি/পদ লাভ কৰে। বিস্তাৰ-কর্মা ইন্দ্ৰ, ঋভুক্ষ আৰু আৰ্য বাজ—শত্ৰুৰ মিথ্যাকে শূন্য কৰি—নৃম্ন (বীৰ্য-প্ৰভাৱ) সম্পূৰ্ণ ৰূপে প্ৰকাশ কৰে।
Mantra 4
नू देवासो वरिवः कर्तना नो भूत नो विश्वेऽवसे सजोषाः । समस्मे इषं वसवो ददीरन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এতিয়া, হে দেৱসকল, আমাৰ বাবে বিস্তৃত মুক্ত-অৱকাশ (ৱৰিৱঃ) সৃষ্টি কৰক; আপোনালোক সকলোৱে সহমত হৈ আমাৰ সহায়ত থাকক। বসুসকলে আমাক ইষা (প্ৰেৰণা/উদ্যম) আৰু বস্তু-সমৃদ্ধি দান কৰক; আৰু আপোনালোক—স্বস্তিভিৰে সদায় আমাক ৰক্ষা কৰক।
Frequently Asked Questions
The Ṛbhus are divine artisan-powers—especially named here as R̥bhukṣaṇa and Vāja—who represent perfected skill and effective action, closely linked with Soma and Indra’s victorious force.
It asks the Ṛbhus to rejoice in the pressed Soma, bring their efficacious powers near, help true ordinances prevail, destroy the enemy’s deceit, and finally grant spacious freedom, nourishment, and constant well-being.
After invoking the specific powers of perfection (the Ṛbhus), the poet seals the prayer with a broad protective blessing—asking the Viśve Devāḥ, with emphasis on the Vasus, to give support, plenty, and lasting svasti for the worshippers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.