Sukta 42
Sukta 7.42
Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha family, Mandala 7)
Agni/Soma-yajña complex (ritual forces); Angiras powers invoked
Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for certainty)
বসিষ্ঠৰ এই ছয়-পদীয়া সূক্তই অঙ্গিৰস-সদৃশ যজ্ঞীয় শক্তি, বোৱাই যোৱা সোমৰ “গাই” আৰু পেষণ-পাথৰসমূহক আহ্বান কৰি সোম-যজ্ঞক আগবঢ়ায়, যাতে অধ্বৰাৰ কৰ্ম (peśaḥ) সফলভাৱে গতি পায়। অগ্নিক স্বাগতম দেৱীয় অতিথি (atithi) হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; যেতিয়া তেওঁক যথাযথভাৱে চিনাক্ত কৰি গৃহ/যজ্ঞ-স্থানত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হয়, তেতিয়া তেওঁ কাম্য ধন-সম্পদ আৰু নিৰাপদ অগ্ৰগতি দান কৰে। সূক্তটোৰ অন্তত ফলশ্ৰুতি-সদৃশ সংক্ষিপ্ত প্ৰাৰ্থনাত বিস্তৃত জীৱনীশক্তি (iṣ), ধন (rayi), বল (vāja) আৰু svasti-ৰ দ্বাৰা দীৰ্ঘস্থায়ী সুৰক্ষা প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
प्र ब्रह्माणो अङ्गिरसो नक्षन्त प्र क्रन्दनुर्नभन्यस्य वेतु । प्र धेनव उदप्रुतो नवन्त युज्यातामद्री अध्वरस्य पेशः ॥
আগবাঢ়ক ব্ৰহ্মবাণীসমূহ আৰু অঙ্গিৰস-শক্তিসমূহ লক্ষ্যলৈ আগবাঢ়ক; নাভন্যুৰ ক্ৰন্দন-ধ্বনিও আগলৈ ওলাই যাওক। আগবাঢ়ক—উদপ্ৰুত, ধাৰাবাহিনী ধেনুসকল বোৱাই যাওক; অধ্বৰ-যজ্ঞৰ নিপুণ কৰ্মলৈ অদ্ৰি (সোম-পেষণশিলা)সমূহ যুঁজাই দিয়া হওক।
Mantra 2
सुगस्ते अग्ने सनवित्तो अध्वा युक्ष्वा सुते हरितो रोहितश्च । ये वा सद्मन्नरुषा वीरवाहो हुवे देवानां जनिमानि सत्तः ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ পথ সুগম—ধন লাভ কৰোৱা অধ্বা। সোম-সুতে সময়ত হৰিত আৰু ৰোহিত শক্তিসমূহ যুঁজাই দিয়া। যি অৰুষসকল সদ্মত আছে—বীৰবাহ, বীৰ্য বহনকাৰী—যজ্ঞত আসীন হৈ মই দেবতাসকলৰ জন্ম আৰু প্ৰকাশসমূহ আহ্বান কৰোঁ।
Mantra 3
समु वो यज्ञं महयन्नमोभिः प्र होता मन्द्रो रिरिच उपाके । यजस्व सु पुर्वणीक देवाना यज्ञियामरमतिं ववृत्याः ॥
সমন্বয়ে নমস্কাৰ-ক্ৰিয়াসমূহেৰে মই তোমালোকৰ যজ্ঞ মহিমান্বিত কৰোঁ; আনন্দময় হোতা ওচৰতে আগবঢ়াই স্থাপন কৰা হৈছে। হে পূৰ্বণীক, দেবতাসকলক সু-যজ্ঞ কৰ; অযজ্ঞীয় অরমতি (অসৎ/অযথা মন) আঁতৰাই, যজ্ঞোপযোগী মতি স্থাপন কৰা।
Mantra 4
यदा वीरस्य रेवतो दुरोणे स्योनशीरतिथिराचिकेतत् । सुप्रीतो अग्निः सुधितो दम आ स विशे दाति वार्यमियत्यै ॥
যেতিয়া বীৰ আৰু ধনৱান জনৰ গৃহ-দুৱাৰাত সুখ-বাসস্থান আনোতা অতিথিক চিনাক্ত কৰা হয়, তেতিয়া সুপ্ৰীত, গৃহত সুস্থিৰ অগ্নিয়ে জনসমাজক যাত্ৰাৰ অগ্ৰগতিলৈ কাম্য ধন-সম্পদ দান কৰে।
Mantra 5
इमं नो अग्ने अध्वरं जुषस्व मरुत्स्विन्द्रे यशसं कृधी नः । आ नक्ता बर्हिः सदतामुषासोशन्ता मित्रावरुणा यजेह ॥
হে অগ্নি, আমাৰ এই অবিচ্ছিন্ন যজ্ঞ গ্ৰহণ কৰা; মৰুতসকলৰ মাজত আৰু ইন্দ্ৰৰ সৈতে আমাৰ বাবে ইয়াক যশস্বী কৰা। নিশা আৰু উষাই পবিত্ৰ বৰ্হিষত বহক; ইয়াত ঋত-ইচ্ছুক মিত্ৰ-বৰুণক পূজা কৰা।
Mantra 6
एवाग्निं सहस्यं वसिष्ठो रायस्कामो विश्वप्स्न्यस्य स्तौत् । इषं रयिं पप्रथद्वाजमस्मे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এইদৰে ৰায়-আকাঙ্ক্ষী বসিষ্ঠে সহস্য, সৰ্বকাৰ্য-সফল অগ্নিক স্তৱ কৰিলে। সি আমাৰ বাবে ইষা, ৰয়ি আৰু বাজিক বিস্তাৰ কৰক; হে শক্তিসকল, সদায় স্বস্তিৰ সুৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
It is a short hymn that energizes the Soma-sacrifice: it urges the mantras, pressing-stones, and Soma flow forward, and it praises Agni as the divine Guest who rewards the community when properly welcomed.
“Angiras” here points to priestly/ritual power—effective inspired speech and sacrificial force—invoked to help the rite reach its goal and make the offerings successful.
It asks for widened vitality (iṣ), wealth (rayi), strength or winning power (vāja), and continual protection through svasti (harmonious well-being).
Ask anything about Sukta 42 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.