Sukta 46
Sukta 7.46
Vasiṣṭha
Rudra
Triṣṭubh
বসিষ্ঠৰ এই সংক্ষিপ্ত ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত ৰুদ্ৰক শক্তিশালী ধনুৰ্ধৰ হিচাপে সম্বোধন কৰা হৈছে—তেওঁৰ দ্ৰুত, তীক্ষ্ণ শক্তিয়ে আঘাতো কৰিব পাৰে, আৰোগ্যও দিব পাৰে। কবিয়ে অনুৰোধ কৰে যে ৰুদ্ৰৰ বিজুলী-সদৃশ বল আৰু ক্ৰোধ আঁতৰি যাওক, আৰু পৰিয়াল, সন্তান-সন্ততি আৰু দীঘলীয়া জীৱনৰ সুৰক্ষাৰ বাবে তেওঁৰ ‘হাজাৰ ঔষধ’ আহ্বান কৰে। এই সূক্তৰ উদ্দেশ্য হৈছে শ্ৰদ্ধাভৰা স্তৱ আৰু দয়া-প্ৰাৰ্থনাৰ জৰিয়তে শান্তিকৰণ (শমন) আৰু মঙ্গল (স্বস্তি) লাভ।
Mantras
Mantra 1
इमा रुद्राय स्थिरधन्वने गिरः क्षिप्रेषवे देवाय स्वधाव्ने । अषाळ्हाय सहमानाय वेधसे तिग्मायुधाय भरता शृणोतु नः ॥
স্থিৰ ধনুৰ্ধাৰী ৰুদ্ৰলৈ এই গীতবাণীসমূহ বহন কৰা—দ্ৰুত-বাণধাৰী, স্বধা-বলে চলা দেৱলৈ। অজেয়, সহিষ্ণু, বুদ্ধিমান বিধাতা, তীক্ষ্ণ অস্ত্ৰধাৰীলৈ (আমাৰ প্ৰাৰ্থনা) লৈ যোৱা; তেওঁ যেন আমাক শুনে।
Mantra 2
स हि क्षयेण क्षम्यस्य जन्मनः साम्राज्येन दिव्यस्य चेतति । अवन्नवन्तीरुप नो दुरश्चरानमीवो रुद्र जासु नो भव ॥
সেই ৰুদ্ৰই—পৃথিৱীৰ জন্মৰ স্থিৰ নিবাস (ক্ষয়ে) আৰু দিৱ্যৰ সাম্ৰাজ্য-অধিপত্যৰ দ্বাৰা—সচেতন। ৰক্ষাকাৰী সহায়সমূহ লৈ আমাৰ ওচৰলৈ আহা; আমাৰ দুৱাৰ-দুৱাৰ ঘূৰি ৰক্ষা কৰা। হে ৰুদ্ৰ, আমাৰ বাবে অনাহত (অহিংস) হোৱা; শীঘ্ৰেই আমাৰ আশ্ৰয় হোৱা।
Mantra 3
या ते दिद्युदवसृष्टा दिवस्परि क्ष्मया चरति परि सा वृणक्तु नः । सहस्रं ते स्वपिवात भेषजा मा नस्तोकेषु तनयेषु रीरिषः ॥
তোমাৰ যি বিদ্যুৎ দিৱৰ পৰা মুক্ত হৈ পৃথিৱীত চাৰিওফালে বিচৰণ কৰে—সেই বিদ্যুতে আমাৰ পৰা আঁতৰি যাওক। হে সু-শ্বাসিত (স্বপিবাত) ৰুদ্ৰ, তোমাৰ সহস্ৰ ভেষজ আছে; আমাৰ টোকা-তনয় আৰু আমাৰ বংশ-উৎপত্তিত (ভৱিষ্যৎ গঠনত) আমাক ক্ষতি নকৰিবা।
Mantra 4
मा नो वधी रुद्र मा परा दा मा ते भूम प्रसितौ हीळितस्य । आ नो भज बर्हिषि जीवशंसे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে ৰুদ্ৰ, আমাক বধ নকৰিবা; আমাক দূৰলৈ নিক্ষেপ নকৰিবা। তোমাৰ ক্ৰোধৰ প্ৰসিতি (আঘাত/উদ্যোগ) ত আমি নপৰোঁ। বৰ্হিষত জীৱ-আশংসাৰ (জীৱনৰ কল্যাণ-আশাৰ) বৰ আমাক ভাগ দিয়া; আৰু হে দেবশক্তিসকল, সদায় স্বস্তিভিৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
It praises Rudra’s immense power and asks him to turn away harm—especially lightning-like danger and wrath—while granting healing, protection, and well-being for the family and descendants.
In the Veda, Rudra governs sudden affliction (like storm and disease) but also its remedy. The hymn acknowledges his sharp weapons and then appeals to his ‘thousand medicines’ to protect and restore life.
It is traditionally suited for a calming/protective recitation during fire worship or when fearing storms, illness, or misfortune—ending with a humble plea for mercy and ongoing svasti (well-being).
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.