
Sukta 7.93
Vasiṣṭha
Indra-Agni (dual)
Triṣṭubh (likely; verify)
এই সূক্তত ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিৰ যুগল শক্তিক একেলগে বৃত্ৰ-বধক ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে। উপাসকে তেওঁলোকক নতুন, শুদ্ধ স্তোত্ৰ-গীত গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে আৰু উপাসকৰ বাবে তৎক্ষণাৎ বল, বিজয় আৰু সমৃদ্ধিদায়ক ‘ৱাজ’ দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। যজ্ঞ আৰু সামূহিক প্ৰতিযোগিতাৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত তেওঁলোকৰ সহায় স্থাপন কৰি, নিৰ্দেৱ/অধাৰ্মিক বিৰোধিতাক আঘাত কৰি নিধন কৰিবলৈ আৰু লোকসকলক কুশল-মঙ্গলসহ সুৰক্ষা দিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। শেষত বিষ্ণু আৰু মৰুতসকলৰ দৰে মিত্ৰ দেৱতাসকলৰ প্ৰতি দৃষ্টি দি, যজমান যেন উপেক্ষিত নহয় বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
शुचिं नु स्तोमं नवजातमद्येन्द्राग्नी वृत्रहणा जुषेथाम् । उभा हि वां सुहवा जोहवीमि ता वाजं सद्य उशते धेष्ठा ॥
আজি নবজাত এই শুচি স্তোত্ৰ ইন্দ্ৰ-অগ্নি, বৃত্ৰহন—তোমালোকে অনুগ্ৰহ কৰি গ্ৰহণ কৰা। কিয়নো তোমালোক দুয়োকে সুকলতে আহ্বান কৰিব পাৰি; মই পুনঃপুনঃ তোমালোকক জোহাৰো। যি কামনা কৰে, তাৰ বাবে তৎক্ষণাৎ বল-ঐশ্বৰ্যৰ পূৰ্ণতা স্থাপন কৰা।
Mantra 2
ता सानसी शवसाना हि भूतं साकंवृधा शवसा शूशुवांसा । क्षयन्तौ रायो यवसस्य भूरेः पृङ्क्तं वाजस्य स्थविरस्य घृष्वेः ॥
তোমালোক দুয়ো সত্যই বিজয়ী; একেলগে বৃদ্ধি পাওঁতা, বলৰ দ্বাৰা বল বঢ়াই, সদায় বলেই অধিক শক্তিশালী হওঁতা। প্ৰচুৰ যৱস-অন্নৰ ধন-সম্পদত বাস কৰি, তোমালোক দৃঢ়, তীব্ৰ বাজ-শক্তিৰ পূৰ্ণতা মিহলাই ঢালি দিয়া।
Mantra 3
उपो ह यद्विदथं वाजिनो गुर्धीभिर्विप्राः प्रमतिमिच्छमानाः । अर्वन्तो न काष्ठां नक्षमाणा इन्द्राग्नी जोहुवतो नरस्ते ॥
যেতিয়া প্ৰেৰিত ঋষি-বিপ্ৰসকলে সঠিক পথ-প্ৰেৰণা বিচাৰি, একাগ্ৰ ধী-চিন্তাৰে বিদথ (সভা)-লৈ ওচৰ চাপি আহে, তেতিয়া সিহঁতে লক্ষ্যত উপনীত ঘোঁৰাৰ দৰে আগবাঢ়ে। হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, তোমাৰ নৰসকলে তোমালোকক পুনঃপুনঃ আহ্বান কৰে।
Mantra 4
गीर्भिर्विप्रः प्रमतिमिच्छमान ईट्टे रयिं यशसं पूर्वभाजम् । इन्द्राग्नी वृत्रहणा सुवज्रा प्र नो नव्येभिस्तिरतं देष्णैः ॥
দৰ্শনময় বাক্যৰে ঋষিয়ে, অগ্ৰগামী প্ৰজ্ঞা বিচাৰি, পূৰ্বৰ ভাগস্বৰূপ যশস্বী দীপ্ত ৰয়ি (ধন-সমৃদ্ধি)ক আৰাধনা কৰি আহ্বান কৰে। হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, বৃত্ৰহন, সু-বজ্ৰধাৰী, তোমালোকৰ সদা-নতুন দানসমূহেৰে আমাক পাৰ কৰাই দিয়া।
Mantra 5
सं यन्मही मिथती स्पर्धमाने तनूरुचा शूरसाता यतैते । अदेवयुं विदथे देवयुभिः सत्रा हतं सोमसुता जनेन ॥
যেতিয়া মহৎ প্ৰতিদ্বন্দ্বী শক্তিসমূহ প্ৰতিযোগিতাত সংঘৰ্ষ কৰে, তেতিয়া তোমালোক দুয়ো—নিজ দেহৰ দীপ্তিত উজ্জ্বল, বীৰ-পুরস্কাৰৰ বিজয়ী—অগ্ৰসর হোৱা। যজ্ঞ-সভাত, দেব-অন্বেষীসকলৰ সৈতে, দেব-বিমুখ শক্তিক সম্পূৰ্ণৰূপে নিধন কৰা—হে যাঁহাৰ বাবে জনসাধাৰণে সোম চেপে।
Mantra 6
इमामु षु सोमसुतिमुप न एन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् । नू चिद्धि परिमम्नाथे अस्माना वां शश्वद्भिर्ववृतीय वाजैः ॥
এই আমাৰ সোম-সুতি (সোম-অৰ্ঘ্য)ৰ ওচৰলৈ এতিয়াই আহা, হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, আনন্দময় সুমনসাৰ বাবে। কিয়নো এতিয়াও তোমালোকেই আমাক চাৰিওফালে আৱৰি ৰক্ষা কৰা; স্থায়ী বাজ (বল-সমৃদ্ধি)সমূহেৰে মই সদায় তোমালোকৰ দিশে ঘূৰি থাকোঁ।
Mantra 7
सो अग्न एना नमसा समिद्धोऽच्छा मित्रं वरुणमिन्द्रं वोचेः । यत्सीमागश्चकृमा तत्सु मृळ तदर्यमादितिः शिश्रथन्तु ॥
হে অগ্নি, এই নমস্কাৰে সমিধিত হৈ তুমি মিত্ৰ, বৰুণ আৰু ইন্দ্ৰৰ ওচৰত আমাৰ বাণী উচ্চাৰণ কৰা। আমি যি দোষ-অপৰাধ কৰিছোঁ, তাক তুমি শান্ত কৰি সুধাৰি দিয়া; আৰ্যমন আৰু অদিতিয়ে আমাৰ পৰা সেই ভুলৰ গাঁঠি ঢিলা কৰি মুকলি কৰক।
Mantra 8
एता अग्न आशुषाणास इष्टीर्युवोः सचाभ्यश्याम वाजान् । मेन्द्रो नो विष्णुर्मरुतः परि ख्यन्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে অগ্নি, এই দ্ৰুত-আকাঙ্ক্ষী ইষ্টিসকলৰ দ্বাৰা—তোমাৰ সঙ্গতে—আমি বল-সমৃদ্ধি, বীৰ্যৰ পূৰ্ণতা লাভ কৰোঁ। ইন্দ্ৰ, বিষ্ণু বা মৰুতসকলে যেন আমাক উপেক্ষা নকৰে; তোমালোক সদায় স্বস্তি আৰু সুমাৰ্গৰ আশীৰ্বাদেৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Indrāgnī means Indra and Agni invoked as a pair. Indra represents conquering strength, while Agni is the sacrificial fire that carries offerings; together they unite ritual power with victory over obstacles.
It asks Indra–Agni to accept the fresh hymn and to grant vāja—strength, success, and winning power—quickly, while also destroying hostile or ‘godless’ opposition and protecting the worshippers.
The closing verse broadens the protection: the poet prays that Indra, Viṣṇu, and the Maruts do not overlook the sacrificer. It is a way of securing welfare (svasti) from the wider circle of allied divine powers.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.