Sukta 7
Sukta 7.7
Vasiṣṭha
Agni
Triṣṭubh
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ স্তোত্ৰত বসিষ্ঠে অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰি প্ৰশংসা কৰে—শক্তিশালী দিৱ্য অশ্বৰূপে আৰু যজ্ঞক দেৱতাসকলৰ ওচৰলৈ বহন কৰা জ্ঞানী দূত হিচাপে। অগ্নি মানৱ নিবাসত ‘বিশ্পতি’ (কুলসমূহৰ অধিপতি) ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত, মধুৰভাষী আৰু ঋত-প্ৰতি বিশ্বস্ত; আৰু গায়কসকল আৰু যজমান/পৃষ্ঠপোষকসকলক পোষণ, প্ৰেৰণা আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণ দান কৰিবলৈ তেওঁক প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়।
Mantras
Mantra 1
प्र वो देवं चित्सहसानमग्निमश्वं न वाजिनं हिषे नमोभिः । भवा नो दूतो अध्वरस्य विद्वान्त्मना देवेषु विविदे मितद्रुः ॥
নমস্কাৰ-কৰ্মেৰে মই তোমালৈ আগবঢ়াই দিছোঁ দেৱ অগ্নিক—বলত প্ৰবল, যেন বেগী অশ্ব, পূৰ্ণতাৰ বাহন। আমাৰ বাবে যজ্ঞৰ দূত হোৱা—পথসমূহ জানোতা; নিজ স্বভাৱে তুমি দেৱলোকত তোমাৰ স্থান বিচাৰি লোৱা, মিত পদক্ষেপেৰে (মিতদ্ৰু) পৰিমিত গতি ধৰা।
Mantra 2
आ याह्यग्ने पथ्या अनु स्वा मन्द्रो देवानां सख्यं जुषाणः । आ सानु शुष्मैर्नदयन्पृथिव्या जम्भेभिर्विश्वमुशधग्वनानि ॥
হে অগ্নি, তোমাৰ নিজ পথসমূহ ধৰি আহা; দেৱসকলৰ সখ্যত আনন্দিত, সেই সখ্য গ্ৰহণ কৰোঁতা। পৃথিৱীৰ শিৰোভাগ-ঢালসমূহত তোমাৰ তেজে গর্জন কৰি আহা; তোমাৰ জঁভেৰে অৰণ্যৰ সকলো উদ্ভিদ-লতা—যি শিখাক বাধা দিয়ে—ভক্ষণ কৰা।
Mantra 3
प्राचीनो यज्ञः सुधितं हि बर्हिः प्रीणीते अग्निरीळितो न होता । आ मातरा विश्ववारे हुवानो यतो यविष्ठ जज्ञिषे सुशेवः ॥
যজ্ঞ পূবমুখী হয়; বৰ্হি সুসজ্জিত। ইড়িত অগ্নি হোতা যেন আনন্দিত হয়। সকলো বৰ দানকাৰী দুয়ো মাতৃক আহ্বান কৰি—হে যৱিষ্ঠ, য’ৰ পৰা তুমি জন্ম লওঁ, তাতেই তুমি সু-শেৱ, কল্যাণময় আগমন।
Mantra 4
सद्यो अध्वरे रथिरं जनन्त मानुषासो विचेतसो य एषाम् । विशामधायि विश्पतिर्दुरोणेऽग्निर्मन्द्रो मधुवचा ऋतावा ॥
সদ্যো যজ্ঞত অতি-বিবেচক মানৱসকলে যাত্ৰাৰ দ্ৰুত-ৰথক জন্ম দিয়ে। অগ্নি গৃহৰ ভিতৰত জনসমূহৰ অধিপতি ৰূপে স্থাপিত হয়—আনন্দময়, মধুৰ-বচন, ঋত-ৰক্ষক।
Mantra 5
असादि वृतो वह्निराजगन्वानग्निर्ब्रह्मा नृषदने विधर्ता । द्यौश्च यं पृथिवी वावृधाते आ यं होता यजति विश्ववारम् ॥
আসীন, বাছনি কৰা বাহক-শিখা আগমন কৰিলে—অগ্নি, ব্ৰহ্মা, নৰ-আসনত ধাৰক। যাক দ্যৌ আৰু পৃথিৱী বৃদ্ধি কৰে; যাক হোতা যজতি কৰে—সৰ্ব-বৰ-সমৃদ্ধ অগ্নিক।
Mantra 6
एते द्युम्नेभिर्विश्वमातिरन्त मन्त्रं ये वारं नर्या अतक्षन् । प्र ये विशस्तिरन्त श्रोषमाणा आ ये मे अस्य दीधयन्नृतस्य ॥
এইসকলে নিজৰ দ্যুম্নে (উজ্জ্বল শক্তি) দ্বাৰা সমগ্ৰক অতিক্ৰম কৰি আৱৰি ধৰিলে—যিসকলে মন্ত্র-বাণীক কাম্য আৰু নৰ্য পূৰ্ণতা ৰূপে গঢ়িলে। যিসকলে শ্ৰৱণ কৰি জনসমূহক আগবঢ়ায়—সেইসকলেই মোৰ ভিতৰত এই ঋতৰ দৃষ্টি প্ৰজ্বলিত কৰিলে।
Mantra 7
नू त्वामग्न ईमहे वसिष्ठा ईशानं सूनो सहसो वसूनाम् । इषं स्तोतृभ्यो मघवद्भ्य आनड्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এতিয়া, হে অগ্নি, আমি—বসিষ্ঠসকল—তোমাকেই আহ্বান কৰোঁ; হে সহসৰ পুত্ৰ, ধনৰ-সম্পদৰ অধিপতি। স্তোতাসকলক, দানশীলসকলক ইষা (প্ৰেৰণা) আৰু পুষ্টি দিয়া; আৰু স্বস্তিভিৰে (মঙ্গল-কল্যাণেৰে) সদায় আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
It invokes Agni as the powerful fire who carries offerings to the gods and keeps the sacrifice aligned with Ṛta (right order), while blessing the worshippers with nourishment and well-being.
Because fire is the medium that receives offerings and ‘delivers’ them upward to the gods; the hymn says Agni knows the paths and finds his seat among the deities.
It means Agni is treated as the lord and protector of the clan/community at home—an honored presence that supports harmony, prosperity, and disciplined ritual life.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.