Rig Veda Sukta 21
Mandala 7Sukta 2110 Mantras

Sukta 21

Sukta 7.21

Rishi

Vasiṣṭha

Devata

Indra

Chandas

Triṣṭubh (likely)

বসিষ্ঠৰ এই সূক্ত সোম-পেষণৰ সময়ত ইন্দ্ৰক আহ্বান কৰে—সোমৰ উল্লাসত তেওঁ যজ্ঞ আৰু কবিৰ স্তৱ-প্ৰশংসাৰ প্ৰতি “জাগি উঠক” বুলি অনুৰোধ কৰে। ইয়াত ইন্দ্ৰৰ বিশালতা আৰু অপ্রতিৰোধ্য পৰাক্ৰম—বিশেষকৈ বৃত্ৰবধ—প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু সেই মহাজাগতিক বিজয়ক উপাসকসকলৰ বাবে বল, সমৃদ্ধি আৰু নিৰন্তৰ সুৰক্ষাৰ ব্যৱহাৰিক প্ৰাৰ্থনালৈ ৰূপান্তৰ কৰা হৈছে।

Mantras

Mantra 1

असावि देवं गोऋजीकमन्धो न्यस्मिन्निन्द्रो जनुषेमुवोच । बोधामसि त्वा हर्यश्व यज्ञैर्बोधा नः स्तोममन्धसो मदेषु ॥

দেৱীয় সোম-নিষ্পেষণ প্ৰকাশিত হ’ল—আলোক-জয়ী অন্ধঃ; এই সোমতেই ইন্দ্ৰ জন্মতেই যেন উচ্চাৰণ কৰিলে। হে হৰ্যশ্ব (তাম্ৰবৰ্ণ অশ্বযুক্ত) ইন্দ্ৰ, যজ্ঞেৰে আমি তোমাক জাগ্ৰত কৰোঁ; সোম-মদৰ উল্লাসত আমাৰ স্তোত্ৰৰ প্ৰতি জাগ্ৰত হওঁ।

Mantra 2

प्र यन्ति यज्ञं विपयन्ति बर्हिः सोममादो विदथे दुध्रवाचः । न्यु भ्रियन्ते यशसो गृभादा दूरउपब्दो वृषणो नृषाचः ॥

তেওঁলোকে যজ্ঞলৈ আগবাঢ়ে; বৰ্হি (পবিত্ৰ আসন) বিস্তাৰ কৰে। বিদথ (সভা)-ত দৃঢ়-বাণী আহ্বানেৰে সোম-আনন্দ প্ৰস্তুত হয়। গৃহবাঁধা (ধৰণ)ৰ পৰা যশস্যা প্ৰকাশলৈ নামি আহে; দূৰ-প্ৰসাৰিত আহ্বান সেই বৃষ-শক্তিৰ প্ৰতি, যি নৰ-মধ্যত বিচৰণ কৰে।

Mantra 3

त्वमिन्द्र स्रवितवा अपस्कः परिष्ठिता अहिना शूर पूर्वीः । त्वद्वावक्रे रथ्यो न धेना रेजन्ते विश्वा कृत्रिमाणि भीषा ॥

হে ইন্দ্ৰ, তুমি জল-মুক্তিদাতা—কৰ্মত তৎপৰ; প্ৰাচীন স্ৰোতসমূহ সৰ্পে (অহি) ঘেৰি ধৰি ৰাখিছিল। তোমাৰ দ্বাৰাই সিহঁতে ঘূৰি ৰথৰ দৰে বেগেৰে গড়াগড়ি ওলাই আহিল; সকলো কৃত্ৰিম বাধা ভয়ে কঁপে।

Mantra 4

भीमो विवेषायुधेभिरेषामपांसि विश्वा नर्याणि विद्वान् । इन्द्रः पुरो जर्हृषाणो वि दूधोद्वि वज्रहस्तो महिना जघान ॥

ভয়ংকৰ ইন্দ্ৰে অস্ত্ৰসমূহেৰে তেওঁলোকক ছিন্নভিন্ন কৰিলে—তেওঁলোকৰ সকলো বীৰোচিত কৰ্ম জানি। উল্লাসিত ইন্দ্ৰে তেওঁলোকৰ দুৰ্গসমূহ ভাঙি পেলালে; বজ্ৰধাৰী জনে নিজৰ মহিমাৰে তেওঁলোকক আঘাত কৰি নিপাত কৰিলে।

Mantra 5

न यातव इन्द्र जूजुवुर्नो न वन्दना शविष्ठ वेद्याभिः । स शर्धदर्यो विषुणस्य जन्तोर्मा शिश्नदेवा अपि गुॠतं नः ॥

হে ইন্দ্ৰ, কোনো ঘূৰণীয়া দস্যুৱে যেন আমাক দমন নকৰে; হে অতি শক্তিমান, যজ্ঞ-জ্ঞানৰ নামেৰে শূন্য স্তুতিও যেন আমাক নাভুলাওক। বক্রস্বভাৱী সত্তাৰ আক্রমণ আৰ্যজন ভাঙি দিওক; মিছা-দেৱপূজকসকলে আমাৰ ঋতক যেন ঢাকি নধৰে।

Mantra 6

अभि क्रत्वेन्द्र भूरध ज्मन्न ते विव्यङ्महिमानं रजांसि । स्वेना हि वृत्रं शवसा जघन्थ न शत्रुरन्तं विविदद्युधा ते ॥

হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ ক্রতু-বলে তুমি বিস্তৃত হ’লা; তেতিয়া তোমাৰ মহিমা জগতসমূহত প্ৰসাৰিত হ’ল। কিয়নো নিজৰেই শক্তিৰে তুমি বৃত্ৰক বধ কৰিলা; তোমাৰ যুদ্ধে কোনো শত্রুৱে সীমা বিচাৰি পোৱা নাই।

Mantra 7

देवाश्चित्ते असुर्याय पूर्वेऽनु क्षत्राय ममिरे सहांसि । इन्द्रो मघानि दयते विषह्येन्द्रं वाजस्य जोहुवन्त सातौ ॥

হে ইন্দ্ৰ! তোমাৰ অসুৰ্য (প্ৰভুত্বময়) বীৰ্যৰ বাবে পূৰ্বৰ দেৱতাসকলেও তোমাৰ ক্ষত্ৰ-শক্তিৰ অনুগত হৈ সহাসসমূহ (বলসমূহ) মাপি-বণ্টাইছিল। ইন্দ্ৰে দুঃসহ (অজেয়) দানসমূহ দান কৰে; বল-সমৃদ্ধিৰ জয়যাত্ৰাত তেওঁলোকে ইন্দ্ৰক পুনঃপুনঃ আহ্বান কৰে।

Mantra 8

कीरिश्चिद्धि त्वामवसे जुहावेशानमिन्द्र सौभगस्य भूरेः । अवो बभूथ शतमूते अस्मे अभिक्षत्तुस्त्वावतो वरूता ॥

কীৰ্তনকাৰেও নিশ্চয় সহায়ৰ বাবে তোমাক আহ্বান কৰে, হে ইন্দ্ৰ—ঈশান, বহুল সৌভাগ্যৰ অধিপতি। হে শত-মূতে (শত-সহায়ক)! তুমি আমাৰ সহায় হৈছা; তোমাৰ আশ্ৰয়ত আগবঢ়া জনৰ বাবে তুমি ৰক্ষাকবচ সদৃশ প্ৰহৰী।

Mantra 9

सखायस्त इन्द्र विश्वह स्याम नमोवृधासो महिना तरुत्र । वन्वन्तु स्मा तेऽवसा समीकेऽभीतिमर्यो वनुषां शवांसि ॥

হে ইন্দ্ৰ! আমি সদায় তোমাৰ সখা হওঁ, নমস্কাৰ-বৃদ্ধি (নমো-বৃধা) হৈ তোমাৰ মহিমাৰে তৰুত্র (অতিক্ৰমকাৰী) হওঁ। সংঘৰ্ষৰ সমীপত তোমাৰ সহায়ে, ভয়ৰ আঘাত জয় কৰি, সংগ্রামী আৰ্যৰ বলসমূহ বিজয়ী হওক।

Mantra 10

स न इन्द्र त्वयताया इषे धास्त्मना च ये मघवानो जुनन्ति । वस्वी षु ते जरित्रे अस्तु शक्तिर्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ দিশে ধাৱমান প্ৰেৰণা-শক্তি (ইষা) আমাৰ বাবে স্থাপন কৰা; আৰু তোমাৰ নিজ সত্তাৰে সেইসকল মঘৱানক সহায় কৰা যিসকলে দানশীল শক্তিসমূহ জাগ্ৰত কৰে। তোমাৰ স্তোত্ৰকাৰৰ বাবে ধন্যময় আৰু স্থায়ী সামৰ্থ্য হওক; আৰু তোমালোক সদায় স্বস্তিভিৰে (কল্যাণ-সমন্বয়ে) আমাক ৰক্ষা কৰা।

Frequently Asked Questions

It calls Indra to the soma offering, praises his vast power and Vṛtra-slaying victory, and asks him to grant strength, prosperity, and ongoing protection to the worshippers.

In Vedic poetry, “awaken” means to rouse the deity to attend the sacrifice and respond to praise—especially in the energizing context of soma (andhas) and stoma (hymn).

It asks Indra to establish a strong inner impulse (iṣ) toward him, give the praiser lasting capacity and richness (śakti/vasu), and protect the community always with svasti (well-being).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App