Sukta 76
Sukta 7.76
Vasiṣṭha
Uṣas with Savitṛ/Viśvānara in supportive roles (composite dawn-cosmic illumination frame)
Triṣṭubh (likely)
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত উষা (প্ৰভাত)ক জগত প্ৰকাশ কৰা দেৱী, দিৱ্য সংকল্পে জন্ম লোৱা “চক্ষু” বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তেওঁ অমৰ, সাৰ্বজনীন পোহৰ উজলাই তোলে। সবিতৃ আৰু বিশ্বানৰ কসমিক আলোকদাতা হিচাপে সহায়ক ৰূপে থিয় দিছে, যাৰ ফলত প্ৰভাত কেৱল দৈনন্দিন ঘটনা নহয়, ঋত (সত্য-নিয়ম) আৰু জাগ্ৰত দৃষ্টিৰ প্ৰকাশ হিচাপে প্ৰতিপন্ন হয়। কবিসকলে প্ৰাচীন ঋষি আৰু পিতৃসকলক স্মৰণ কৰে, যিসকলে গোপন পোহৰ আৱিষ্কাৰ কৰি সত্য মন্ত্ৰেৰে “উষাক জন্ম দিছিল”; শেষত তেওঁলোকে ধন, সুযশ আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰে।
Mantras
Mantra 1
उदु ज्योतिरमृतं विश्वजन्यं विश्वानरः सविता देवो अश्रेत् । क्रत्वा देवानामजनिष्ट चक्षुराविरकर्भुवनं विश्वमुषाः ॥
উদিত হ’ল অমৃত জ্যোতি—সৰ্বজনীন, বিশ্বজনৰ বাবে জন্মা। বিশ্বানৰ সৱিতা দেৱে তাক বিস্তাৰ কৰিলে। দেৱসকলৰ ক্রতুৰ বলত ‘চক্ষু’ জন্মিল; উষাই সমগ্ৰ ভৱন-জগতক প্ৰকাশমান কৰিলে।
Mantra 2
प्र मे पन्था देवयाना अदृश्रन्नमर्धन्तो वसुभिरिष्कृतासः । अभूदु केतुरुषसः पुरस्तात्प्रतीच्यागादधि हर्म्येभ्यः ॥
দেৱযান পথসমূহ মোৰ ভিতৰত প্ৰকাশ পালে; বসুসমূহে বল দিয়া, সুগঠিত হৈ সিহঁতে আগবাঢ়ে। উষাৰ কেতু-ধ্বজা পূৰ্বফালে উদ্ভৱ হ’ল; সি আমাৰ দিশে ঘূৰি আহে, মানৱ-বাসস্থানসমূহৰ ওপৰেৰে আগমন কৰে।
Mantra 3
तानीदहानि बहुलान्यासन्या प्राचीनमुदिता सूर्यस्य । यतः परि जार इवाचरन्त्युषो ददृक्षे न पुनर्यतीव ॥
সেই দিনবোৰ সঁচাকৈ বহু আছিল—যেতিয়া সি সূৰ্যৰ সৈতে পূৰ্ব দিশত উদিত হৈছিল। তাতৰ পৰা উষা প্ৰেমিকৰ দৰে পৰিভ্ৰমণ কৰে, সন্ধানী হৈ; বাৰে বাৰে দেখা যায়—তথাপি আগতে যি গ’ল, সেই একে ৰূপে কেতিয়াও পুনৰ নাহে।
Mantra 4
त इद्देवानां सधमाद आसन्नृतावानः कवयः पूर्व्यासः । गूळ्हं ज्योतिः पितरो अन्वविन्दन्त्सत्यमन्त्रा अजनयन्नुषासम् ॥
তেওঁলোক—দেৱতাসকলৰ একে সাধমাদ (সামূহিক আনন্দ)-ত একত্ৰ হোৱা, ঋতধাৰী প্ৰাচীন কবি-ঋষিসকল—গোপন জ্যোতিৰ পদচিহ্ন অনুসৰি তাক অন্বেষি পাইছিল। সত্য-মন্ত্ৰেৰে তেওঁলোকে উষাক জন্ম দিলে।
Mantra 5
समान ऊर्वे अधि संगतासः सं जानते न यतन्ते मिथस्ते । ते देवानां न मिनन्ति व्रतान्यमर्धन्तो वसुभिर्यादमानाः ॥
একে বিস্তৃত আধাৰ (ঊৰ্ব)-ৰ ওপৰত একেলগে সমাগত হৈ, তেওঁলোকে একতাৰ জ্ঞান লাভ কৰে আৰু পৰস্পৰৰ বিৰুদ্ধে চেষ্টা নকৰে। তেওঁলোকে দেৱব্ৰত (দৈৱ বিধান) লঙ্ঘন নকৰে; বলৱান হৈ, বসু-শক্তিসমূহেৰে সমৃদ্ধ হৈ আগবাঢ়ে।
Mantra 6
प्रति त्वा स्तोमैरीळते वसिष्ठा उषर्बुधः सुभगे तुष्टुवांसः । गवां नेत्री वाजपत्नी न उच्छोषः सुजाते प्रथमा जरस्व ॥
উষাৰ সৈতে জাগ্ৰত হোৱা বসিষ্ঠসকল, হে সৌভাগ্যৱতী, স্তোম (স্তোত্ৰ)-সমূহেৰে তোমাক আৰাধনা কৰে। গৱাম্ নেত্ৰী—জ্যোতি-ৰশ্মিৰ নেত্ৰী, বাজপত্নী—বল-সমৃদ্ধিৰ সহধৰ্মিণী—হে সুজাতা উষা, আমাৰ বাবে উদিত হওঁক; প্ৰথম ৰূপে প্ৰকাশিত হওঁক।
Mantra 7
एषा नेत्री राधसः सूनृतानामुषा उच्छन्ती रिभ्यते वसिष्ठैः । दीर्घश्रुतं रयिमस्मे दधाना यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এই উষা ধনৰ নেত্ৰী, সূনৃতা—উজ্জ্বল সত্যবাণীৰ—অধিষ্ঠাত্রী; উদিত হৈ বসিষ্ঠসকলে স্তৱ কৰে। দূৰ-শ্ৰুতিযুক্ত খ্যাতিৰ ধন আমালৈ ধৰি দিয়া—হে দেবগণ, সদায় স্বস্তিৰ মঙ্গলময় আশীৰ্বাদে আমাক ৰক্ষা কৰক।
Frequently Asked Questions
The main deity is Uṣas (Dawn). Savitṛ and Viśvānara appear in supportive roles as cosmic powers that extend and uphold the light Dawn reveals.
The “hidden light” is the radiance of truth and knowledge concealed by darkness or ignorance. The “Eye” is awakened vision—right perception—said to be born by divine will when dawn (illumination) arises.
It can be recited at dawn as a prayer for clarity, right direction, and auspiciousness. Many use it before morning worship or meditation to invoke inner awakening and well-being (svasti).
Ask anything about Sukta 76 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.