
Sukta 7.5
Vasiṣṭha (traditional; opening of RV 7.5)
Agni (Vaiśvānara)
Triṣṭubh (probable; verify)
এই সূক্তত অগ্নিক বৈশ্বানৰ ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে—সেই সাৰ্বজনীন অগ্নি, যি স্বৰ্গ আৰু পৃথিৱীৰ মাজত গতি কৰে আৰু জাগ্ৰত উপাসকসকলৰ সতৰ্কতাৰে বাঢ়ি উঠে। তেওঁক জনসমূহৰ অধিপতি আৰু প্ৰভাত-দিনৰ দীপ্তিমান চিহ্ন বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে; তাৰ পাছত ৰুদ্ৰ আৰু বসুসকলৰ সৈতে সামঞ্জস্য ৰাখি প্ৰচুৰ ধন, খ্যাত শক্তি (ৱাজ) আৰু বিস্তৃত ৰক্ষাৰ বাবে প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
प्राग्नये तवसे भरध्वं गिरं दिवो अरतये पृथिव्याः । यो विश्वेषाममृतानामुपस्थे वैश्वानरो वावृधे जागृवद्भिः ॥
বলবান অগ্নিৰ বাবে বাণী আগবঢ়াওক—যি দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰ গতি-প্ৰেৰক। যি সকলো অমৃত-দেৱতাৰ কোলাত, বৈশ্বানৰ ৰূপে, জাগ্ৰতজনসকলৰ দ্বাৰা বৃদ্ধি পায়—যিসকলে অন্তৰাগ্নিক সজাগ ৰাখে।
Mantra 2
पृष्टो दिवि धाय्यग्निः पृथिव्यां नेता सिन्धूनां वृषभः स्तियानाम् । स मानुषीरभि विशो वि भाति वैश्वानरो वावृधानो वरेण ॥
দ্যুলোকত উজ্জ্বল স্বৰ্গত স্থাপিত অগ্নি; পৃথিৱীত সি সিন্ধুসমূহৰ নেতা, দৃঢ় আধাৰসমূহৰ বৃষভ। সি মানৱ জনসমূহৰ ওপৰত দীপ্তি বিস্তাৰে—বৈশ্বানৰ, বৰে (বৰণীয় উৎকৃষ্টতাৰে) বৃদ্ধি পাই, আত্মাৰ আলোকক্ষেত্ৰ বিস্তাৰ কৰে।
Mantra 3
त्वद्भिया विश आयन्नसिक्नीरसमना जहतीर्भोजनानि । वैश्वानर पूरवे शोशुचानः पुरो यदग्ने दरयन्नदीदेः ॥
তোমাৰ ভয়ংকৰ শক্তিত জনসমূহ আগবাঢ়িল; অন্ধ আৰু অসামঞ্জস্য শক্তিসমূহে নিজৰ ভোগসমূহ ত্যাগ কৰিলে। হে বৈশ্বানৰ, পূৰুৰ বাবে জ্বলি উঠি, যেতিয়া তুমি দুৰ্গসমূহ বিদীৰ্ণ কৰিলা, হে অগ্নি, তেতিয়া তুমি দীপ্ত হৈ উঠিলা—পথ পৰিষ্কাৰ কৰি আত্মাৰ ন্যায়সঙ্গত নিবাস স্থাপন কৰিলা।
Mantra 4
तव त्रिधातु पृथिवी उत द्यौर्वैश्वानर व्रतमग्ने सचन्त । त्वं भासा रोदसी आ ततन्थाजस्रेण शोचिषा शोशुचानः ॥
হে বৈশ্বানৰ অগ্নি, তোমাৰ ত্ৰিধাতু-ব্যৱস্থিত বিধান পৃথিৱী আৰু দ্যৌলোক অনুসৰণ কৰে। তোমাৰ ভাসাৰে তুমি দুয়ো ৰোদসী (দুই জগত) বিস্তাৰ কৰিলা; অবিৰাম শোচিষাৰে জ্বলি উঠি দীপ্তিমান হৈ—আত্মাৰ সত্য বিধানৰ বাবে বিস্তৃত কাঠামো স্থাপন কৰিলা।
Mantra 5
त्वामग्ने हरितो वावशाना गिरः सचन्ते धुनयो घृताचीः । पतिं कृष्टीनां रथ्यं रयीणां वैश्वानरमुषसां केतुमह्नाम् ॥
হে অগ্নি, তোমাক হৰিত্ (উজ্জ্বল) শক্তিসমূহ উল্লাসেৰে আহে, আৰু ঘৃত-উজ্জ্বল গীত-বাণীসমূহো সন্নিহিত হয়। তুমি জনসমূহৰ পতি, ৰয়ীসমূহৰ ৰথ-পথ, বৈশ্বানৰ—উষাসসমূহ আৰু দিনসমূহৰ কেতু, জাগৰণৰ চিহ্ন।
Mantra 6
त्वे असुर्यं वसवो न्यृण्वन्क्रतुं हि ते मित्रमहो जुषन्त । त्वं दस्यूँरोकसो अग्न आज उरु ज्योतिर्जनयन्नार्याय ॥
তোমাতেই বসুসকলে অসুৰ্য (সাৰ্বভৌম) শক্তি স্থাপন কৰে; হে মিত্ৰ-মহ (মিত্ৰ-সমৃদ্ধ) অগ্নি, তোমাৰ ক্রতু (কাৰ্য-ইচ্ছা) তে তেওঁলোকে আনন্দ পায়। হে আজ (দ্ৰুতগামী) অগ্নি, তুমি দস্যুসকলক তেওঁলোকৰ আসন/আবাসৰ পৰা তাড়াই দিয়া, আৰু আৰ্যৰ বাবে—উৰ্ধ্ব-ধৰ্ম বাছি লোৱা আত্মাৰ বাবে—বিস্তৃত জ্যোতি জন্ম দিয়া।
Mantra 7
स जायमानः परमे व्योमन्वायुर्न पाथः परि पासि सद्यः । त्वं भुवना जनयन्नभि क्रन्नपत्याय जातवेदो दशस्यन् ॥
সেই জন্মগ্ৰহণ কৰি পৰম ব্যোমত, সৰ্বত্ৰ গমনশীল বায়ুৰ দৰে তৎক্ষণাৎ পথ ৰক্ষা কৰে। হে জাতবেদ, তুমি ভুবনসমূহ জন্ম দিয়া আৰু আগবাঢ়ি ধাৱিত হওঁতা; অপত্য (সন্ততি) ৰ বৃদ্ধিৰ বাবে দস্যস্ (সেৱা) কৰোঁতা—আলোত আত্মাৰ ধাৰাবাহিকতা পোষণ কৰোঁতা।
Mantra 8
तामग्ने अस्मे इषमेरयस्व वैश्वानर द्युमतीं जातवेदः । यया राधः पिन्वसि विश्ववार पृथु श्रवो दाशुषे मर्त्याय ॥
হে অগ্নি, আমাৰ বাবে সেই বলদায়িনী ইষা (পোষণ-আহাৰ) প্ৰবাহিত কৰাঁ—হে বৈশ্বানৰ, হে জাতবেদ, দ্যুতিময়। যাৰ দ্বাৰা তুমি, বিশ্ববাৰ (সৰ্বকামদাতা), ৰাধঃ (ঐশ্বৰ্য/দান) বৃদ্ধি কৰাঁ, আৰু যজ্ঞ-অৰ্পণকাৰী মৰ্ত্যক পৃ্থু শ্ৰৱঃ (বিস্তৃত খ্যাতি) দিয়া।
Mantra 9
तं नो अग्ने मघवद्भ्यः पुरुक्षुं रयिं नि वाजं श्रुत्यं युवस्व । वैश्वानर महि नः शर्म यच्छ रुद्रेभिरग्ने वसुभिः सजोषाः ॥
হে অগ্নি, ধনবান দাতাসকলৰ বাবে আমাৰলৈ বহুবৃদ্ধিশীল, বহুধন ৰয়ি আৰু শ্ৰুত্য (খ্যাত) বাজিক শক্তি নিয়োজিত কৰাঁ। হে বৈশ্বানৰ, আমাৰলৈ মহৎ শর্ম (শান্তি-আশ্ৰয়) দিয়া; অগ্নি, ৰুদ্রসকল আৰু বসুসকলৰ সৈতে সজোষাঃ (একমত) হৈ।
Vaiśvānara is Agni as the ‘universal’ fire—present for all peoples, active in the sacrifice, and shining as the sign of dawn and the daily awakening.
It means Agni is strengthened when people keep the ritual fire and the inner fire of attention awake—through steady offering, truthful speech, and alert consciousness.
It asks for rayi (prosperity and resources), vāja (renowned strength/victory), and mahi śarma (great shelter and peace), with protective support from the Rudras and Vasus.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.