
Sukta 7.56
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.56, Marut hymns in Book 7)
Maruts (Rudra’s youthful host)
Triṣṭubh (common for Marut hymns; verse-level verification needed)
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত ৰুদ্ৰৰ যুৱ ঝড়-গণ মৰুতসকলক প্ৰশংসা কৰা হৈছে—তেওঁলোকৰ একত্ৰিত আগমন, দীপ্ত অলংকাৰ আৰু অস্ত্ৰধাৰী শক্তিৰ বিস্ময় প্ৰকাশ কৰা হৈছে, যি বৰষুণ আনে আৰু আকাশ পৰিষ্কাৰ কৰে। সূক্তখনে তেওঁলোকৰ ৰক্ষা আৰু মঙ্গল কামনা কৰে, আৰু উপাসক তথা সমাজৰ বাবে তেওঁলোকৰ ভয়ংকৰ তেজ শুভ হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। শেষ মন্ত্রত আশীৰ্বাদ বিস্তাৰ কৰি ইন্দ্ৰ, বৰুণ, মিত্ৰ, অগ্নি, জল, উদ্ভিদ আৰু বনপতিসকলক আহ্বান কৰা হৈছে—যেন তেওঁলোকে আহুতি গ্ৰহণ কৰি মৰুতসকলৰ আশ্ৰয়ত শান্তি দান কৰে।
Mantra 1
क ईं व्यक्ता नरः सनीळा रुद्रस्य मर्या अध स्वश्वाः ॥
কোনে সঁচাকৈ এই প্ৰকাশিত শক্তিসকল—ৰুদ্ৰৰ বীৰ নৰসকল—একে নীড়ত একেলগে বাস কৰা, এতিয়া নিজৰ দ্ৰুত অশ্বসহ? একেটা বলৰূপে আগবঢ়ি অহা তেওঁলোক কোন?
Mantra 2
नकिर्ह्येषां जनूंषि वेद ते अङ्ग विद्रे मिथो जनित्रम् ॥
তেওঁলোকৰ জন্মসমূহ কোনোবাই সঁচাকৈ নাজানে; তথাপি, হে সখা, তেওঁলোকে পৰস্পৰৰ জনন-ৰহস্য জানে। গূঢ়ত জন্মিলেও, পাৰস্পৰিক জ্ঞান আৰু সন্মতিত তেওঁলোকে গতি কৰে।
Mantra 3
अभि स्वपूभिर्मिथो वपन्त वातस्वनसः श्येना अस्पृध्रन् ॥
নিজ নিজ শোধন-শক্তিৰে তেওঁলোকে পৰস্পৰক কৰ্মত প্ৰবৃত্ত কৰে; বতাহৰ গর্জনত শ্যেন-পক্ষীৰ দৰে তেওঁলোকে আগবঢ়ে—অবাধ, অদম্য। দ্ৰুত দীপ্ত আঘাতৰ সেই শক্তিসকল পথ শুদ্ধ কৰে।
Mantra 4
एतानि धीरो निण्या चिकेत पृश्निर्यदूधो मही जभार ॥
এতানি ধীৰো ঋষিয়ে গোপন স্থানসমূহত অন্তৰ্দৃষ্টিৰে চিনে—যেতিয়া পৃশ্নি, সেই বিশাল মাতৃ, স্তন্য-উদৰ (পোষণৰ উৎস) বহন কৰি আনিলে।
Mantra 5
सा विट् सुवीरा मरुद्भिरस्तु सनात्सहन्ती पुष्यन्ती नृम्णम् ॥
মৰুতসকলৰ সৈতে সেই কুল-বাসস্থান সু-বীৰে সমৃদ্ধ হওক—চিৰকালৰ পৰা স্থিৰ, সহনশীল; জয়ী হৈ নৃম্ণ (মানৱ-শক্তি, দীপ্ত বীৰ্য) বৃদ্ধি কৰোঁক।
Mantra 6
यामं येष्ठाः शुभा शोभिष्ठाः श्रिया सम्मिश्ला ओजोभिरुग्राः ॥
হে মৰুতসকল, তোমালোক যাত্ৰাৰ অগ্ৰগামী—সুন্দৰ, অতি দীপ্তিমান; শ্ৰীয়ে সৈতে মিশ্ৰিত, তেজেৰে উগ্ৰ, শক্তিসমূহে ভয়ংকৰ।
Mantra 7
उग्रं व ओजः स्थिरा शवांस्यधा मरुद्भिर्गणस्तुविष्मान् ॥
উগ্ৰ তোমালোকৰ ওজঃ; দৃঢ় তোমালোকৰ বীৰ্য-শক্তিসমূহ। তেতিয়া মৰুদসকলৰ সৈতে গণটি তুবিষ্মান্—অতিশয় প্ৰবল—হয়।
Mantra 8
शुभ्रो वः शुष्मः क्रुध्मी मनांसि धुनिर्मुनिरिव शर्धस्य धृष्णोः ॥
শুভ্ৰ-উজ্জ্বল তোমালোকৰ শুষ্মঃ—প্ৰেৰক বল—ক্ৰোধময়; ই ধুনিৰ দৰে, মুনিৰ দৰে, ধৃষ্ট শর্ধৰ মনসমূহ কঁপাই তোলে।
Mantra 9
सनेम्यस्मद्युयोत दिद्युं मा वो दुर्मतिरिह प्रणङ्नः ॥
আমাৰ পৰা দূৰলৈ খেদাই দিয়া দিদ্যু—চমকনি আঘাত। ইহাতে দুৰ্মতি—অশুভ মনোভাৱ—আমালৈ প্ৰণঙ্ নকৰক, আমাক নপতিত নকৰক।
Mantra 10
प्रिया वो नाम हुवे तुराणामा यत्तृपन्मरुतो वावशानाः ॥
হে তুৰণাসকল! তোমালোকৰ প্ৰিয় নাম লৈ মই আহ্বান কৰোঁ—যাতে তোমালোক আহা। হে মৰুতসকল, আনন্দত উচ্ছ্বসিত, তৃপ্ত হওক।
Mantra 11
स्वायुधास इष्मिणः सुनिष्का उत स्वयं तन्वः शुम्भमानाः ॥
নিজ নিজ অস্ত্ৰে সজ্জিত, তীব্ৰবেগী, সু-নিষ্ক—সোনালী অলংকাৰে সুসজ্জিত; আৰু তেওঁলোকে নিজেই নিজৰ দেহ শোভিত কৰি তোলে।
Mantra 12
शुची वो हव्या मरुतः शुचीनां शुचिं हिनोम्यध्वरं शुचिभ्यः । ऋतेन सत्यमृतसाप आयञ्छुचिजन्मानः शुचयः पावकाः ॥
হে মৰুতসকল, তোমালোকৰ হব্যসমূহ শুচি—শুচিসকলৰ শুচি হব্য; শুচিসকলৰ বাবে মই শুচি অধ্বৰ (যজ্ঞ) প্ৰৱৰ্তাইছোঁ। ঋত অনুসাৰে তোমালোক সত্যলৈ আহা—হে ঋতসাপ, শুচিজন্মা, শুচি, পাৱক-দীপ্ত শোধকসকল।
Mantra 13
अंसेष्वा मरुतः खादयो वो वक्षस्सु रुक्मा उपशिश्रियाणाः । वि विद्युतो न वृष्टिभी रुचाना अनु स्वधामायुधैर्यच्छमानाः ॥
হে মৰুতসকল, তোমালোকৰ কাঁধত দংশনকাৰী অস্ত্ৰসমূহ বাঁধি থোৱা আছে; তোমালোকৰ বক্ষত সোনালী ৰুক্ম-শোভা আশ্ৰয় লৈ আছে। বৰষুণৰ সৈতে বিদ্যুতৰ দৰে দীপ্তিমান হৈ, তোমালোক স্বধাৰ অনুসাৰে গতি কৰা, অস্ত্ৰসমূহক লক্ষ্যলৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি।
Mantra 14
प्र बुध्न्या व ईरते महांसि प्र नामानि प्रयज्यवस्तिरध्वम् । सहस्रियं दम्यं भागमेतं गृहमेधीयं मरुतो जुषध्वम् ॥
তোমালোকৰ গভীৰ-মূলিত মহত্ত্বসমূহ আগবাঢ়ি উঠে; হে যজ্ঞ-নিষ্ঠসকল, তোমালোকৰ নামসমূহো বিস্তৃত হৈ প্ৰকাশ পায়। হে মৰুতসকল, গৃহমেধীয় এই ভাগ গ্ৰহণ কৰা—সহস্ৰ-পূৰ্ণতাৰে সমৃদ্ধ, গৃহৰ বাবে উপযুক্ত।
Mantra 15
यदि स्तुतस्य मरुतो अधीथेत्था विप्रस्य वाजिनो हवीमन् । मक्षू रायः सुवीर्यस्य दात नू चिद्यमन्य आदभदरावा ॥
হে মৰুতসকল, যদি তোমালোক এইদৰে স্তৱিত জনক—প্ৰেৰিত, বীৰ্যবান হৱি-অৰ্পণকাৰীক—শুনা, তেন্তে শীঘ্ৰে বীৰ-সমৃদ্ধিৰ ধন দান কৰা। উদাৰ জনক এতিয়াও আন কোনোবাই ক্ষুণ্ণ কৰিব নোৱাৰে।
Mantra 16
अत्यासो न ये मरुतः स्वञ्चो यक्षदृशो न शुभयन्त मर्याः । ते हर्म्येष्ठाः शिशवो न शुभ्रा वत्सासो न प्रक्रीळिनः पयोधाः ॥
অত্যাস ঘোঁৰাৰ দৌৰৰ দৰে, নিজ গতিৰে চলা মৰুতসকলে আশ্চৰ্য দৰ্শনৰ দৰে দীপ্তি মাৰে; যুৱ বীৰসকল সত্তাক শোভাময় কৰে। গৃহত থকা উজ্জ্বল শিশুৰ দৰে, দুধে সমৃদ্ধ খেলুৱৈ বাছুৰৰ দৰে, সিহঁতে আমাৰ ভিতৰত পোষক বল ঢালি দিয়ে।
Mantra 17
दशस्यन्तो नो मरुतो मृळन्तु वरिवस्यन्तो रोदसी सुमेके । आरे गोहा नृहा वधो वो अस्तु सुम्नेभिरस्मे वसवो नमध्वम् ॥
আমাক সন্মান দিয়া আৰু পথ বিস্তাৰ কৰি মৰুতসকলে আমালৈ কৃপা কৰক—দুই লোক (ৰোদসী)ক সেৱা কৰা সেই সুন্দৰসকল। আমাৰ পৰা দূৰত থাকক গোহা (আলো-হন্তা) আৰু নৃহা (প্ৰাণ-হন্তা) বধ; হে বসুসকল, তোমালোকৰ শুভ প্ৰেৰণা-সমূহেৰে আমালৈ সহায়ত নম্ৰ হওক।
Mantra 18
आ वो होता जोहवीति सत्तः सत्राचीं रातिं मरुतो गृणानः । य ईवतो वृषणो अस्ति गोपाः सो अद्वयावी हवते व उक्थैः ॥
ঋতৰ সত্যত আসীন হোতা তোমালোকক আহ্বান কৰে, হে মৰুতসকল, সোজা-গামী দানৰ বাবে তোমালোকক স্তৱ কৰি। যি প্ৰেৰক বৃষবল, ৰশ্মিসকলৰ গোপা, সেই অদ্বয় অনুসন্ধানী তোমালোকক উক্থসমূহেৰে আহ্বান কৰে।
Mantra 19
इमे तुरं मरुतो रामयन्तीमे सहः सहस आ नमन्ति । इमे शंसं वनुष्यतो नि पान्ति गुरु द्वेषो अररुषे दधन्ति ॥
এই মৰুতসকলে তীব্ৰ বেগৱান শক্তিক আনন্দিত কৰে; এই মহাশক্তিসমূহে সেই মহাশক্তিৰ আগত নতমস্তক হয়। এইসকলে সাধক-অন্বেষীৰ স্তৱ-প্ৰশংসা ৰক্ষা কৰে; আৰু বৈৰী, ক্ৰুদ্ধজনৰ বাবে গধুৰ দ্বেষ—শত্ৰুভংগকাৰী এক ভাৰ—স্থাপন কৰে।
Mantra 20
इमे रध्रं चिन्मरुतो जुनन्ति भृमिं चिद्यथा वसवो जुषन्त । अप बाधध्वं वृषणस्तमांसि धत्त विश्वं तनयं तोकमस्मे ॥
এই মৰুতসকলে ঢিলা আৰু হোঁচট খোৱা জনকো আগবঢ়াই নিয়ে, যেন বসুসকলে সঠিক গতি-চলনত আনন্দ পায়। হে বৃষণ, শক্তিমানসকল, অন্ধকাৰসমূহ দূৰ কৰি দিয়া; আমাৰ ভিতৰত সমগ্ৰ গঠন স্থাপন কৰা—আমাৰ বংশধাৰা আৰু বিকাশমান শক্তিসমূহ।
Mantra 21
मा वो दात्रान्मरुतो निरराम मा पश्चाद्दघ्म रथ्यो विभागे । आ नः स्पार्हे भजतना वसव्ये यदीं सुजातं वृषणो वो अस्ति ॥
হে মৰুতসকল, আপোনালোকৰ দান-উপহাৰৰ পৰা আমাক বিচ্ছিন্ন নকৰিবা; ৰথ-পথৰ বিভাজনত আমাক পিছত নথবাবা। হে বৃষণ, শক্তিমানসকল, বসুসুলভ মনোৰম ধন-সম্পদত আমাক অংশীদাৰ কৰা—কাৰণ আপোনালোকৰ ভিতৰত সুজাত, দানক্ষম শক্তি আছে।
Mantra 22
सं यद्धनन्त मन्युभिर्जनासः शूरा यह्वीष्वोषधीषु विक्षु । अध स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रातारो भूत पृतनास्वर्यः ॥
যেতিয়া ক্ৰোধে প্ৰেৰিত মানুহসকলে একেলগে আঘাত হানে—বলৱতী স্ৰোত, ঔষধি-লতা আৰু কুল-গোষ্ঠীৰ মাজত বীৰসকল—তেতিয়া, হে মৰুতগণ, ৰুদ্ৰজাত, যুদ্ধসমূহত আমাৰ ত্ৰাতা হওক, হে আৰ্য (উদাত্ত) জন।
Mantra 23
भूरि चक्र मरुतः पित्र्याण्युक्थानि या वः शस्यन्ते पुरा चित् । मरुद्भिरुग्रः पृतनासु साळ्हा मरुद्भिरित्सनिता वाजमर्वा ॥
হে মৰুতগণ, তোমালোকে বহুত কৰিছা—পিতৃ-পুৰুষৰ সেই উক্থ-স্তোত্ৰসমূহ, যিবোৰ তোমালোকৰ বাবে অতি পুৰণি কালতো গোৱা হৈছিল। মৰুতসকলৰ সৈতে উগ্ৰজন যুদ্ধত বিজয়ী হয়; মৰুতসকলৰ সৈতে সঁচাকৈ ঘোঁৰাই বল-সমৃদ্ধি (বাজ) লাভ কৰে।
Mantra 24
अस्मे वीरो मरुतः शुष्म्यस्तु जनानां यो असुरो विधर्ता । अपो येन सुक्षितये तरेमाध स्वमोको अभि वः स्याम ॥
হে মৰুতগণ, আমাৰ ভিতৰত বলশালী এক বীৰ থাকক—মানুহসকলৰ মাজত বিধাতা সেই অসুৰ। তেওঁৰ দ্বাৰাই আমি সু-বাসস্থানলৈ যাবলৈ পানীসমূহ পাৰ হওঁ; তেতিয়া তোমালোকৰ সান্নিধ্যত আমি নিজৰ ঘৰ-ঠাইলৈ (স্ব-মোক) উপস্থিত হওঁ।
Mantra 25
तन्न इन्द्रो वरुणो मित्रो अग्निराप ओषधीर्वनिनो जुषन्त । शर्मन्त्स्याम मरुतामुपस्थे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
ইন্দ্ৰ, বৰুণ, মিত্ৰ, অগ্নি, আপঃ (জলসমূহ), ঔষধিসমূহ আৰু বনপতি-দেৱতাসকল—আমাৰ বাবে এই নিবেদন গ্ৰহণ কৰক। মৰুতসকলৰ কোলাত আমি শান্তিত থাকোঁ; আপোনালোকেই সদায় স্বস্তিভিৰ্ (কল্যাণ-অৱস্থাসমূহেৰে) আমাক ৰক্ষা কৰক।
They are Rudra’s youthful troop of storm-gods, moving together with speed and brilliance, bringing winds, thunder, and rain, and also guarding those who honor them.
The weapons show their power to break obstacles and drive the storm, while the gold ornaments and lightning imagery show their radiant, sky-bright presence and life-giving rain.
That the offering be accepted by the chief gods and nature-powers, and that the worshippers live in peace ‘in the lap of the Maruts,’ protected always with well-being.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.