
Sukta 7.2
Vasiṣṭha
Agni (with strong solar alignment to Sūrya’s rays)
Triṣṭubh (probable)
বসিষ্ঠৰ এই সূক্তত যজ্ঞৰ দীপ্ত পুৰোহিত অগ্নিক প্ৰজ্বলিত কৰা হয়; তেওঁক ইন্ধন গ্ৰহণ কৰিবলৈ, ঊৰ্ধ্বমুখে জ্বলি উঠিবলৈ, আৰু সূৰ্যৰ ৰশ্মিসমূহৰ সৈতে সুৰ মিলাই বিস্তাৰিত হ’বলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত সম্পূৰ্ণ যজ্ঞ-পরিবেশ বোৱা হৈছে—উষা আৰু ৰাত্ৰি সহায়ক শক্তি ৰূপে, পবিত্ৰ আসন (বৰহিস্), অদিতিৰ সুৰক্ষা, আৰু ইন্দ্ৰসহ দেৱতাসকলৰ আগমন—যাতে আহুতি সুৱিতা (শুভ গতি), প্ৰাচুৰ্য আৰু দিৱ্য আনন্দ আনিব পাৰে।
Mantra 1
जुषस्व नः समिधमग्ने अद्य शोचा बृहद्यजतं धूममृण्वन् । उप स्पृश दिव्यं सानु स्तूपैः सं रश्मिभिस्ततनः सूर्यस्य ॥
হে অগ্নি, আজি আমাৰ সমিধা (ইন্ধন) গ্ৰহণ কৰা; তুমি বৃহৎ, যজত (পূজনীয়) ৰূপে দীপ্ত হওঁ, ধোঁৱা উত্থাপন কৰি। জিহ্বা-শিখাসমূহেৰে দিৱ্য শিখৰ স্পৰ্শ কৰা; সূৰ্যৰ ৰশ্মিসমূহৰ সৈতে সঙ্গতিৰে নিজকে বিস্তাৰ কৰা।
Mantra 2
नराशंसस्य महिमानमेषामुप स्तोषाम यजतस्य यज्ञैः । ये सुक्रतवः शुचयो धियंधाः स्वदन्ति देवा उभयानि हव्या ॥
এইসকলৰ—যজত নরাশংসৰ—মহিমা আমি যজ্ঞসমূহেৰে উপ-স্তৱ কৰিম। সু-ক্ৰতৱঃ, শুচয়ঃ, ধিয়ংধাঃ দেৱতাসকলে উভয়ানি হব্য—বাহ্য আৰু অন্তৰ—আস্বাদন কৰি উপভোগ কৰে।
Mantra 3
ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम् । मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन्महेम ॥
তোমালোকৰ বাবে আমি স্তৱ কৰোঁ—ইলেণ্য, আৰাধ্য অগ্নিক; অসুৰ-শক্তিস্বৰূপ, সুদক্ষ; দ্যৌ আৰু পৃথিৱীৰ অন্তৰ্দূত, সত্যবাচী। মনুৰ মানসে মানৱ-ৰীতিৰে সমিধিত অগ্নিক আমি সদায় যজ্ঞৰ বাবে সমন্বিত কৰি স্থাপন কৰোঁ; সদা অধ্বৰলৈ (উৰ্ধ্বগতিৰ যাত্ৰালৈ) মহিমা কৰোঁ।
Mantra 4
सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु प्र वृञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ । आजुह्वाना घृतपृष्ठं पृषद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम् ॥
হে অধ্বৰ্যৱসকল, বুজ-বিচাৰে হৱি বহন কৰি, নমস্কাৰে অগ্নিৰ বাবে বৰ্হি (পবিত্ৰ আসন) বিস্তাৰ কৰা। আহুতি ঢালি, ঘৃত-পৃষ্ঠ, ৰশ্মিবৰ্ণে বিচিত্ৰ বেদীক হৱিৰে উজ্জ্বল কৰা; হৱিৰ দ্বাৰা যজ্ঞক মাৰ্জনা কৰি সিদ্ধ কৰা।
Mantra 5
स्वाध्यो वि दुरो देवयन्तोऽशिश्रयू रथयुर्देवताता । पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन् ॥
স্বাধ্য, দেৱ-অন্বেষীসকল দুৱাৰসমূহ বিস্তৃতকৈ মেলে; দেৱতাৰ আগমনৰ বাবে ৰথযুৰূপে আগ্ৰহেৰে স্থিত হয়। যেন দুজনী মাতৃ নৱজাত শিশুক চেলেকি লালন কৰে, তেনেকৈ প্ৰাচীন শক্তিসমূহ তাক পোষণ কৰে; যেন সমাবেশত গায়কসকল, তেনেকৈ তেওঁলোকে তাক অভিষিক্ত কৰি সমন্বয়ত স্থাপন কৰে।
Mantra 6
उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय श्रयेताम् ॥
আৰু সেই দুজনী দিৱ্য কন্যা—উষা আৰু নক্তা (ৰাত্ৰি)—আমাৰ বাবে মহীয়সী, যেন সু-দুগ্ধা ধেনু; বহিষদা, পুৰুহূত, মঘোনী—যজ্ঞীয় কৰ্মলৈ, সু-বিতায় (শুভ গতি) আৰু বিস্তৃত কল্যাণৰ বাবে, আহি আশ্ৰয় লওক।
Mantra 7
विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै । ऊर्ध्वं नो अध्वरं कृतं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि ॥
মানুষ্য যজ্ঞসমূহত আমি বিপ্ৰ; কাৰূ (গায়ক) ৰূপে, হে জাতবেদসা, তোমালোকক পূজ্য বুলি মানো। আমাৰ অধ্বৰ (যজ্ঞ-প্ৰবাহ) হৱেষুত ঊৰ্ধ্ব কৰি স্থাপন কৰা হৈছে; তাৰ দ্বাৰাই তোমালোক দেৱসমূহৰ মাজত বাঞ্ছিত ধন-সম্পদ জয় কৰা—আমাৰ বাবে বৰণীয় ঐশ্বৰ্যসমূহ।
Mantra 8
आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः । सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक्तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु ॥
ভাৰতী ভাৰতীসকলৰ সৈতে একমত হৈ আহক; ইळা দেৱসকল আৰু মানুহসকলৰ সৈতে আহক, আৰু অগ্নিও তেওঁলোকৰ সৈতে। সৰস্বতী সাৰস্বতসকলৰ সৈতে ইফালে মুখ কৰি আহক; এই বহিষত তিনিজনী দেবী আহি বহক।
Mantra 9
तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ॥
হে পোষণকাৰী দেৱ ত্বষ্টৃ, আমাৰ বাবে সেই তুৰীয়প—দ্ৰুত অগ্ৰসৰ বৃদ্ধি—পোষণ কৰা; আনন্দময় দানত উজ্জ্বল হৈ উঠা। তোমাৰ পৰা কৰ্মত যোগ্য বীৰ জন্মে—সুদক্ষ, সম্পূৰ্ণ সক্ষম; যুক্ত-গ্ৰাৱা (পেষণ-পাথৰ জোঁতা), দেৱকাম (দেৱ-আকাঙ্ক্ষী)।
Mantra 10
वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ॥
হে বনস্পতী, দেৱতাসকলক ওচৰলৈ আহিবলৈ মুক্ত কৰি দিয়া। অগ্নি—হৱিৰ ব্যৱস্থাপক (শমিতা)—আহুতি সঠিক পথত আগবঢ়ায়। তেতিয়া হোতা, সত্যত অধিক সত্য, যজ্ঞ কৰে—কাৰণ তেওঁ দেৱতাসকলৰ জন্ম আৰু উদ্ভৱসমূহ জানে।
Mantra 11
आ याह्यग्ने समिधानो अर्वाङिन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः । बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम् ॥
হে অগ্নি, সম্পূৰ্ণ জ্বলি উঠি আহা—ইন্দ্ৰ আৰু দেৱতাসকলৰ সৈতে একে ৰথত, তুৰ (দ্ৰুত) শক্তিসকলৰ সৈতে, আমাৰ ফালে ঘূৰি আহা। আমাৰ বাবে বৰ্হি (যজ্ঞাসন) স্থাপিত হওক; সুপুত্ৰা অদিতি ইয়াত আসন লওক। স্বাহা—অমৃত দেৱতাসকল আহুতিত আনন্দিত আৰু প্ৰসন্ন হওক।
It is a fire-kindling hymn that invites Agni to blaze powerfully and carry the offering, while aligning his radiance with the Sun’s rays and calling the gods to the sacrifice.
They represent the right cosmic timing and rhythm for worship. By asking them to “sit on the seat,” the hymn seeks an auspicious flow (suvitā) for the ritual and for life’s journey.
Aditi is invoked as a wide, protective power linked with well-being and noble increase. Her presence marks the rite as safeguarded, rightly ordered, and fruitful for the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.