Sukta 23
Sukta 7.23
Vasiṣṭha
Indra
Triṣṭubh (probable)
এই ছয়-পদীয়া ত্ৰিষ্টুভ্ সূক্তত বসিষ্ঠ (বসিষ্ঠ বংশৰ পক্ষৰ পৰাও) ইন্দ্ৰলৈ বিজয়ী যুদ্ধ-প্ৰাৰ্থনা তোলে—তেওঁ শুনক, শীঘ্ৰ আহক, আৰু বল, যশ, আৰু ৰক্ষা দান কৰক বুলি অনুৰোধ কৰে। সূক্তখনে ঋত (বিশ্ব-সত্য/শৃঙ্খলা)ৰ সৈতে সঠিক-প্ৰেৰিত স্তুতিক সংযোগ কৰে, আৰু ইন্দ্ৰক সেই বিস্তৃত শক্তি ৰূপে দেখুৱায় যিয়ে ধী (আলোকিত চিন্তা)সহ আগবাঢ়ি অহাসকলক বাজ (জয়শক্তি, প্ৰাচুৰ্য) বিতৰণ কৰে। শেষত সংক্ষিপ্ত আশীৰ্বাদ: ইন্দ্ৰে বীৰ-সমৃদ্ধ আৰু গৰু-সমৃদ্ধ সমৃদ্ধি স্থাপন কৰক, আৰু দেৱীয় ৰক্ষকসকলে উপাসকসকলক দীৰ্ঘস্থায়ী কল্যাণত ৰাখক।
Mantras
Mantra 1
उदु ब्रह्माण्यैरत श्रवस्येन्द्रं समर्ये महया वसिष्ठ । आ यो विश्वानि शवसा ततानोपश्रोता म ईवतो वचांसि ॥
শ্ৰৱস্য (খ্যাতি-শ্ৰৱণ) জয় কৰিবলৈ মন্ত্রসমূহ উত্থাপন কৰা; হে বসিষ্ঠ, সমৰত ইন্দ্ৰক মহিমান্বিত কৰা। যিজনে নিজৰ বলৰে সকলো বস্তু বিস্তাৰ কৰিছে—সেইজন মোৰ উদ্গ্ৰীৱ বাক্যসমূহৰ শ্ৰোতা হৈ আহক।
Mantra 2
अयामि घोष इन्द्र देवजामिरिरज्यन्त यच्छुरुधो विवाचि । नहि स्वमायुश्चिकिते जनेषु तानीदंहांस्यति पर्ष्यस्मान् ॥
হে ইন্দ্ৰ, দেৱসম্বন্ধীয় আত্মীয়, মই এই ধ্বনি প্ৰেৰণ কৰোঁ—যেতিয়া বৈৰী ৰোধসমূহ পৃথক পৃথককৈ কথা কৈ বিভ্ৰান্তি আনে। কিয়নো মানুহৰ মাজত কোনেও নিজৰ আয়ুসৰ সীমা সত্যকৈ নাজানে; সেয়ে এই সংকোচন আৰু দোষসমূহৰ ওপাৰে আমাক পাৰ কৰাই দিয়া।
Mantra 3
युजे रथं गवेषणं हरिभ्यामुप ब्रह्माणि जुजुषाणमस्थुः । वि बाधिष्ट स्य रोदसी महित्वेन्द्रो वृत्राण्यप्रती जघन्वान् ॥
যুগৰ বাবে ৰশ্মি-অন্বেষী ৰথখন দুটা হৰিত (পীতাভ) অশ্বেৰে সাজি তোলা হ’ল; স্তোত্ৰ-মন্ত্ৰসমূহ ওচৰত থিয় হৈ তেওঁক আদৰি ল’লে। মহিমাৰে তেওঁ দুয়ো ৰোদসী (দুই জগত) পৃথক কৰি দিলে; অদ্বিতীয় ইন্দ্ৰে বাধা-প্ৰতিবন্ধসমূহ বধ কৰি পথ মুকলি কৰিলে।
Mantra 4
आपश्चित्पिप्युः स्तर्यो न गावो नक्षन्नृतं जरितारस्त इन्द्र । याहि वायुर्न नियुतो नो अच्छा त्वं हि धीभिर्दयसे वि वाजान् ॥
আপসমূহো ফুলিল, যেন গৰুৰ গৰ্জন; ঋত (সত্য-ঋত)লৈ উপনীত হ’ল—তেনে হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ জৰিতাৰসকলো ঋত-ধৰ্মলৈ আহি পালে। নিয়ুত-যুক্ত বায়ুৰ দৰে আমাৰ ওচৰলৈ আহা; কিয়নো দীপ্ত ধীসমূহেৰে তুমি বলৰ পূৰ্ণতা (বাজ) বিতৰণ কৰাঁ।
Mantra 5
ते त्वा मदा इन्द्र मादयन्तु शुष्मिणं तुविराधसं जरित्रे । एको देवत्रा दयसे हि मर्तानस्मिञ्छूर सवने मादयस्व ॥
হে ইন্দ্ৰ, এই মদসমূহে তোমাক মত্ত কৰক—শুষ্মিণ, তুৱিৰাধস, জৰিতাৰ (গায়ক)ৰ বাবে। দেবপথত তুমি একাই মৰ্ত্যসকলৰ প্ৰতি কৃপা দৰ্শাওঁ; হে শূৰ, এই সৱনত আনন্দ লোৱা আৰু বৃদ্ধি পাওঁ।
Mantra 6
एवेदिन्द्रं वृषणं वज्रबाहुं वसिष्ठासो अभ्यर्चन्त्यर्कैः । स नः स्तुतो वीरवद्धातु गोमद्यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
এইদৰে বসিষ্ঠসকলে স্তোত্ৰ-ঋচাৰে ইন্দ্ৰক—বৃষভ, বজ্ৰবাহুক—অভ্যৰ্চনা কৰে। স্তুত ইন্দ্ৰই আমালৈ গোমৎ আৰু বীৰৱৎ ধন স্থাপন কৰক; আৰু হে দিৱ্য ৰক্ষকসকল, সদায় স্বস্তিভিৰে আমাক ৰক্ষা কৰক।
Frequently Asked Questions
It asks Indra to hear the poets’ prayers, come swiftly in times of contest, and grant vāja (winning strength), fame, wealth (especially cattle), heroic support, and lasting well-being (svasti).
The image shows praise and devotion becoming full and effective—like waters swelling—until they ‘reach ṛta,’ meaning they align with the right order that makes Indra’s gifts and victories possible.
It can be recited as an Indra-stuti before difficult work or competition, with a small fire or lamp and a ghee offering (or even simple water libation), focusing on courage, clarity (dhī), and protection.
Ask anything about Sukta 23 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.