Sukta 100
Sukta 7.100
Vasiṣṭha (traditional)
Vishnu
Triṣṭubh
এই সৰু ত্ৰিষ্টুভ্ স্তোত্ৰত বিষ্ণুক সৰ্বব্যাপী শক্তি হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যিজনে পৃথিৱীক “পদক্ষেপে বিস্তাৰ” কৰে আৰু মানুহৰ জীৱন আৰু পবিত্ৰ কৰ্মৰ বাবে বহল, স্থিৰ ক্ষেত্ৰ স্থাপন কৰে। বসিষ্ঠে উপাসনাক উদ্দেশ্যমূলক আগবঢ়া বুলি দেখুৱাইছে—দান, স্তৱ আৰু বষট্-ধ্বনিৰ সৈতে—বিষ্ণুৰ ৰক্ষা, মঙ্গল (স্বস্তি) আৰু নিৰাপদ বাসস্থান বিচাৰি।
Mantras
Mantra 1
नू मर्तो दयते सनिष्यन्यो विष्णव उरुगायाय दाशत् । प्र यः सत्राचा मनसा यजात एतावन्तं नर्यमाविवासात् ॥
এতিয়া যি মৰ্ত্য জয় লাভ কৰিব বিচাৰে, সি উৰুগায় বিষ্ণুক দান কৰে। যি সত্রাচা—অবিচল মনৰে—আগবাঢ়ে আৰু যজ্ঞ কৰে। সি সম্পূৰ্ণ পৰিমাপে সেই বীৰ শক্তিক ওচৰ চাপি সেৱা কৰে, যাতে সেই মহান বিষ্ণু তাৰ আৰোহণক ধৰি ৰাখে।
Mantra 2
त्वं विष्णो सुमतिं विश्वजन्यामप्रयुतामेवयावो मतिं दाः । पर्चो यथा नः सुवितस्य भूरेरश्वावतः पुरुश्चन्द्रस्य रायः ॥
হে বিষ্ণো, তুমি আমাক সুমতি—সৰ্বজনীন, অপ্রতিহত, সদা-যোজিত বোধ—দান কৰা; যেন আমি সুগতিৰ বিস্তৃত কল্যাণসমূহত উপনীত হওঁ। অশ্ববতী, বহুধা দীপ্তিমান, পুৰুচন্দ্ৰ ৰায়—প্ৰচুৰ ঐশ্বৰ্য—আমাক দিয়া।
Mantra 3
त्रिर्देवः पृथिवीमेष एतां वि चक्रमे शतर्चसं महित्वा । प्र विष्णुरस्तु तवसस्तवीयान्त्वेषं ह्यस्य स्थविरस्य नाम ॥
দেৱতাই ত্ৰিবাৰ এই পৃথিৱী পদক্ষেপে বিস্তাৰ কৰিলে, মহিমাৰে শত-ঋচাৰ ক্ষেত্ৰ কৰি তুলিলে। বিষ্ণু তৱসতকৈও অধিক তৱসী ৰূপে প্ৰকাশিত হওক; কিয়নো এই চিৰস্থায়ী বলৱানৰ নাম ‘তেষ’—উদ্দাম, তীব্ৰ।
Mantra 4
वि चक्रमे पृथिवीमेष एतां क्षेत्राय विष्णुर्मनुषे दशस्यन् । ध्रुवासो अस्य कीरयो जनास उरुक्षितिं सुजनिमा चकार ॥
মানৱৰ হিতৰ বাবে, কৰ্মক্ষেত্ৰ ৰূপে এই পৃথিৱী বিষ্ণুৱে পদক্ষেপে বিস্তাৰ কৰিলে—মানৱক সেৱা কৰি পোষণ কৰি। ধ্ৰুৱ তেওঁৰ কীৰ্তনকাৰ জনসমূহ; তেওঁলোকৰ বাবে উৰুক্ষিতি—বিস্তৃত নিবাস—আৰু সুজনিমা—শুভ জন্ম—স্থাপন কৰিলে।
Mantra 5
प्र तत्ते अद्य शिपिविष्ट नामार्यः शंसामि वयुनानि विद्वान् । तं त्वा गृणामि तवसमतव्यान्क्षयन्तमस्य रजसः पराके ॥
আজি, হে শিপিৱিষ্ট, তোমাৰ সেই নাম মই ঘোষণা কৰোঁ; কাৰ্য-প্ৰণালী (বয়ুনা) জানি তোমাৰ পথ-উপায়সমূহ বৰ্ণনা কৰোঁ। মই তোমাক স্তৱ কৰোঁ—হে মহাবলী, অজেয়—যি এই দীপ্তিমান ৰজসৰ দূৰ পৰিসৰত নিবাস কৰাঁ।
Mantra 6
किमित्ते विष्णो परिचक्ष्यं भूत्प्र यद्ववक्षे शिपिविष्टो अस्मि । मा वर्पो अस्मदप गूह एतद्यदन्यरूपः समिथे बभूथ ॥
হে বিষ্ণু, তোমাৰ বিষয়ে আৰু কি চাবলগীয়া আছে? কিয়নো মই প্ৰকাশ্যে ক’লোঁ—‘মই শিপিৱিষ্ট’। এই তোমাৰ ৰূপ আমাৰ পৰা লুকুৱাই নথবা—যে তুমি সমৰত অন্য-ৰূপ ধাৰণ কৰি প্ৰকাশ পাওঁ; সেই ৰূপান্তৰৰ জয়ী উপায় প্ৰকাশ কৰা।
Mantra 7
वषट् ते विष्णवास आ कृणोमि तन्मे जुषस्व शिपिविष्ट हव्यम् । वर्धन्तु त्वा सुष्टुतयो गिरो मे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
হে বিষ্ণু, তোমাৰ বাবে মই ‘বষট্’ আহ্বান কৰোঁ; হে শিপিৱিষ্ট, মোৰ এই হব্য গ্ৰহণ কৰা। মোৰ সু-স্তুতি আৰু বাক্যসমূহে তোমাক বৃদ্ধি কৰক; তোমালোক (দেৱগণ) সদায় স্বস্তি-শক্তিৰে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
It teaches that Viṣṇu creates and stabilizes wide space for life and sacred work, and that sincere worship brings protection, well-being (svasti), and a secure dwelling.
The ‘strides’ symbolize Viṣṇu’s cosmic act of measuring out and establishing the world—making the earth a usable field (kṣetra) and giving people a firm, spacious foundation (urukṣiti).
Vaṣaṭ is a ritual exclamation used when making an offering into the fire; here it marks the moment of oblation and the request that Viṣṇu accept the offering and guard the worshippers with svasti.
Ask anything about Sukta 100 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.