Sukta 101
Sukta 7.101
Vasiṣṭha (Vasiṣṭha-gotra; traditional attribution for RV 7)
Parjanya (Rain/Thundering Power) conceived also as vṛṣabha (the Bull of fertilizing force)
Triṣṭubh
পৰ্জন্যলৈ নিবেদিত এই সূক্তত গৰ্জনময় বৰ্ষা-শক্তিক vṛṣabha (বৃষভ) ৰূপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে—যাৰ বীজবাহী বল উদ্ভিদসমূহক সজীৱ কৰে, সমগ্ৰ জগতক মাধুৰ্যৰে পূৰ্ণ কৰে আৰু উৰ্বৰতাৰ প্ৰতিষ্ঠা কৰে। বসিষ্ঠে বৰ্ষাক জল আৰু সাৰ-তত্ত্বসমূহৰ বিশ্বব্যাপী বিতৰণ হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছে—গতি আৰু ৰূপত ত্ৰিগুণ—আৰু অন্তত প্ৰাৰ্থনা কৰিছে যে ঋত (সত্য-নিয়ম) আৰু স্বস্তি (সমন্বিত কল্যাণ) উপাসকক দীঘলীয়া জীৱনৰ বাবে ৰক্ষা কৰক।
Mantras
Mantra 1
तिस्रो वाचः प्र वद ज्योतिरग्रा या एतद्दुह्रे मधुदोघमूधः । स वत्सं कृण्वन्गर्भमोषधीनां सद्यो जातो वृषभो रोरवीति ॥
জ্যোতি আগত থকা ত্ৰিবিধ বাক্য উচ্চাৰণ কৰা; এইটোৰ পৰা সিহঁতে মধু-দোহা স্তন দোহে। সি—নৱজাত বৃষভ—তৎক্ষণাৎ ঔষধিসকলৰ গৰ্ভ-সদৃশ বাছুৰ গঢ়ি তোলে, আৰু গৰ্জে।
Mantra 2
यो वर्धन ओषधीनां यो अपां यो विश्वस्य जगतो देव ईशे । स त्रिधातु शरणं शर्म यंसत्त्रिवर्तु ज्योतिः स्वभिष्ट्यस्मे ॥
যি ঔষধিসকলৰ বৃদ্ধি কৰোঁতা, যি পানীৰ অধিপতি, আৰু যি দেৱ ৰূপে চলমান সমগ্ৰ জগতৰ ওপৰত শাসন কৰে—সেইজনে আমাক ত্ৰিধাতু-ভিত্তিক আশ্ৰয় আৰু সুখ দিওক; ত্ৰিবৃত্তি গতিৰে ঘূৰি থকা জ্যোতি—শুভ-প্ৰাপ্তি—আমাত স্থাপন কৰক।
Mantra 3
स्तरीरु त्वद्भवति सूत उ त्वद्यथावशं तन्वं चक्र एषः । पितुः पयः प्रति गृभ्णाति माता तेन पिता वर्धते तेन पुत्रः ॥
প্ৰসাৰিত জগত তোমাৰ পৰা হয়; তোমাৰ পৰা জন্মো নিৰ্গত হয়; তোমাৰ ইচ্ছামতে এইজনে দেহ গঢ়িলে। মাতৃয়ে পিতাৰ দুধ গ্ৰহণ কৰে; সেইদ্বাৰাই পিতা বৃদ্ধি পায়, সেইদ্বাৰাই পুত্ৰো বৃদ্ধি পায়।
Mantra 4
यस्मिन्विश्वानि भुवनानि तस्थुस्तिस्रो द्यावस्त्रेधा सस्रुरापः । त्रयः कोशास उपसेचनासो मध्वः श्चोतन्त्यभितो विरप्शम् ॥
যাৰ ভিতৰত সকলো ভুৱন সুদৃঢ়ভাৱে স্থিত; তিনিখন দ্যৌ (স্বৰ্গ) ত্ৰিধাভাৱে বিস্তাৰিত, আৰু আপঃ (জল) ত্ৰিমাৰ্গে ধাৱিত হয়। ত্ৰয়ঃ কোষ (পাত্ৰ)—উপসেচনাৰ্থে নিকট ঢালিবলৈ—মধু (মাধুৰ্য) চুই চুই সকলোফালে বিস্তৃত-ৰূপ (বিৰপ্শ)ৰ ওপৰত ঝৰে।
Mantra 5
इदं वचः पर्जन्याय स्वराजे हृदो अस्त्वन्तरं तज्जुजोषत् । मयोभुवो वृष्टयः सन्त्वस्मे सुपिप्पला ओषधीर्देवगोपाः ॥
এই বাক্য পৰ্জন্যায়—স্ব-ৰাজ (স্বয়ং-সম্ৰাট)লৈ; ই হৃদয়ৰ অন্তৰত থাকক—সেয়াই তেওঁ গ্ৰহণ কৰক। ময়োভূ (আনন্দদায়ক) বৃষ্টি আমাৰ বাবে হওক; দেবগোপা (দেৱে ৰক্ষিত) ঔষধিসমূহ সুপিপ্পলা (ভাল ফলধাৰী) হওক।
Mantra 6
स रेतोधा वृषभः शश्वतीनां तस्मिन्नात्मा जगतस्तस्थुषश्च । तन्म ऋतं पातु शतशारदाय यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥
সেই ৰেতোধা (বীজ-ধাৰক), শাশ্বতসমূহৰ বৃষভ (বৃষ); তেওঁৰ ভিতৰত চলমান আৰু স্থাৱৰ জগতৰ আত্মা স্থিত। সেই ঋত (R̥ta) মোক শত-শাৰদ (এশ শৰৎ)লৈ ৰক্ষা কৰক; আৰু তোমালোক স্বস্তিভিঃ (কল্যাণ-সমন্বয়ে) সদা আমাক ৰক্ষা কৰা।
Frequently Asked Questions
Parjanya is the Vedic power of thunder and rain. Here he is praised as a bull whose seed-bearing force makes plants grow and brings sweetness and nourishment to the world.
The sukta uses “threefold” language to show ordered distribution—speech, heavens, and waters moving in structured channels. It suggests rain is not random, but follows Ṛta, a cosmic rule of harmony.
It is recited to seek timely rain, fertility, and prosperity, and to restore balance when conditions feel dry or disordered. The closing prayer asks for long life and continual well-being (svasti) under Ṛta.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.