
Sukta 7.94
Vasiṣṭha (Mandala 7 attribution)
Indrāgnī
Gāyatrī (probable: shorter 3-pāda structure typical of gāyatrī in some Indrāgnī hymns)
ইন্দ্ৰ-অগ্নিক উদ্দেশ্য কৰা এই সূক্তত স্তৱকক “প্ৰাচীন” প্ৰেৰণা বুলি দেখুওৱা হৈছে—মেঘৰ পৰা বৰষুণ ওলোৱাৰ দৰে উদ্ভৱ হোৱা। তাৰ পাছত সেই প্ৰেৰিত বাক্যক সুৰক্ষা আৰু বিজয়ৰ বাবে ব্যৱহাৰিক আহ্বানলৈ ৰূপান্তৰ কৰা হয়। বাৰে বাৰে এই যুগল শক্তি—বল (ইন্দ্ৰ) আৰু পবিত্ৰ অগ্নি (অগ্নি)—ক সহায়সহ আহিবলৈ, উপাসকসকলক লোকসমূহৰ মাজত নিৰাপদ কৰি ৰাখিবলৈ, আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ বাক্য, দুষ্ট অভিপ্ৰায় আৰু ৰাক্ষসীয় বাধা-অৱৰোধক নিধন কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে।
Mantra 1
इयं वामस्य मन्मन इन्द्राग्नी पूर्व्यस्तुतिः । अभ्राद्वृष्टिरिवाजनि ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, এই স্তোত্ৰ মনৰ গভীৰ সংকল্পৰ পৰা জন্ম লোৱা—পুৰাতন ধৰণৰ প্ৰশস্তি। ই মেঘৰ পৰা বৰষুণৰ দৰে উদ্ভৱ হৈছে—সঞ্চিত পূৰ্ণতাৰ পৰা সন্ধানী ক্ষেত্ৰলৈ ঢলি পৰা এক প্ৰবাহ।
Mantra 2
शृणुतं जरितुर्हवमिन्द्राग्नी वनतं गिरः । ईशाना पिप्यतं धियः ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, জৰিতাৰ আহ্বান শুনা; এই গিৰসমূহ গ্ৰহণ কৰি তাত মন নিৱেশ কৰা। শক্তিৰ অধিপতি হৈ ধীসমূহ পুষ্ট কৰা—বুদ্ধিক বৃদ্ধিৰে পূৰ্ণ কৰা।
Mantra 3
मा पापत्वाय नो नरेन्द्राग्नी माभिशस्तये । मा नो रीरधतं निदे ॥
হে নৰ ইন্দ্ৰ-অগ্নি, আমাক পাপত্ব/পতনৰ দিশে নেদিবা; বৈৰী অভিযোগলৈও নেদিবা। নিন্দাই আমাক আঘাত নকৰক—আমাৰ পথ বিকৃতিৰ পৰা ৰক্ষা কৰা।
Mantra 4
इन्द्रे अग्ना नमो बृहत्सुवृक्तिमेरयामहे । धिया धेना अवस्यवः ॥
ইন্দ্ৰ আৰু অগ্নিৰ প্ৰতি আমি মহৎ নমস্কাৰ অৰ্পণ কৰোঁ; সু-গঠিত স্তোত্ৰবাণী উত্থাপন কৰোঁ। ধীৰ প্ৰেৰিত বুদ্ধিৰে, সমৃদ্ধিৰ ধেনুৰ দৰে, তোমালোকৰ অৱস (সহায়-পোষণ) বিচাৰোঁ।
Mantra 5
ता हि शश्वन्त ईळत इत्था विप्रास ऊतये । सबाधो वाजसातये ॥
সেই দুজনকেই ঋষিসকলে চিৰকাল এইদৰে সহায়ৰ বাবে স্তুতি কৰে—সকলো বাধা ভেদি—বল আৰু বিজয়ৰ প্ৰাচুৰ্য লাভৰ নিমিত্তে।
Mantra 6
ता वां गीर्भिर्विपन्यवः प्रयस्वन्तो हवामहे । मेधसाता सनिष्यवः ॥
হে দুজন, গীৰ্ভিৰে—প্ৰেৰিত বাণীৰে—আত্মা জাগ্ৰত কৰিব পৰা তোমালোকক আমি আহ্বান কৰোঁ; যজ্ঞ-প্ৰবৃত্তি লৈ আহোঁ; লাভ-অন্বেষী আমি, মেধাৰে জয়ী হওঁ।
Mantra 7
इन्द्राग्नी अवसा गतमस्मभ्यं चर्षणीसहा । मा नो दुःशंस ईशत ॥
হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, অৱসা—ৰক্ষাকাৰী সহায়েৰে—আমালৈ আহাঁ, হে জনসমূহত জয়ী; আমাৰ ওপৰত দুশংসা—শত্ৰুৰ কু-ইচ্ছা—প্ৰভুত্ব নকৰক।
Mantra 8
मा कस्य नो अररुषो धूर्तिः प्रणङ्मर्त्यस्य । इन्द्राग्नी शर्म यच्छतम् ॥
কোনো উন্মত্ত মৰ্ত্যৰ ধূৰ্ত আঘাত যেন আমাক নাভাঙে, নপতিত নকৰে। হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, আমাক আপোনালোকৰ শৰণ-শান্তি দান কৰক।
Mantra 9
गोमद्धिरण्यवद्वसु यद्वामश्वावदीमहे । इन्द्राग्नी तद्वनेमहि ॥
গোমত্, হিৰণ্যৱত্, বসুধন—আৰু অশ্ববলসমৃদ্ধ যি আপোনালোকৰ ধন, সেই ধনেই আমি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ। হে ইন্দ্ৰ-অগ্নি, সেই পূৰ্ণতা আমি লাভ কৰোঁ।
Mantra 10
यत्सोम आ सुते नर इन्द्राग्नी अजोहवुः । सप्तीवन्ता सपर्यवः ॥
যেতিয়া সোম ৰস সুতে (চেপি) ঢালি দিয়া হয়, তেতিয়া নৰসকলে ইন্দ্ৰ-অগ্নিক পুনঃপুনঃ আহ্বান কৰে—সপ্তশক্তিসহ, ভক্তিসেৱাৰ কৰ্মত।
Mantra 11
उक्थेभिर्वृत्रहन्तमा या मन्दाना चिदा गिरा । आङ्गूषैराविवासतः ॥
উক্থসমূহেৰে তেওঁলোকে সৰ্বাধিক বৃত্ৰহন্তা শক্তিসমূহক দৃঢ় কৰে; আনন্দত মত্ত হ’লেও, কণ্ঠধ্বনি আৰু উচ্ছ্বাসেৰে তেওঁলোকে সদায় সিহঁতক উপস্থিত কৰিবলৈ আহ্বান কৰে।
Mantra 12
ताविद्दुःशंसं मर्त्यं दुर्विद्वांसं रक्षस्विनम् । आभोगं हन्मना हतमुदधिं हन्मना हतम् ॥
সেই দুজনেই—দুৰাশয় মর্ত্যক, দুৰ্বিদ্বানক, ৰক্ষস-আবিষ্টক ৰক্ষা নকৰিবা; তোমালোকৰ হনুমান-বলেৰে গ্ৰাসকাৰী আঁকোৱালি মাৰক আঘাত কৰা, হনুমান-বলেৰে গিলি পেলোৱা গভীৰ খাদকো আঘাত কৰা।
Indrāgnī means Indra and Agni invoked as a single paired power—Indra’s strength and Agni’s sacrificial fire working together to protect and empower the worshipper.
It asks Indrāgnī to come with help, protect the people from hostile speech and ill-will, and destroy forces that obstruct the rite or harm the community.
The image suggests that true praise is a gathered fullness that naturally pours out—an inspired utterance that nourishes and makes divine help ‘arrive’ like rain sustaining life.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.