Mandala 3

Sukta 1

Sukta 3.1

บทสรรเสริญพระอัคนีนี้เสนอพระองค์เป็นปุโรหิตผู้สว่างไสวและทูตผู้ทำให้ยัญพิธีสัมฤทธิ์ผล นำเหล่าเทพให้เข้ามาใกล้ และสถาปนาสันติพร้อมทั้งระเบียบอันชอบธรรม พระอัคนีได้รับการสรรเสริญในรูปจักรวาลหลากหลาย—บังเกิดในน่านน้ำ ผุดขึ้นดุจม้าสีน้ำตาลทองผู้ว่องไว และปลดปล่อย “โค” (รัศมี/ทรัพย์สมบัติ)—ขณะที่ฤๅษีวอนขอความมั่งคั่งยั่งยืน ความกลมเกลียว และบุตรหลานผู้มีชัยชนะ

23 mantras | Rishi: Viśvāmitra (traditional for RV 3.1, Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (standard for many Agni hymns in this section; verify by critical meter count)

Sukta 2

Sukta 3.2

ฤคเวท 3.2 เป็นสุกตะแบบตรีษฏุภถวายแด่อัคนี สรรเสริญท่านว่าเป็นพลังปุโรหิตอันรุ่งเรืองด้วยรัศมีทิพย์ ซึ่งเหล่าเทพเอง “ก่อกำเนิด” ขึ้นด้วยกรตุ (เจตจำนง) และทักษะ (ความชำนาญ). ฤษีแสวงหาอัคนีในฐานะหนทางอันควรเลือกยิ่งที่สุดสู่วาชะ (ความอุดมสมบูรณ์แห่งชัยชนะ) โดยพรรณนาท่านว่าเป็นของประทานแห่งภฤคุ เป็นไวศวานระดุจสิงห์ และเป็นผู้แจกจ่ายทรัพย์สมบัติอย่างเอื้อเฟื้อแก่ผู้ประกอบยัญพิธี.

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.2) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 3

Sukta 3.3

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะไวศวานระ ไฟสากลผู้วางรากฐานอันมั่นคง (ธรุณะ) เพื่อความก้าวหน้าของมนุษย์ และผู้ส่งการบูชาไปถึงเหล่าเทพ อัคนีถูกนำเสนอว่าเป็นพลังปุโรหิตอมตะ ผู้แผ่ขยายยัชญะท่ามกลางเทพ มนุษย์ และสรรพชีวิตทั้งปวง ผู้พิทักษ์ฤตะ (กฎอันยั่งยืน) และผู้บังเกิดยิ่งใหญ่ด้วยทักษะของตนเอง พร้อมทั้งยกย่องสวรรค์และแผ่นดิน

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.3)

Sukta 4

Sukta 3.4

ฤคเวท 3.4 เป็นบทสรรเสริญอัคนีที่สถาปนาไฟให้เป็นโหตฤ—เสียงปุโรหิตของพิธี—วอนให้ท่านตื่นขึ้นทุกครั้งที่ก่อเชื้อไฟ และนำเหล่าเทพมาสู่เครื่องบูชา กวีร้อยเรียงฉากยามอรุณรุ่งและการอัญเชิญเทพหลายองค์อย่างประสานกลมกลืน เพื่อให้ยัญพิธีกลายเป็นการประชุมอันเป็นหนึ่งเดียวและเป็นระเบียบของอำนาจทิพย์ทั้งหลาย เพื่อประทานพร ความคิดอันชอบ และความรุ่งเรือง

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.4) | Devata: Agni (as Hotṛ and inviter of the gods)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 5

Sukta 3.5

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะเปลวไฟที่ตื่นแล้ว ผู้ไปพบอุษัส (รุ่งอรุณ) และ “เปิดประตูแห่งความมืด” นำเหล่าฤๅษีสู่หนทางอันสว่างไสว บทสวดเฉลิมอัคนีว่าเป็นปุโรหิตผู้รู้ ผู้ถูกจุดให้ลุกโชนอย่างดี และเป็นผู้พิทักษ์ระเบียบศักดิ์สิทธิ์กับงานช่างที่เกิดจากแรงดลใจ และลงท้ายด้วยคำวอนขอเพื่ออิฬา (ความอุดมเลี้ยงดู/ญาณทัศนะ) ผลประโยชน์อันยั่งยืน และวงศ์วานอันเข้มแข็ง ภายใต้ความเมตตาเกื้อหนุนของอัคนี

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for RV 3.5) | Devata: Agni (in relation to Uṣas as illumination)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 6

Sukta 3.6

บทสวดของวิศวามิตรนี้อัญเชิญอัคนีในฐานะโหตฤผู้มีแรงบันดาลใจ ผู้หันความคิดและวาจาของมนุษย์ให้มุ่งสู่เทพ และนำเครื่องบูชาไปถึงเหล่าเทพ อัคนีถูกเร้าให้เทียมม้าสีแดงเรื่อสว่างด้วยเนยใสตามฤตะ (ระเบียบจักรวาล) นำเทวะทั้งหลายมาสู่พิธีบูชา และประทานทรัพย์อันยั่งยืน แสงสว่าง (โค) และบุตรหลานผู้มีชัยชนะให้แก่ผู้บูชา

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (mandala 3 attribution; RV 3.6 continues the Viśvāmitra cycle) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 7

Sukta 3.7

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะพลังสว่างไสว ผู้บังเกิดและตั้งมั่นอยู่ภายในบิดามารดาแห่งจักรวาล—มารดาสององค์และบิดาสององค์—ขณะที่ “เสียงทั้งเจ็ด” (sapta vāṇīḥ) ผุดขึ้นและเข้าสู่ฐานอันรุ่งเรืองของท่าน ด้วยภาพพจน์จักรวาลอันหนาแน่น (อาภรณ์แห่งราตรี พลังดุจโคผู้ และบิดามารดาผู้แผ่ครอบ) กวีวอนขอให้อัคนีทรงยืดอายุ นำผู้ขับสวดให้ปลอดภัยเข้าสู่ธามัน (ที่พำนัก) ของท่านเอง และประทานความมั่งคั่งยั่งยืน “รัศมี/โค” (go) และบุตรหลานที่แข็งแรง

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7) | Devata: Agni (implicit), with cosmological dyads (two Mothers/two Fathers) and the seven voices

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Sukta 8

Sukta 3.8

บทสวดนี้สรรเสริญวานัสปติ—ต้นไม้/เสาศักดิ์สิทธิ์ที่เตรียมไว้เพื่อยัชญะ—ในฐานะที่ค้ำจุนพิธีอย่างมีชีวิต เป็นพลังทิพย์ที่รองรับและนำเครื่องบูชาไปถึงเหล่าเทพ และทำให้พิธีมั่นคง ขออำนวยพรแก่การชโลม เจิม การยกตั้ง และการแต่งรูปเสาไม้ด้วย “น้ำผึ้งทิพย์” และวอนให้ความมั่งคั่ง วงศ์วาน และความเจริญอันเป็นมงคลบังเกิดแก่ผู้ประกอบยัชญะ

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.8 attribution) | Devata: Vanaspati (sacrificial tree/post as divine support)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 9

Sukta 3.9

บทสวดนี้สรรเสริญอปาม นปาต—อัคนีในรูปเร้นลับภายในน่านน้ำ—ผู้ถูกเลือกเป็นพันธมิตรทิพย์และผู้พิทักษ์ของมนุษย์ผู้ตายได้. กล่าวถึงตำนานการกู้คืนและการสถาปนาไฟศักดิ์สิทธิ์ (โดยมาติริศวานเป็นผู้นำมา) และลงท้ายด้วยนิมิตอันยิ่งใหญ่ที่เหล่าอำนาจทิพย์มากมายร่วมรับใช้และเชิดชูให้อัคนีประทับเป็นโหตฤ.

9 mantras | Rishi: Vasiṣṭha (traditional for RV 3.9) | Devata: Apām Napāt (often associated with Agni’s hidden form in waters)

Chandas: Gāyatrī (probable for opening of RV 3.9; requires metrical verification)

Sukta 10

Sukta 3.10

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็นกษัตริย์ผู้ทรงอำนาจสูงสุดท่ามกลางหมู่ชน และเป็นโหตฤผู้ขาดมิได้ ผู้ทำให้ยัญพิธีสมบูรณ์ครบถ้วน เน้นว่าทั้งฤๅษีผู้เห็นธรรมและมนุษย์สามัญต่างจุดท่านขึ้นในพิธีกรรม และว่าอัคนีทรงแบกหาม “แสงสว่างอันดลใจ” (jyotīṃṣi) ของเหล่าวิปรา นำเครื่องบูชาไปสู่เทพทั้งหลาย และเพิ่มพูนกำลังกับความสามารถของมนุษย์

9 mantras | Rishi: Gāthina Viśvāmitra (traditional for RV 3.10) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī or Trishtubh (uncertain from provided text alone; verify in critical edition)

Sukta 11

Sukta 3.11

บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีว่าเป็นปุโรหิตผู้ยิ่งใหญ่ที่สุด (โหตฤ) ผู้ถูกตั้งไว้เป็นประธานแห่งพิธีบูชา เป็นผู้รู้ลำดับแห่งยัญตามวิถีมนุษย์อย่างถูกต้อง (อานุษก) และดำเนินพิธีให้ก้าวหน้าโดยไม่ผิดพลาด อัคนีถูกอัญเชิญในฐานะผู้นำแห่งหมู่ชนผู้ไม่อาจพิชิตได้ ผู้ว่องไวและได้รับการฟื้นใหม่อยู่เสมอ ผู้พาเหล่าเทพมาสู่เครื่องบูชา และช่วยผู้บูชาให้ได้มาซึ่งทรัพย์อันพึงปรารถนาและพละกำลัง

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.11) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.11.1; requires metrical confirmation)

Sukta 12

Sukta 3.12

ฤคเวท 3.12 เป็นบทอัญเชิญเทพคู่ อินทระและอัคนี (อินทราคนี) ให้เสด็จมาสู่โสมที่คั้นสด รับคำสรรเสริญของผู้ขับร้อง และประทานพละกำลัง ความอุดมเลี้ยงดู และชัยชนะ บทสวดผสานฤทธานุภาพวีรกรรมของอินทระเข้ากับพลังไฟพิธีกรรมของอัคนี วาดภาพทั้งสองเป็นพลังประสานที่ทำให้พลังทิพย์ “ปรากฏให้เห็น” และเกิดผลจริงแก่ผู้บูชา

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.12) | Devata: Indrāgnī (dual deity)

Chandas: Gāyatrī

Sukta 13

Sukta 3.13

บทสรรเสริญอัคนีสั้น ๆ ของวิศวามิตรานี้เชื้อเชิญไฟทิพย์ให้เสด็จมาพร้อมเหล่าเทพ และประทับนั่งบนบรรหิส (เครื่องปูลาดศักดิ์สิทธิ์) เพื่อสถาปนาพิธีกรรมให้ดำเนินไปตามระเบียบอันถูกต้อง บทนี้วอนขอให้อัคนีประทานที่พึ่งอันก่อให้เกิดสันติ ทรัพย์สมบัติอันรุ่งเรืองแผ่ไปทั่วฟ้า แผ่นดิน และสายน้ำ และพลังวีรภาพอันสว่างไสวไม่รู้พร่อง (สุวีรยะ) ที่เพิ่มพูนยิ่งขึ้น มิใช่เสื่อมถอย

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3; Agni hymn) | Devata: Agni

Chandas: Jagatī (opening verses of many Agni hymns in Book 3 frequently use jagatī; this verse is longer and fits jagatī movement)

Sukta 14

Sukta 3.14

บทสวดนี้สถาปนาอัคนีให้เป็นโหตฤผู้เปี่ยมปีติ ผู้ยืนมั่นคงในวิธถะทั้งหลาย (ชุมนุมบูชายัญ) แผ่รัศมีและอำนาจคุ้มครองไปทั่วแผ่นดิน ท่านถูกพรรณนาเป็นบุตรแห่งสหัส (พลัง) มีราชรถดุจสายฟ้า มีเปลวเพลิงเป็นเส้นผม ได้รับการสรรเสริญแม้จากมิตร วรุณะ และหมู่มรุต ในที่สุดกวีก็อุทิศพิธีทั้งหมดแด่อัคนี วอนให้ท่านรู้และ “ลิ้มรส” เครื่องบูชาอย่างครบถ้วน ทั้งความบริบูรณ์และความหวานชื่น

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.14) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 15

Sukta 3.15

บทสวดนี้อัญเชิญอัคนีในฐานะพลังอันกว้างใหญ่และลุกโชติช่วง ผู้ขับไล่กำลังอริ—ผู้เกลียดชัง รากษส และความทุกข์ภัย—พร้อมทั้งสถาปนาผู้บูชาไว้ในที่คุ้มครองอัน “กว้างใหญ่” แห่งสันติและความปลอดภัย อัคนีได้รับการสรรเสริญว่าเป็นผู้นำผู้พิชิตมิได้และผู้พิทักษ์ยัญพิธี ทรงนำพิธีให้สำเร็จและเปิด “แนวทางแห่งความผาสุก” คำอธิษฐานท้ายสุดขอความได้มาที่ยั่งยืน อันสื่อด้วย “โค” (แสง/ทรัพย์/ความรู้) พร้อมทั้งบุตรหลาน และไมตรีจิตอันมั่นคงของอัคนี

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.15) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Sukta 16

Sukta 3.16

บทสวดหกบทนี้ถวายแด่อัคนี นำเสนอพระองค์เป็นเจ้าเหนือพลังวีรภาพ (suvīrya) ความรุ่งเรืองเป็นสิริมงคล (saubhaga) และทรัพย์สมบัติ (rāy) และเป็นพลังที่ทำให้เกิดชัยชนะเหนืออำนาจกีดขวาง (vṛtra-han) บทสวดสรรเสริญอัคนีว่าเป็นผู้บรรลุผล ผู้ได้ “กระทำงาน” ครอบคลุมทั่วโลกทั้งหลายและท่ามกลางเหล่าเทพ แล้วแปรวิสัยทัศน์นั้นเป็นถ้อยคำเร่งเร้าโดยตรงให้มุ่งสู่เทพทั้งหลายผ่านยัญพิธี ตอนจบลงด้วยคำอธิษฐานสั้นกระชับเพื่อ vāja (กำลังชีวิตและอำนาจแห่งชัยชนะ) ความเพิ่มพูนอุดมสมบูรณ์ พลังอันนำความรื่นรมย์ (mayobhū) รัศมีอันกว้างไพศาล (tuvi-dyumna) และเกียรติยศยั่งยืน (yaśas)

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 family attribution) | Devata: Agni

Chandas: Trishtubh (probable; confirm in edition)

Sukta 17

Sukta 3.17

บทสรรเสริญอัคนีสั้น ๆ ของวิศวามิตรนี้ยกย่องเทพแห่งไฟว่าเป็นผู้แรกที่ถูกจุดขึ้นตามฤตะ (ระเบียบพิธีกรรม–จักรวาล) เป็นผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ผู้ซึ่งเปลวไฟนำหน้าการบูชายัญและเชื้อเชิญเหล่าเทพให้มาสู่พิธี กล่าวถึงการเจิมอัคนีผ่านวัฏจักรแห่งราตรีและทิวา ความเป็นเครือญาติกับอรุณรุ่งทั้งหลาย และวอนขอให้อัคนี—ผู้ทรงปัญญาและยึดมั่นในธรรมบัญญัติ—ประกันความช่วยเหลือจากทวยเทพ ความผาสุก และความราบรื่นของอัธวระ (พิธีบูชายัญ).

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely; common for RV 3.17—verify in metrical index)

Sukta 18

Sukta 3.18

บทสรรเสริญอัคนีสั้น ๆ นี้วอนขอให้เทพแห่งไฟเสด็จมาใกล้ในฐานะมิตรผู้เมตตาและผู้คุ้มครองดุจบิดา ขับไล่กำลังอริอันมากมายที่ก่อเกิดท่ามกลางถิ่นฐานของมนุษย์ ฤษีจุดอัคนีด้วยเชื้อเพลิงและเนยใสเพื่อพละกำลัง ชัยชนะ และ “อัญมณี” แห่งทรัพย์สินที่ได้มาโดยชอบ เพื่อให้เรือนของผู้บูชาส่องสว่างและรุ่งเรืองด้วยปางต่าง ๆ ของอัคนี

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni

Chandas: Tr̥ṣṭubh (likely)

Sukta 19

Sukta 3.19

บทสวดสั้นนี้เลือกอัคนีเป็นโหตฤ (Hotṛ) คือปุโรหิตผู้เชิญเทพ และสรรเสริญท่านว่าเป็นฤๅษีผู้มีแรงบันดาลใจ ผู้รู้ทั่ว และเป็นผู้สถาปนาพลังทิพย์ไว้ภายในยัญพิธี บทสวดวอนให้อัคนีเพิ่มพูนจิตของผู้บูชา สอนการข่มตน และประทานทรัพย์ กำลัง และความสามารถในการได้ยินและรับความจริง (ศฺรวัส śravas) ตอนท้ายกล่าวถึงการแต่งตั้งอัคนีแต่ปฐมกาลโดยเหล่าเทพ และอธิษฐานให้ท่านตื่นขึ้นเป็นผู้พิทักษ์ “ที่นี่” ภายในมนุษย์ผู้มีร่างกาย

5 mantras | Devata: Agni

Sukta 20

Sukta 3.20

บทสวดสั้นนี้เป็นคำอัญเชิญร่วมยามรุ่งอรุณ เรียกอัคนีพร้อมด้วยอุษัส อัศวินทั้งสอง และทัธิกราวัน วอน “เทพผู้มีแสงอันงาม” ให้สดับและเคลื่อนไปพร้อมกับยัญพิธี แล้วขยายเป็นการเชื้อเชิญอย่างครอบคลุมต่ออำนาจเทพสำคัญทั้งหลาย (พฤหัสปติ สวิตฤ มิตร–วรุณะ ภคะ วสุ รุทร อาทิตยะ) นำเสนอยัญญะเป็นการเดินทางที่ประสานพร้อมกัน มีระเบียบอันสว่างไสวและการเคลื่อนไหวอันชอบธรรมเป็นผู้นำทาง

5 mantras | Devata: Agni, Uṣas, Aśvins, Dadhikrāvan (collective invocation)

Sukta 21

Sukta 3.21

บทสวดสั้นนี้อัญเชิญอัคนีในฐานะชาตเวทัสและโหตฤ ให้ทรงวางพิธีบูชาของผู้ประกอบยัญ “ไว้ท่ามกลางเหล่าอมตะ” เพื่อให้ได้รับการยอมรับและถูกนำไปตามลำดับที่ถูกต้อง เน้นเครื่องบูชาที่ชุ่มด้วยเนยใส (stokāḥ ghṛtaścutaḥ) และบทบาทของอัคนีในฐานะผู้ร่วมพิธีสูงสุด—ประทับนั่งก่อนเป็นองค์แรก ถูกจุดให้ลุกเป็นฤๅษีผู้ประเสริฐ และทรงเป็นผู้พิทักษ์กับผู้จัดระเบียบของยัญพิธี

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 attribution) | Devata: Agni (Jātavedas, Hotṛ)

Chandas: Triṣṭubh (probable; not fully scanned)

Sukta 22

Sukta 3.22

บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้เสนอไฟบูชายัญเป็นภาชนะทิพย์ที่อินทระวางและเสวยโสมที่คั้นแล้ว ทำให้อัคนีเป็นศูนย์กลางร่วมของการถวายและชัยชนะ บทสรรเสริญขยายอำนาจของอัคนีจากแผ่นดินไปถึง “กระแสน้ำหลากแห่งสวรรค์” เรียกเหล่าเทพให้มานั่งยังที่นั่งแห่งอำนาจ และวอนขอหมู่น้ำผู้เกื้อหนุนเพื่อการเคลื่อนของแสง สุคตะลงท้ายด้วยคำอธิษฐานขอปัญญาอันได้แรงบันดาลจากอิฬา การได้มาซึ่ง “โค/รัศมี” อันยั่งยืน และความรุ่งเรืองของวงศ์สกุลด้วยความกรุณาอันอ่อนโยนของอัคนี

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (with Indra as associated actor)

Chandas: Triṣṭubh (probable; long verse)

Sukta 23

Sukta 3.23

บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้ยกย่องชาตเวทัสว่าเป็นปุโรหิตแห่งยัญพิธี ผู้ถูกจุดขึ้นใหม่และสถาปนาไว้อย่างมั่นคง ผู้ทรงนำ “ความเป็นอมตะ” มาสู่ที่นั่งแห่งพิธีกรรม กล่าวถึงการบังเกิดของอัคนีจากการเสียดสีและการจุดไฟ ความปีติของท่านท่ามกลางเหล่ามารดา (ไม้ก่อไฟ/สายน้ำ) และวอนขอให้ท่านบันดาลความอุดมสมบูรณ์อันได้แรงบันดาลจากอิฬา ทั้งโค/รัศมี และบุตรหลานผู้เข้มแข็งแก่ผู้บูชา

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.23) | Devata: Agni Jātavedas

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by metrical scan)

Sukta 24

Sukta 3.24

บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้วอนขอให้ไฟบูชายัญมีชัยเหนือกำลังอริทั้งในศึกภายนอกและอุปสรรคภายใน และสถาปนา “วรฺจสฺ” (รัศมีสง่า ความรุ่งโรจน์แห่งชัยชนะ) แก่ผู้ประกอบยัญ อัคนีถูกเชื้อเชิญสู่ที่นั่งพิธีที่จัดไว้ (บรรหิส) ให้ตื่นขึ้นด้วยพลังอันสว่างไสว และถูกขอให้ประทาน “รายิ” (ความมั่งคั่ง/ความอุดมสมบูรณ์) อันอุดมด้วยพลังวีรบุรุษ พร้อมทั้งชำระให้เจตนาของผู้บูชาบริสุทธิ์ยิ่งขึ้น

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.24) | Devata: Agni

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.24; confirm by metrical scan—shorter cadence suggests gāyatrī-like)

Sukta 25

Sukta 3.25

บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้เสนอเทพไฟว่าเป็นโอรสแห่งสวรรค์และเป็นภาวะที่สถิตเป็นรูปธรรมบนแผ่นดิน เป็นปุโรหิตผู้รู้ทั่ว ผู้จัดวางเหล่าเทพในพิธีบูชาให้ถูกต้อง ยกย่องอัคนีว่าเป็นรัศมีสากลอันอมตะ ซึ่งเจริญเติบโตด้วยการนอบน้อมเคารพบูชา และเมื่อถูกจุด “ท่ามกลางสายน้ำ” ก็แผ่กว้างและคุ้มครองที่นั่งร่วมกันแห่งชีวิตมนุษย์

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.25) | Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification on full hymn)

Sukta 26

Sukta 3.26

บทสรรเสริญนี้แห่งวิศวามิตร วงศ์กุศิกะ อัญเชิญอัคนีไวศวานระในฐานะไฟสากล ผู้ค้นพบ “โลกอันสว่างไสว” (สวรฺ) และผู้แบกหามเครื่องบูชาด้วยความซื่อสัตย์ไปตามวิถีอันเที่ยงแท้แห่งฤตะ เมื่อถ้อยสรรเสริญคลี่คลาย พลังของอัคนีทวีขึ้นผ่านเหล่ามรุต—สหายผู้ดุเดือด ส่องประกายดุจฝน—จนท้ายที่สุดอัคนีปรากฏเป็นบ่อน้ำพุไม่รู้สิ้น ไหลเป็นสายมากมาย: “บิดาแห่งวาจา” (วาจ) ผู้ทรงปัญญา ซึ่งแม้แต่ฟ้าและแผ่นดินเองยังค้ำจุนไว้

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina / Kuśika lineage (self-referential: kuśikāsaḥ) | Devata: Agni Vaiśvānara

Chandas: Jagatī (likely; long pādas; requires metrical verification)

Sukta 27

Sukta 3.27

บทสรรเสริญนี้ถวายแด่อัคนี นำเสนอท่านเป็นพลังผู้ก้าวนำแห่งยัญพิธี ผู้แบกพาเครื่องบูชาที่ชำระด้วยเนยใสให้สูงขึ้น และทำให้หนทางไปสู่เหล่าเทพเข้าถึงได้ ซ้ำแล้วซ้ำเล่าบทสวดวางกรอบคำว่า “vāja” (ความบริบูรณ์ พลังแห่งชัยชนะ) ว่าเป็นสิ่งที่ถูกปลุกให้เคลื่อนไหวและได้รับการชี้นำโดยอัคนีผ่าน adhvara (การเดินทางแห่งการบูชา) บทสุกตะลงท้ายด้วยการจุดอัคนีให้ลุกเป็นพลังดุจโคผู้ทรงฤทธิ์ วอนขอให้ท่านเปล่งประกายแผ่กว้างในความกว้างใหญ่ (bṛhat) ประทานพระกรุณาและความสำเร็จแห่งยัญพิธี

15 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Agni (as the one who leads offerings to the gods; verse frames ascent of offerings/forces)

Chandas: Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)

Sukta 28

Sukta 3.28

บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้เชื้อเชิญชาตเวทัสให้ทรงรับปุโรฬาศะ (ขนมบูชายัญ) และอาหุติในพิธีคั้นโสม โดยเฉพาะในสวะนะยามเช้าและยามเที่ยง เน้นว่าอัคนีมีส่วนอันชอบธรรมในยัญพิธี และชี้บทบาทของผู้มั่นคงผู้รู้ (ธิระห์) ในการธำรงความบริสุทธิ์ถูกต้องของพิธี เพื่อให้ความคิดดลใจ (ธิ) และความผาสุกมั่นคงยิ่งขึ้น

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed to the Viśvāmitra family for Maṇḍala 3; hymn-level attribution may vary by recension) | Devata: Agni (Jātavedas)

Chandas: Tr̥ṣṭubh (predominant in RV 3.28; verse-level scansion may show variation)

Sukta 29

Sukta 3.29

บทสวดนี้เป็นพิธีกรรมอันมีชีวิตชีวาแห่งการก่อกำเนิดอัคนีด้วยการกวนไฟ (มันถนะ) ถือกำเนิดของไฟว่าเป็นการให้กำเนิดโดยเจตนาและศักดิ์สิทธิ์ อันฟื้นฟูพิธีโบราณให้ใหม่ เมื่ออัคนีผุดขึ้น—ควันและเปลวเป็นนิมิต—ท่านก็เป็นโหตฤผู้ถูกเลือก นำยัญพิธีให้ก้าวหน้า ประทานพละกำลังและชัยชนะเหนืออำนาจที่ขัดขวาง และนำผู้บูชาสู่ที่นั่งอันมั่นคง “แน่นอน” ที่ซึ่งความรื่นรมย์แห่งโสมะเข้าถึงได้โดยผ่านท่าน

16 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for early RV 3) | Devata: Agni (manifested through manthana)

Chandas: Jagatī or Tr̥ṣṭubh (verse needs metrical verification; fire-kindling hymns often vary)

Sukta 30

Sukta 3.30

ฤคเวท ๓.๓๐ เป็นบทสรรเสริญพระอินทร์อันทรงพลัง ซึ่งตระกูลของวิศวามิตระวอนขอวีรบุรุษผู้รักโสมให้เป็นผู้เห็นแจ้งเพียงผู้เดียว ผู้ตัดสินชัดเจน และผู้พิทักษ์เด็ดขาดท่ามกลางความขัดแย้งของมนุษย์ บทสวดนี้ยกย่องอำนาจดุจกฎของพระอินทร์ที่ทำลายพันธนาการและขจัดสิ่งกีดขวาง พร้อมเร้าให้พระองค์ทรงสดับเสียงนักขับรับเครื่องบูชา และประทานชัยชนะ ทรัพย์สมบัติ และความผาสุก

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional ascription for RV 3.30) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable; common for Indra hymns in this mandala)

Sukta 31

Sukta 3.31

บทสวดจากสายของวิศวามิตระนี้สรรเสริญอัคนีด้วยภาพพจน์หนาแน่นเรื่อง “ครอบครัว” และสายสืบ—บิดา ธิดา เครือญาติ—ชี้นัยถึงความสัมพันธ์เร้นลับที่ทำให้ฤตะ (ระเบียบจักรวาล) ถูกจุดให้ลุกและดำรงอยู่ บทสวดเคลื่อนจากไฟภายในผู้รู้กฎ ผู้เชื่อมและประสานพลังทั้งหลาย ไปสู่วิสัยทัศน์กำเนิดโลกที่กว้างขึ้น คือการสถาปนาที่นั่ง/หลักรองรับสำหรับพระบิดา และการขยายโลกอันสว่างไสว ตอนท้ายหันสู่เชิงศึกและเชิงปฏิบัติ เรียกอินทราเป็นพลังที่ทำลายอุปสรรคและค้ำจุนทรัพย์สินกับชัยชนะ แสดงว่าระเบียบแห่งยัญพิธีลงเอยที่การคุ้มครองและความอุดมสมบูรณ์

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) (traditional attribution for Maṇḍala 3; hymn 3.31 often associated with Viśvāmitra’s circle) | Devata: Agni (with esoteric family/cosmic relations imagery)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 32

Sukta 3.32

บทสวดนี้เชื้อเชิญพระอินทร์ในฐานะเจ้าแห่งโสมมายังการคั้นโสมยามเที่ยง วอนให้พระองค์เสวยโสม ให้ความปีติเร้าใจบังเกิด และหันพลังชัยชนะของพระองค์มาสู่ผู้บูชา บทสวดสรรเสริญเดชานุภาพโดยกำเนิดอันไร้ขอบเขตของพระองค์ ซึ่งกล่าวว่าได้ปรากฏตั้งแต่ประสูติ และทูลขอให้พระองค์ทรงสดับเสียงเรียกในศึก ทรงทุบทำลายอุปสรรค (วฤตราณิ) และประทานทรัพย์อันแท้จริงพร้อมชัยชนะให้มั่นคง

17 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.32) | Devata: Indra (Soma-pati)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 33

Sukta 3.33

บทสวดนี้สรรเสริญเทพีแห่งสายน้ำคู่ วีปาฏและศุตุทรี ว่าเป็นสายน้ำผู้ให้ชีวิต รวดเร็ว และเปี่ยมความเป็นมารดา ไหลออกจากภูผา และวอนขอให้ประทานการข้ามผ่านอย่างปลอดภัยและความคุ้มครอง อีกทั้งรำลึกถึงวีรกรรมต้นแบบของอินทรา ผู้ฟาดทำลายอสรพิษ/เครื่องกีดขวางที่ปิดกั้นเพื่อปลดปล่อยสายน้ำ เชื่อมโยงการไหลอย่างเสรีของแม่น้ำกับชัยชนะของเทพเหนือพันธนาการ บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานเชิงปฏิบัติและกรุณา ขอให้อุปสรรคถูกพัดพาไป และให้ “ผู้ไร้มลทินทั้งสอง” ถึงความปลอดภัยและความผาสุก

13 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Kauśika) | Devata: Vipāṭ and Śutudrī (paired river-goddesses; also connected to Sindhu complex)

Chandas: Jagatī

Sukta 34

Sukta 3.34

บทสวดนี้สรรเสริญพระอินทระในฐานะผู้ทำลายป้อมปราการ ผู้ได้รับพลังจากวาจาศักดิ์สิทธิ์ (พรหมัน) จึงโค่นล้มการต่อต้านของพวกทาสะ/ทัสยุ กระจายศัตรู และนำทรัพย์อันแท้จริงมาสู่เหล่าฤๅษี บทสวดเฉลิมฉลองความยิ่งใหญ่และความชอบธรรมแห่งกิจของพระองค์—ทรงทำให้สิ่งคดงอกลับตรง และทรงพิชิตด้วยพลังอันต้านทานมิได้—และลงท้ายด้วยคำอธิษฐานยามศึก ขอให้พระอินทระทรงสดับและช่วยเหล่าผู้บูชาให้ชนะในการแข่งขันและมีความรุ่งเรือง

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.34 traditionally) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 35

Sukta 3.35

บทสวดนี้เป็นคำเชิญโสมอย่างเร่งด่วนถึงพระอินทร์: เรียกม้าสีน้ำตาลทองของพระองค์ให้เทียมรถศึก และขอให้เสด็จมาโดยเร็วเพื่อเสวยโสมที่คั้นแล้วซึ่งจัดวางไว้บนบรรหิษ (หญ้าพิธี). กวียกย่องพระอินทร์ว่าเป็นผู้ชนะทรัพย์สินอันเป็นชายชาตรีที่สุด ผู้ทลายสิ่งกีดขวางดุจวฤตระ และทูลขอชัยชนะ การคุ้มครองในการแข่งขัน และการรวบรวมความมั่งคั่ง.

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3 general attribution; Sukta 35 also in Viśvāmitra collection) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 36

Sukta 3.36

บทสวดนี้อัญเชิญพระอินทระในฐานะวีรบุรุษผู้ทวีความแกร่งอยู่เสมอ ผู้เติบโตขึ้นทุกครั้งที่คั้นโสม และเป็นที่เลื่องลือด้วยมหากิจของพระองค์ บทสวดเชื่อมโยงอำนาจที่แผ่กว้างของพระอินทระกับพลังเติมเต็มของโสม โดยใช้อุปมาสายน้ำที่กรูสู่มหาสมุทรเป็นภาพจักรวาลแห่งแรงส่งที่ต้านไม่อยู่ สุคตะลงท้ายด้วยคำอธิษฐานเพื่อการศึกโดยตรง: ขอพระอินทระผู้ประทานอย่างอุดมทรงสดับ จงฟาดฟันอุปสรรค (วฤตราณิ) และทรงชนะทรัพย์สมบัติให้แก่ผู้บูชา

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (continuing Maṇḍala 3 sequence) | Devata: Indra (contextually; hymn continues Indra-Soma motif)

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 37

Sukta 3.37

ฤคเวท 3.37 เป็นบทอัญเชิญสั้นแต่ทรงพลังถึงพระอินทร์ ผู้พิชิตวฤตระและผู้ประทานชัยในศึก วอนให้พระองค์หันมาสู่ผู้บูชาและเสริมกำลังให้ชัยชนะของพวกเขา บทสวดเรียกพระอินทร์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าจากทั้งใกล้และไกล ขอให้เสด็จมาโดยเร็ว รับเครื่องบูชา และทำลายอำนาจกีดขวางที่กักขังแสงสว่าง สายน้ำ และความก้าวหน้าไว้

11 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (opening of RV 3.37 traditionally attributed to Viśvāmitra). | Devata: Indra.

Chandas: Gāyatrī (short 3-pāda structure suggests a compact meter; many such invocatory openings are in Gāyatrī).

Sukta 38

Sukta 3.38

บทสวดของวิศวามิตระนี้ทำให้ความคิดอันดลใจของกวีเคลื่อนไปดุจม้าศึกที่เทียมดีแล้ว มุ่งแสวงนิมิตภายในและความเป็นสหายกับเหล่าฤๅษี พร้อมทั้งเรียกอินทราให้ทำลายสิ่งกีดขวางและชนะความบริบูรณ์ อินทราถูกสรรเสริญไม่เพียงในฐานะพลังวีรบุรุษในการต่อสู้ภายนอก หากยังเป็นพลังแห่งจิตที่สว่างไสว ซึ่งปลุกให้ “ลมหายใจ” และสัจจะที่ซ่อนเร้นตื่นและเคลื่อนไหว ต่อมาเกิดการหันสู่ทัศนะญาณ กล่าวถึงระเบียบจักรวาลอันละเอียด—คันธรรพะภายในกฎ—และมีการปรากฏประกอบของสวิตฤ ผู้ปลุกและผู้ขับเคลื่อนการเห็นอันถูกต้อง

10 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for Mandala 3 Indra cycle; hymn-level attribution) | Devata: Indra (with inner-psychological emphasis on Indra as the illumined Mind-Power); ancillary: Savitṛ appears later in the hymn

Chandas: Triṣṭubh (dominant meter for RV 3.38)

Sukta 39

Sukta 3.39

บทสวดฉันทลักษณ์ตรีษฏุภนี้ถวายแด่อินทระ นำเสนอ “บทสรรเสริญแห่งความคิดอันดลใจ” (mati/stoma) ที่ผุดขึ้นจากหัวใจไปสู่พระผู้เป็นเจ้า ขอให้พระองค์ทรงรู้จำและปลุกเร้าพลังของพระองค์เองให้ตื่นขึ้นภายในผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดรำลึกถึงกิจแห่งสัจจะของอินทระ—การค้นพบสุริยะที่ซ่อนเร้นร่วมกับนวกวะและทศควะ แสงสว่างที่กู้คืนจากความมืด—แล้วหันมาวอนขอความช่วยเหลือในปัจจุบันยามต่อสู้ ขอชัยชนะเหนือผู้ขัดขวาง และการได้มาซึ่งทรัพย์สมบัติและความผาสุก

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 40

Sukta 3.40

บทสวดนี้เชื้อเชิญพระอินทร์ ผู้เป็นกระทิงแห่งพละกำลัง มายังโสมที่คั้นสดใหม่ และทูลขอให้พระองค์เสวย ดำรงคุ้มครอง และเพิ่มพูนแก่นหวาน (มธุ/อันธัส) อันหล่อเลี้ยงฤทธิ์เดชแก่ผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดนี้ย้ำเร้าให้พระอินทร์เสด็จมาจากทั้งไกลและใกล้ ให้เสด็จเข้าสู่ “ห้วงกลาง” และทรงทำให้ห้วงนั้นเป็นทางผ่านแห่งชัยชนะ แสงสว่าง และพลังหล่อเลี้ยง

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī

Sukta 41

Sukta 3.41

ฤคเวท 3.41 เป็นบทสรรเสริญเชื้อเชิญ (อาหฺวาน) เรียกพระอินทร์ให้หันความยินดีมาสู่ผู้ประกอบยัญ และเสด็จมาโดยเร็วพร้อมม้าศึกสองตัวเพื่อเสวยโสมา บทนี้ยกย่องพระองค์ว่าเป็น “เจ้าแห่งพลัง” ผู้โดยธรรมชาติย่อมถูกดึงดูดด้วยเครื่องบูชาและที่นั่งบารหิสที่ปูไว้อย่างดี และพรรณนาว่าความคิดของผู้บูชามาชุมนุมรอบพระอินทร์ดุจมารดาล้อมรอบลูกโค จุดมุ่งหมายของบทสรรเสริญคือให้พระอินทร์เสด็จมาประทับ ให้ทรงรื่นเริงด้วยโสมา และประทานกำลัง ความคุ้มครอง และชัยชนะตามมา

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina | Devata: Indra

Chandas: Gayatri (probable for RV 3.41.1; verify per critical edition)

Sukta 42

Sukta 3.42

บทสวดนี้เป็นเพลงโสมเชิญอินทรา: กวีเรียกให้พระองค์เสด็จมาโดยเร็วพร้อมม้าศึกสองตัว และเสวยโสมที่คั้นสดใหม่ บทสวดเร้าให้พระอินทราทรงบรรจุโสมไว้ในพระอุทรและทรงมีกำลังยิ่งขึ้น เพื่อจะประทานความคุ้มครอง อำนาจ และชัยชนะ แก่วงศ์กุศิกะ/วิศวามิตระผู้วิงวอนพระองค์

9 mantras | Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional; verify Anukramaṇī) | Devata: Indra

Chandas: Trishtubh (likely; requires metrical verification)

Sukta 43

Sukta 3.43

บทสวดนี้เป็นคำเชื้อเชิญอย่างเร่าร้อนให้อินทรเสด็จมาโดยเร็วบนรถศึกของพระองค์สู่พิธีคั้นโสม และประทับนั่งบนหญ้าบาร์หิสที่ปูไว้ ร่วมกับผู้ประกอบยัญในฐานะพันธมิตรอันเป็นที่รัก บทสวดสรรเสริญอินทรว่าเป็นผู้ชนะศึก ผู้ปราบวฤตระ เจ้าแห่งพลังและทรัพย์สมบัติ และทูลขอให้พระองค์ทรงเป็นผู้พิทักษ์ ผู้นำดุจราชา และผู้บันดาลแรงดลใจแห่งญาณทัศนะของฤๅษีผ่านโสม จุดมุ่งหมายของบทสวดมีทั้งด้านพิธีกรรม (เชื้อเชิญอินทรให้เสวยและเสริมฤทธิ์แก่ยัญ) และด้านภาวะชีวิต (ขอชัยชนะ ความอุดมสมบูรณ์ และนิมิตญาณอันดลใจ)

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.43) | Devata: Indra (invited to Soma-drinking; chariot imagery)

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (opening verses of RV 3.43 often vary; requires metrical verification)

Sukta 44

Sukta 3.44

บทสวดสั้นแบบฉันทลักษณ์คายาตรีนี้เชื้อเชิญพระอินทระมายังพิธีคั้นโสม ขอให้เสด็จมาพร้อมม้าสีน้ำตาลทอง และประทับบนราชรถอันรุ่งเรือง ณ ยัญพิธี จากนั้นสรรเสริญพระอินทระว่าเป็นผู้ค้ำจุนฟ้าและแผ่นดิน ผู้สถาปนาความอุดมแห่งโภชนาการอย่างไพบูลย์ และลงท้ายด้วยภาพพระอินทระเป็นโคผู้สีน้ำตาลทอง ผู้เตรียมพระองค์ด้วยวัชระเพื่อการกระทำอันมีชัยชนะ

4 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Mandala 3 Indra cycle; RV 3.44) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable for RV 3.44; shorter pādas consistent with Gāyatrī-stotra style)

Sukta 45

Sukta 3.45

บทสวดสั้นนี้เชื้อเชิญพระอินทระให้เสด็จมาโดยเร็วพร้อมม้าสีน้ำตาลทอง/พลัง (harī) ของพระองค์ โดยไม่ถูกขัดขวางด้วยเครื่องผูกมัดใด ๆ เพื่อเสวยเครื่องบูชาและเสริมกำลังแก่ผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดสรรเสริญเจตจำนงอันลึกดุจมหาสมุทร (kratu) ของพระอินทระ ซึ่งหล่อเลี้ยงความงอกงามดุจลำธารที่ได้รับการคุ้มครองอย่างดีและฝูงโคที่มุ่งสู่ทุ่งหญ้า บทสวดลงท้ายด้วยการยืนยันว่าพระอินทระทรงขับเคลื่อนด้วยพระองค์เองและทรงปกครองด้วยพระองค์เอง พร้อมอธิษฐานให้ฤทธานุภาพที่เพิ่มพูนของพระองค์ประทานเกียรติยศสูงสุดอันยั่งยืนและการได้ยินอันเป็นมงคลแก่ผู้บูชา

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.45 Indra hymn) | Devata: Indra

Chandas: Gāyatrī (probable)

Sukta 46

Sukta 3.46

บทสรรเสริญพระอินทร์บทสั้นนี้ยกย่ององค์ผู้ทรงวัชระ ผู้เป็นเจ้าอธิปัตย์ด้วยตนเอง เป็นโคผู้ทรงพลัง ผู้เยาว์นิรันดร์แต่ไม่รู้ชรา วีรกรรมของพระองค์ยิ่งใหญ่และเลื่องลือไปไกล บทนี้พรรณนาว่าพระอินทร์ล้นเกินทุกประมาณ เหนือกว่าสวรรค์ แผ่นดิน และห้วงอากาศ และพิธีกรรมลงท้ายด้วยโสมที่จัดเตรียมและถวายเพื่อให้พระองค์เสวย แล้วทรงเพิ่มพูนฤทธานุภาพแห่งการคุ้มครองและชัยชนะ

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (very likely)

Sukta 47

Sukta 3.47

บทสรรเสริญสั้นแด่อินทระ–มรุตนี้เชื้อเชิญอินทระ ผู้เป็นโคพยศแห่งศึกผู้มีมรุตเป็นสหาย ให้เสด็จมาดื่มโสมที่คั้นแล้ว และให้ทรงปลาบปลื้มฮึกเหิมเพื่อชัยชนะและการคุ้มครอง บทสรรเสริญเชื่อมโยงเดชานุภาพของอินทระกับฤตะ (ระเบียบอันชอบและกาลอันถูกต้อง) ระลึกถึงคราวที่มรุตติดตามพระองค์ในการสังหารวฤตระ และได้ “สถาปนา” พลังไว้ภายในพระองค์ จุดมุ่งหมายเป็นเชิงปฏิบัติและพิธีกรรม คือเพื่อให้ผู้บูชาได้รับความช่วยเหลือใหม่เรี่ยวแรงกำลัง และความมีชัย ผ่านการถวายโสมที่ถูกกาลเวลา

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional, Mandala 3) | Devata: Indra (with Maruts as associates)

Chandas: Triṣṭubh (likely)

Sukta 48

Sukta 3.48

บทสรรเสริญพระอินทระบทสั้นนี้ยกย่องพลังโดยกำเนิดของเทพ ผู้มีฤทธิ์ตั้งแต่ประสูติ: ดุจโคหนุ่มท่านรีบรุดไปเพื่อรับและแบกโสมที่คั้นสดใหม่ บทเพลงรำลึกถึงการที่ท่านแสวงหาโภชนาจากพระมารดา รู้แจ้งพลังอันคมกล้าในโสม แล้วก้าวล้ำเหนือทั้งปวงเพื่อกระทำวีรกรรมยิ่งใหญ่ บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานยามศึก เรียกพระอินทระว่าเป็นผู้ช่วยที่ประเสริฐที่สุดในความขัดแย้ง ผู้ปราบวฤตระทั้งหลาย (ผู้กีดขวาง) และนำความมั่งคั่งกับความผาสุกมาสู่ผู้ขับร้อง

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Maṇḍala 3); RV 3.48 often treated as Indra hymn | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 49

Sukta 3.49

บทสวดตรีษฏุภะสั้น ๆ นี้ประกาศว่าอินทราเป็นเทพผู้ซึ่งชนทั้งหลายที่ดื่มโสมต่างปรารถนาและอัญเชิญ—ผู้บังเกิดมาเพื่อภารกิจแห่งการทำลายสิ่งกีดขวาง (วฤตระ) และนำชัยชนะมาให้ บทสวดพรรณนาเขาเป็นผู้ข้ามผ่านศึก ผู้ขยายโลกทั้งสอง และหลั่งความอุดมสมบูรณ์อันก่อผล แล้วลงท้ายด้วยคำอธิษฐานตรง ๆ ขอให้เขาทรงสดับและช่วยเหลือในการต่อสู้ครั้งนี้ และเพื่อการพิชิตทรัพย์สมบัติ

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 50

Sukta 3.50

บทสวดสั้นนี้อัญเชิญอินทรผู้มาพร้อมมรุต (Marutvat Indra)—โคผู้คึกคะนองแผ่ไพศาล—ให้เสด็จมาดื่มโสมและเพิ่มพลังแก่ผู้ประกอบยัญพิธี ขอให้อินทรอิ่มเต็มด้วยเครื่องบูชา ประทาน “โค” แห่งความบริบูรณ์ (รัศมี/ทรัพย์สมบัติ) และสังหารสิ่งกีดขวางดุจวฤตระ เพื่อให้ได้ชัยชนะและความผาสุกมั่นคงท่ามกลางการต่อสู้

5 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra (Marutvat Indra)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 51

Sukta 3.51

บทสวดนี้เป็นคำเชิญอันเร่าร้อนถึงพระอินทระ—ผู้ที่ชนทั้งหลายค้ำจุนและผู้ถูกอัญเชิญบ่อยครั้ง—ให้เสด็จมาสู่ยัญพิธี รับสรรเสริญที่รจนางดงาม และเสวยโสมที่คั้นแล้ว บทสวดรำลึกถึงการเสวยโสมและชัยชนะในกาลก่อนของพระอินทระ เพื่อเป็นหลักประกันแห่งความช่วยเหลือในปัจจุบัน และลงท้ายด้วยคำอธิษฐานสั้นกระชับว่า เครื่องบูชาและมนตร์จงเสริมพลังแก่สภาวะทั้งมวลของพระอินทระ—ทั้งท้อง ศีรษะ และแขน—เพื่อประทานของกำนัลและความสำเร็จสมปรารถนา

12 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3) | Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 52

Sukta 3.52

บทสวดนี้ถวายแด่อินทระ วางกรอบพิธีบูชาโสมตลอดช่วงการคั้นน้ำ เชื้อเชิญพระองค์โดยเฉพาะยามรุ่งอรุณและอีกครั้งยามเที่ยงวัน ให้เสด็จมารับอาหารที่จัดเตรียมไว้และคำสรรเสริญของกวี ขอให้เครื่องบูชา (ธัญพืช ขนมก้อน และบทสวด) กลายเป็นสิ่งที่ “สัมฤทธิ์ผล/งดงาม” และขอให้พลังวีรกรรมของอินทระเพิ่มพูนวันแล้ววันเล่า เพื่อการดื่มโสมและชัยชนะ

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional attribution for RV 3.52) | Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh (probable; short 8-syllable pādas typical of this verse)

Sukta 53

Sukta 3.53

บทสวดนี้อัญเชิญพระอินทร์พร้อมด้วยปารวตะให้เสด็จมาบนรถศึกอันยิ่งใหญ่ ดื่มโสม และประทานพละกำลัง ชัยชนะ และ “ธาราแห่งการหล่อเลี้ยง” (iṣaḥ) อันอุดมแก่ผู้ประกอบยัญพิธี บทสวดร้อยเรียงการสรรเสริญอานุภาพวัชระของพระอินทร์เข้ากับพรหมันที่กวีรังสรรค์ (ถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์) เพื่อมุ่งให้เกิดความมั่งคั่ง เรี่ยวแรงวีรบุรุษ และความสำเร็จในการแข่งขันและในศึกสงครามแก่ชนภารตะ

24 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.53) | Devata: Indra-Parvata

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Sukta 54

Sukta 3.54

บทสวดของวิศวามิตรนี้มุ่งอัญเชิญอัคนีเป็นหลัก ในฐานะผู้ตื่นรู้อยู่เสมอ ผู้สดับคำอธิษฐาน และเป็นพลังทิพย์ที่รวบรวมกำลัง แรงบันดาลใจ และชัยชนะให้แก่ผู้บูชา เมื่อคำสรรเสริญดำเนินไป เทพผู้เกื้อหนุน—โดยเฉพาะทิยาวา–ปฤถิวี และต่อมาทวษฏฤพร้อมฤภุ (และปูษัน)—เข้ามายืนยันระเบียบแห่งยัญพิธี: การประดิษฐ์ที่ถูกต้อง การถวายที่ถูกต้อง และการคุ้มครองที่ถูกต้อง บทสวดลงท้ายด้วยคำวิงวอนตรงต่ออัคนีให้ทำเครื่องบูชาให้หวานชื่น ลุกโชติช่วงด้วยพลังแห่งเชื้อไฟ และพิชิตศัตรูในศึก พร้อมทั้งส่องสว่างแก่ผู้ประกอบยัญในแต่ละวัน

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (Maṇḍala 3) | Devata: Agni (with Dyāvā-Pṛthivī entering immediately in the hymn)

Chandas: Triṣṭubh (probable; hymn 3.54 largely Triṣṭubh)

Sukta 55

Sukta 3.55

ฤคเวท 3.55 ใคร่ครวญว่าเทพเจ้าผู้มากหลายนั้นตั้งอยู่ได้ด้วยอธิปไตยอันยิ่งใหญ่เพียงหนึ่งเดียว (อสุรัตวัม เอกัม) ซึ่งปรากฏชัดเมื่ออรุณรุ่งเปิดเผยระเบียบที่ซ่อนเร้น ผ่านสายโซ่ของภาพสัญลักษณ์—วาจาใน “ก้าวแห่งแสง” โคนมคู่ น้ำและพืชพรรณ ความอุดมแห่งแผ่นดิน—บทสวดนี้สรรเสริญความสอดประสานภายในของฤตะ (Ṛta) ที่ให้พลังแก่เทพทั้งหลาย และค้ำจุนยัญพิธีและชีวิต

22 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for Mandala 3; RV 3.55 commonly in his family-book domain) | Devata: Viśve Devāḥ / the One Asura-might behind the gods; Dawn as revelatory condition

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm)

Sukta 56

Sukta 3.56

บทสวดนี้สรรเสริญฤตะ (Ṛta) อันละเมิดมิได้—บัญญัติแรกอันมั่นคง (vratā) ที่เหล่าเทพทรงยึดถือเพื่อค้ำจุนจักรวาล—แน่วแน่ถึงเพียงว่าแม้โลกทั้งหลายและขุนเขาก็มิอาจถูกทำให้โค้งงอได้ ด้วยการย้ำภาพเป็นชุดสามซ้ำ ๆ (สามภพ สามพลัง สามสายน้ำ) จึงแสดงระเบียบจักรวาลว่าเป็นการปกครองที่มีแบบแผนและจังหวะ ซึ่งแผ่ลงมาสู่พิธีบูชายัญ จุดมุ่งหมายของสุคตะนี้คือให้พิธีและความคิดของผู้บูชายัญสอดคล้องกับกฎอันสูงส่งและไม่อาจหักล้างนั้น เพื่อให้เหล่าเทพ “เสด็จมา” และสถาปนาความผาสุก.

8 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (family attribution for Maṇḍala 3) | Devata: Dharmic/Ṛta-order of the gods (cosmic law) rather than a single personalized deity

Chandas: Triṣṭubh

Sukta 57

Sukta 3.57

บทสวดนี้สรรเสริญอำนาจคู่ อินทร–อัคนี ในฐานะผู้ค้นพบและผู้ครอบครองอย่างมั่นคงซึ่ง “โค” แห่งแรงบันดาลใจ (มณีษา) อันเป็นธารไหลของโภชนาการ ปัญญาหยั่งรู้ และชัยชนะ บทสวดเชื่อมความสว่างแห่งกวีกับการกระทำในพิธีบูชา—โดยเฉพาะการคั้นโสม—เพื่อให้ความอุดมสมบูรณ์ที่ซ่อนเร้นผุดขึ้นสู่เทพเจ้า แล้วหวนกลับมาเป็นคำชี้นำ ความรุ่งเรือง และ “จิตอันดี” อันครอบคลุมทั่วสากล

6 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attributed for RV 3.57) | Devata: Indra-Agni (dual), with the Cow/Manīṣā motif central

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify metrically)

Sukta 58

Sukta 3.58

บทสวดนี้อัญเชิญอัศวินคู่ ณ ยามอรุณรุ่ง เชื่อมโยงการเสด็จมาอย่างรวดเร็วของท่านกับแสงปลุกตื่นของอุษัส และกับทักษิณาผู้เป็นทานอันถูกต้องตามระเบียบและเปี่ยมด้วยความเอื้อเฟื้อ ด้วยภาพพจน์เด่นชัดของ “โคแห่งแสง” และ “คลังน้ำผึ้ง” จึงเชื้อเชิญหมอเทวะฝาแฝดให้เดินทางมาตามหนทางเทวายาน และเสวยโสมอันหวานดุจน้ำผึ้งในเรือนของผู้ประกอบยัญพิธี

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (attribution for Maṇḍala 3; specific hymn traditionally in Viśvāmitra cycle) | Devata: Aśvinau (with Uṣas/Dakṣiṇā imagery in support)

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 3.58; verse-length and cadence consistent)

Sukta 59

Sukta 3.59

บทสวดนี้สรรเสริญมิตระในฐานะอาทิตยะผู้กล่าวและสถาปนา “วาจาอันเที่ยงธรรม” ทำให้หมู่ชนมนุษย์ดำเนินไปอย่างเป็นระเบียบและกลมกลืน บทสวดนำเสนอมิตระว่าเป็นผู้ค้ำจุนฟ้ากับดินอย่างมั่นคง เป็นผู้พิทักษ์ผู้เห็นทั่วถึงแห่งสัจธรรมทางสังคมและความประพฤติชอบ และเร้าให้ถวายบูชาอันบริสุทธิ์ชัดเจนผ่านอัคนี เพื่อให้ได้รับความโปรดปราน การคุ้มครอง และความรุ่งเรืองของท่าน

9 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.59) | Devata: Mitra

Chandas: Triṣṭubh (common in this mandala; probable here)

Sukta 60

Sukta 3.60

บทสวดนี้สรรเสริญฤภุทั้งหลาย (เศาธันวะนะ) ช่างศักดิ์สิทธิ์ผู้มี “กิจอันประณีต” ซึ่งทำให้งานแห่งยัญพิธีสำเร็จสมบูรณ์ และยกมนุษย์ให้มุ่งสู่ความเป็นเลิศ บทสวดเชื้อเชิญท่านทั้งหลายสู่สถานประกอบพิธีด้วย “สายสัมพันธ์แห่งจิต” เฉลิมฉลองฝีมือและเกียรติอันหาประมาณมิได้ของท่าน พร้อมพระอินทร์ใกล้โสมที่คั้นแล้ว และลงท้ายด้วยการอัญเชิญร่วมกันให้พระอินทร์พร้อมฤภุเสด็จมาสู่เครื่องบูชา พร้อมการชี้นำอันหลากหลายแก่ผู้แสวงหา

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for much of Maṇḍala 3; specific hymn 3.60 traditionally to the Ṛbhus by Viśvāmitra) | Devata: Ṛbhus (Saudhanvanas), divine artisans of perfection

Chandas: Jagatī (probable for 3.60.1 due to longer cadence)

Sukta 61

Sukta 3.61

บทสวดไตรษฏุภ ๗ บทนี้สรรเสริญอุษัส (รุ่งอรุณ) ในฐานะเทวีผู้เก่าแก่แต่คงความเยาว์อยู่เสมอ ผู้มาถึงตามฤตะ (กฎจักรวาล) ปลุกชีวิต ทรัพย์สมบัติ และการกระทำอันชอบธรรมให้ตื่นขึ้น บทสวดพรรณนาเธอว่าเป็นพลังสว่างไสวและชำนาญ แผ่จากขอบฟ้าอันไกลโพ้นลงสู่แผ่นดิน และเชื่อมรัศมีของเธอกับระเบียบอันกว้างใหญ่ที่มิตร–วรุณะทรงค้ำจุน ซึ่งโดยระเบียบนั้น แสงสว่างถูกแจกจ่ายและโลกทั้งหลายถูกขับเคลื่อนให้ดำเนินไป

7 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.61, an Uṣas hymn in the Viśvāmitra corpus) | Devata: Uṣas (Dawn)

Chandas: Triṣṭubh (likely for RV 3.61)

Sukta 62

Sukta 3.62

ฤคเวท 3.62 เป็นบทสรรเสริญที่เชื้อเชิญอธิปไตยและพลังอันเป็นคู่ของอินทร–วรุณะเป็นหลัก—พลังแห่งชัยชนะที่ประสานกับระเบียบศีลธรรม–จักรวาล—เพื่อคุ้มครองมิตรสหาย ขจัดแรงกดดันจากฝ่ายศัตรู และฟื้นคืน “รัศมีเกียรติ” อันเลื่องชื่อของเหล่าเทพซึ่งนำความอุดมพร้อมมาสู่ชุมชน ภายในสุกตะนี้มีมนต์คาถาคายตรีอันโด่งดัง (3.62.10) แด่สวิตฤ ทำให้บทสวดหันเข้าสู่ภายในเพื่อความสว่างแห่งปัญญา ดังนั้นชัยชนะภายนอกและการชี้นำอันถูกต้องภายในจึงถูกเทียมร่วมกันภายใต้ฤตะ (ระเบียบแห่งสัจจะ)

18 mantras | Rishi: Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra) | Devata: Indra–Varuṇa (dual)

Chandas: Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)