Sukta 29

Mantra 1

अस्तीदमधिमन्थनमस्ति प्रजननं कृतम् । एतां विश्पत्नीमा भराग्निं मन्थाम पूर्वथा ॥

นี่คือไม้กวน; นี่คือเครื่องกำเนิดที่จัดเตรียมไว้แล้ว. จงนำสตรีเจ้าเรือน (viśpatnī) มาเถิด; ให้เรากวนให้เกิดอัคนีดังวิถีโบราณ—ให้ไฟที่ซ่อนเร้นได้ถือกำเนิด.

Mantra 2

अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुधितो गर्भिणीषु । दिवेदिव ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ॥

ชาตเวทัส (Jātavedas) ซ่อนอยู่ในไม้สองท่อน ดุจตัวอ่อนที่ตั้งมั่นดีอยู่ในครรภ์ของผู้มีครรภ์. วันแล้ววันเล่า อัคนีควรถูกแสวงหาและสรรเสริญโดยมนุษย์ผู้ตื่นรู้ ผู้ถือเครื่องบูชา—ผู้รักษาเปลวแห่งสติให้เฝ้าตื่นอยู่เสมอ.

Mantra 3

उत्तानायामव भरा चिकित्वान्त्सद्यः प्रवीता वृषणं जजान । अरुषस्तूपो रुशदस्य पाज इळायास्पुत्रो वयुनेऽजनिष्ट ॥

บนไม้ท่อนล่างที่กางราบ จงกดมันลงเถิด—โอ ผู้รู้แจ้ง; ทันใดนั้น การกวนที่ถูกเร่งเร้าก็ให้กำเนิด “พฤษภ” ผู้ทรงพลัง. มียอดสีแดงเรื่อ รัศมีของเขาส่องประกาย; ด้วยกลไกเร้นลับแห่งพิธี (วयุน) บุตรแห่งอิฬา (Iḷā) จึงบังเกิดขึ้น.

Mantra 4

इळायास्त्वा पदे वयं नाभा पृथिव्या अधि । जातवेदो नि धीमह्यग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥

ณ ที่ประทับของอิฬา (Iḷā) ณ สะดือแห่งแผ่นดิน เราตั้งท่านไว้ โอ ชาตเวทัส (Jātavedas). โอ อัคนี จงสถิตมั่นเพื่อขนส่งเครื่องบูชา—เพื่อให้การแลกเปลี่ยนอันศักดิ์สิทธิ์ดำเนินไปโดยชอบ.

Mantra 5

मन्थता नरः कविमद्वयन्तं प्रचेतसममृतं सुप्रतीकम् । यज्ञस्य केतुं प्रथमं पुरस्तादग्निं नरो जनयता सुशेवम् ॥

โอ มนุษย์ผู้แสวงหา จงกวนให้กำเนิดอัคนี—เจตจำนงแห่งกวีผู้หยั่งรู้ที่ไม่หวั่นไหว กว้างใหญ่ด้วยพลังแห่งสติรู้ เป็นอมตะ มีพักตร์เรืองรอง. จงสถาปนาเขาก่อนเป็นธงแห่งยัญญะไว้เบื้องหน้า. โอ มนุษย์ทั้งหลาย จงให้กำเนิดอัคนี—ผู้เกื้อกูลอันงาม ผู้ประทานความดีอันเป็นสุขและกลมกลืน.

Mantra 6

यदी मन्थन्ति बाहुभिर्वि रोचतेऽश्वो न वाज्यरुषो वनेष्वा । चित्रो न यामन्नश्विनोरनिवृतः परि वृणक्त्यश्मनस्तृणा दहन् ॥

เมื่อพวกเขากวนด้วยสองแขน เขาก็ส่องประกายปรากฏ—ดุจม้าแดงผู้ว่องไว เปี่ยมพลังในพงไพร; ดุจการเดินทางอันรุ่งเรืองของอัศวินทั้งคู่ (Aśvins) ไร้สิ่งกีดขวาง เขาเวียนไปโดยรอบ เผาผลาญความแข็งดุจศิลาและหญ้าแห้งกรอบให้มอดไหม้.

Mantra 7

जातो अग्नी रोचते चेकितानो वाजी विप्रः कविशस्तः सुदानुः । यं देवास ईड्यं विश्वविदं हव्यवाहमदधुरध्वरेषु ॥

อัคนีเมื่อบังเกิดก็ส่องประกาย ตื่นรู้และรู้จำแนก—ผู้ชนะความอุดม ผู้มีแรงดลใจ ผู้ฤๅษีสรรเสริญ ผู้มั่งคั่งด้วยการให้ที่ชอบธรรม. เหล่าเทพได้ตั้งเขาไว้ในพิธีบูชา: ผู้ควรสักการะ ผู้รู้ทั่ว ผู้แบกพาเครื่องบูชา.

Mantra 8

सीद होतः स्व उ लोके चिकित्वान्त्सादया यज्ञं सुकृतस्य योनौ । देवावीर्देवान्हविषा यजास्यग्ने बृहद्यजमाने वयो धाः ॥

จงนั่งเถิด โหตฤ (Hotṛ) ในที่ของตน ด้วยความรู้แจ้ง; จงตั้งพิธีบูชาไว้ในครรภ์แห่งงานอันทำดีแล้ว. ในฐานะผู้เกื้อหนุนเหล่าเทพ จงบูชาเทพด้วยเครื่องบูชา; โอ้อัคนี จงวางพลังชีวิตอันกว้างใหญ่และความงอกงามไว้ในผู้บูชา.

Mantra 9

कृणोत धूमं वृषणं सखायोऽस्रेधन्त इतन वाजमच्छ । अयमग्निः पृतनाषाट् सुवीरो येन देवासो असहन्त दस्यून् ॥

สหายทั้งหลาย จงทำให้ควันพลุ่งดังดุจโคผู้ทรงพลัง; อย่าให้พร่อง จงเร่งไปสู่ความอุดมแห่งวาชะ (vāja) ผู้เป็นชัย. นี่คืออัคนี (Agni) ผู้พิชิตศึก ผู้มั่งคั่งด้วยพลังวีรชน; ด้วยท่านนี้ เหล่าเทพได้ปราบดาสยุ (Dasyu)—เครื่องกีดขวางอันมืดดำ.

Mantra 10

अयं ते योनिॠत्वियो यतो जातो अरोचथाः । तं जानन्नग्न आ सीदाथा नो वर्धया गिरः ॥

นี่คือครรภ์อันเที่ยงตามฤดูกาลของท่าน (yoni) ซึ่งเมื่อท่านบังเกิดแล้วก็ทอแสงออกมา. อัคนี (Agni) ผู้รู้สิ่งนั้น จงนั่ง ณ ที่นี้; แล้วจงเพิ่มพูนแก่เราเหล่าถ้อยคำสรรเสริญ (giraḥ) อันเกิดจากแรงดลใจ.

Mantra 11

तनूनपादुच्यते गर्भ आसुरो नराशंसो भवति यद्विजायते । मातरिश्वा यदमिमीत मातरि वातस्य सर्गो अभवत्सरीमणि ॥

ท่านถูกเรียกว่า ตนูนปาต (Tanūnapāt) คือครรภ์แห่งพลังอันสว่างไสว; ครั้นเมื่อท่านอุบัติออกมา ท่านก็เป็น นราศังสะ (Narāśaṃsa). และเมื่อ มาตริศวาน (Mātariśvan) วัดกำหนดท่านไว้ในมารดา ก็เกิดการปลดปล่อยอันพวยพุ่งของลม (Vāta) ไปตามทางที่ไหลริน.

Mantra 12

सुनिर्मथा निर्मथितः सुनिधा निहितः कविः । अग्ने स्वध्वरा कृणु देवान्देवयते यज ॥

ถูกกวนออกมาอย่างดี ถูกบังเกิดขึ้นอย่างดี; เปลวไฟแห่งฤๅษีผู้เห็นแจ้ง (kavi) ถูกวางไว้ภายในอย่างดี. โอ อัคนี (Agni) จงทำหนทางแห่งพิธีกรรมให้งดงามและเที่ยงตรง; จงบูชายัญแด่เหล่าเทพเพื่อผู้แสวงหาความเป็นเทพ.

Mantra 13

अजीजनन्नमृतं मर्त्यासोऽस्रेमाणं तरणिं वीळुजम्भम् । दश स्वसारो अग्रुवः समीचीः पुमांसं जातमभि सं रभन्ते ॥

เหล่ามนุษย์ผู้มรรตยะได้ให้กำเนิดอมฤตะ—ผู้ไม่ยอมจำนน ผู้ช่วยพาข้ามอย่างรวดเร็ว ผู้ทำลายป้อมปราการ. พี่สาวสิบคน เคลื่อนไปตรงและประสานเป็นหนึ่ง โอบรัดพลังบุรุษที่เพิ่งบังเกิดไว้รอบด้าน.

Mantra 14

प्र सप्तहोता सनकादरोचत मातुरुपस्थे यदशोचदूधनि । न नि मिषति सुरणो दिवेदिवे यदसुरस्य जठरादजायत ॥

สัปตโหตฤ (saptahotā) ผู้เป็นโหตฤทั้งเจ็ดได้ส่องประกายออกมาจากปฐมกาล เมื่อเขาลุกโพลงอยู่บนตักของมารดา ในเต้านมแห่งการหล่อเลี้ยง. ผู้ประทานอันดีงามนั้นไม่กะพริบตาในทุกๆ วัน เพราะเขาได้บังเกิดจากครรภ์แห่งอำนาจผู้เป็นนาย (asura).

Mantra 15

अमित्रायुधो मरुतामिव प्रयाः प्रथमजा ब्रह्मणो विश्वमिद्विदुः । द्युम्नवद्ब्रह्म कुशिकास एरिर एकएको दमे अग्निं समीधिरे ॥

ดุจผู้ถืออาวุธต้านศัตรู ประหนึ่งมารุตะ (Maruts) ในกระแสพุ่งไปข้างหน้า—ความเคลื่อนไหวแรกเกิดแห่งพรหมัน (brahman) เหล่านี้รู้ทั่วทั้งสัจจะของการกระทำ. เหล่ากุศิกะ (Kushikas) ชูมนตร์พรหมันอันสว่างไสวและมีชัย; แต่ละคนในเรือนภายในของตน จุดอัคนี (Agni) ให้ลุกไหม้อย่างสมบูรณ์ รวมเป็นเปลวเดียวแห่งพลัง.

Mantra 16

यदद्य त्वा प्रयति यज्ञे अस्मिन्होतश्चिकित्वोऽवृणीमहीह । ध्रुवमया ध्रुवमुताशमिष्ठाः प्रजानन्विद्वाँ उप याहि सोमम् ॥

เพราะวันนี้ ในยัญญะที่กำลังก้าวหน้าอยู่นี้ เราได้เลือกท่าน ณ ที่นี้เป็นโหตฤ (Hotar) ผู้รู้แจ้ง; จงมาด้วยหนทางอันมั่นคง จงมาสู่ที่นั่งอันมั่นคงแห่งความสงบ. ผู้รู้กำเนิดทั้งหลายและความหมายของมัน ผู้ทรงปัญญาเอ๋ย จงเข้ามาใกล้ จงเข้าหาโสมะ (Soma) ภายในเรา.