
Sukta 3.27
Viśvāmitra Gāthina
Gāyatrī (shorter tri-pāda style; this verse is compact and gāyatrī-like in feel—exact metrical counting may vary by recension)
บทสรรเสริญนี้ถวายแด่อัคนี นำเสนอท่านเป็นพลังผู้ก้าวนำแห่งยัญพิธี ผู้แบกพาเครื่องบูชาที่ชำระด้วยเนยใสให้สูงขึ้น และทำให้หนทางไปสู่เหล่าเทพเข้าถึงได้ ซ้ำแล้วซ้ำเล่าบทสวดวางกรอบคำว่า “vāja” (ความบริบูรณ์ พลังแห่งชัยชนะ) ว่าเป็นสิ่งที่ถูกปลุกให้เคลื่อนไหวและได้รับการชี้นำโดยอัคนีผ่าน adhvara (การเดินทางแห่งการบูชา) บทสุกตะลงท้ายด้วยการจุดอัคนีให้ลุกเป็นพลังดุจโคผู้ทรงฤทธิ์ วอนขอให้ท่านเปล่งประกายแผ่กว้างในความกว้างใหญ่ (bṛhat) ประทานพระกรุณาและความสำเร็จแห่งยัญพิธี
Mantra 1
प्र वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घृताच्या । देवाञ्जिगाति सुम्नयुः ॥
ขอให้ความอุดมแห่งพลังของท่านทั้งหลายก้าวไปข้างหน้า มุ่งสู่ที่สูง แบกหามเครื่องบูชา และเคลื่อนไปด้วยแสงอันใสบริสุทธิ์; ผู้แสวงหาพรย่อมเข้าถึงเหล่าเทพ.
Mantra 2
ईळे अग्निं विपश्चितं गिरा यज्ञस्य साधनम् । श्रुष्टीवानं धितावानम् ॥
ข้าสรรเสริญอัคนี (Agni) ผู้หยั่งรู้ ด้วยถ้อยคำ—ผู้ทำให้พิธีบูชาสำเร็จ ท่านอุดมด้วยการฟังอันนอบน้อม และมั่นคงในความคิดที่ได้สถาปนาไว้.
Mantra 3
अग्ने शकेम ते वयं यमं देवस्य वाजिनः । अति द्वेषांसि तरेम ॥
โอ อัคนี ขอให้พวกเรา—ผู้เปี่ยมพลังของท่าน—สามารถบรรลุ “ยมะ” อันศักดิ์สิทธิ์ (วินัยและการกำกับอันชอบธรรม) และการปกครองที่ถูกต้อง; ขอให้เราข้ามพ้นความเกลียดชังและแรงต้านทั้งปวงเถิด
Mantra 4
समिध्यमानो अध्वरेऽग्निः पावक ईड्यः । शोचिष्केशस्तमीमहे ॥
อัคนีผู้ถูกจุดให้ลุกในหนทางแห่งอธวร (พิธีบูชา)—ผู้ชำระให้บริสุทธิ์ ผู้ควรแก่การสรรเสริญ ผู้มีเปลวเพลิงเป็นเส้นผม—เราขอแสวงหาและวอนขอพระองค์
Mantra 5
पृथुपाजा अमर्त्यो घृतनिर्णिक्स्वाहुतः । अग्निर्यज्ञस्य हव्यवाट् ॥
ผู้มีกำลังแผ่กว้าง ผู้เป็นอมตะ สวมอาภรณ์แห่งความสว่างจากฆฤตะ (เนยใส) ผู้ได้รับการบูชาอย่างถูกต้อง—อัคนีคือผู้นำพาเครื่องบูชาแห่งยัญญะ
Mantra 6
तं सबाधो यतस्रुच इत्था धिया यज्ञवन्तः । आ चक्रुरग्निमूतये ॥
เขา—เปลวไฟผู้ไร้ผู้ต้านทาน—บรรดาผู้ประกอบยัญญะผู้ถือทัพพีบูชาอย่างมีวินัย ได้ตั้งไว้ ณ ที่นี้เพื่อการคุ้มครอง ด้วยความคิดตื่นรู้ (dhī): อัคนี (Agni) พลังแห่งพระประสงค์อันศักดิ์สิทธิ์.
Mantra 7
होता देवो अमर्त्यः पुरस्तादेति मायया । विदथानि प्रचोदयन् ॥
เทพผู้เป็นอมตะ—โหตฤ (Hotṛ) ผู้สวดนำ—ดำเนินนำหน้า ด้วยพลังแห่งการก่อรูป (māyā) ของท่าน; ท่านเร้าเร่งหมู่พิธีประชุม (vidatha) ให้พิธีกรรมแห่งปัญญาเคลื่อนไปโดยชอบ.
Mantra 8
वाजी वाजेषु धीयतेऽध्वरेषु प्र णीयते । विप्रो यज्ञस्य साधनः ॥
ในฐานะผู้แบกพาแห่งความอุดม (vājī) เขาถูกตั้งไว้ท่ามกลางความอุดมทั้งหลาย; ในหนทางแห่งอธวร (adhvara) คือการบูชา เขาถูกนำไปข้างหน้า—วิปร (vipra) ผู้บรรลุยัญญะ (yajña).
Mantra 9
धिया चक्रे वरेण्यो भूतानां गर्भमा दधे । दक्षस्य पितरं तना ॥
ด้วยญาณทัศน์แห่งความคิด (dhiyā) ผู้ควรบูชาก็ทรงรังสรรค์ และทรงตั้งครรภ์แห่งสรรพสัตว์ไว้; อีกทั้งทรงสถาปนาไว้ในกายของพระองค์เองซึ่งบิดาแห่งทักษะ (Dakṣa, พลังแห่งปัญญาจำแนก).
Mantra 10
नि त्वा दधे वरेण्यं दक्षस्येळा सहस्कृत । अग्ने सुदीतिमुशिजम् ॥
ข้าพเจ้าตั้งท่านลง ณ ที่นี้ โอ อัคนี ผู้ควรสรรเสริญ—เป็นแรงดลใจของทักษะ (Dakṣa) หล่อหลอมด้วยพลัง; เป็นเปลวเพลิงสว่างใส เป็นอุศิจ (Uśij) ผู้แสวงหาอย่างกระตือรือร้น ผู้ตรากตรำเพื่อเครื่องบูชา.
Mantra 11
अग्निं यन्तुरमप्तुरमृतस्य योगे वनुषः । विप्रा वाजैः समिन्धते ॥
อัคนีคือผู้นำทาง คือผู้กระทำให้สำเร็จ; ในการเทียมเข้ากับฤตะ (ṛta, สัจธรรมจักรวาล) เหล่าผู้แสวงหาจุดท่านร่วมกัน—บรรดาฤษีผู้มีญาณจุดให้ลุกด้วยพลังอันอุดม (vāja).
Mantra 12
ऊर्जो नपातमध्वरे दीदिवांसमुप द्यवि । अग्निमीळे कविक्रतुम् ॥
ข้าพเจ้าสรรเสริญอัคนี (Agni) ผู้เป็นบุตรแห่งพลังอันอุดม; ผู้ส่องประกายในพิธีบูชา (adhvara) และผุดขึ้นสู่สวรรค์—ผู้ซึ่งเจตจำนงของท่านคือเจตจำนงของฤๅษีผู้เห็นแจ้ง (kavi).
Mantra 13
ईळेन्यो नमस्यस्तिरस्तमांसि दर्शतः । समग्निरिध्यते वृषा ॥
ผู้ควรชื่นชมและควรนอบน้อม ผู้ปรากฏให้เห็นพ้นจากความมืดทั้งหลาย; อัคนีถูกจุดให้ลุกโชติช่วงโดยสิ้นเชิง—ทรงพลังดุจพฤษภา และเร่งเร้าในฤทธิ์เดชของท่าน.
Mantra 14
वृषो अग्निः समिध्यतेऽश्वो न देववाहनः । तं हविष्मन्त ईळते ॥
อัคนีถูกจุดให้ลุกโพลง เป็นพฤษภาแห่งพลัง—ดุจม้าที่เป็นพาหนะนำเทพเจ้า; ผู้ถือเครื่องบูชา (havis) ทั้งหลายวอนเรียกท่านด้วยความใฝ่ปรารถนา.
Mantra 15
वृषणं त्वा वयं वृषन्वृषणः समिधीमहि । अग्ने दीद्यतं बृहत् ॥
พระองค์คือพลังดุจโคผู้ (Bull) โอผู้เป็นโคผู้—พวกเราก็แข็งแกร่งดุจโคผู้ในความเพียร จึงจุดพระองค์ให้ลุกโพลงโดยสิ้นเชิง โออัคนี (Agni) ขอจงโชติช่วงกว้างไกลในความไพศาลอันยิ่งใหญ่
The hymn opens with a forward surge: plenitudes of force (vājāḥ) press toward the heights, bearing offering and ghee-bright radiance, seeking grace that reaches the gods.
Agni is established as the one who is ‘set’ within plenitude and ‘led forward’ through the sacrificial journeys; the rite is portrayed as a directed ascent where priestly vision (vipra) and effective action converge.
Agni is hailed as the bull-force and is kindled to blaze expansively—an image of concentrated power becoming vast, ensuring the yajña’s success and divine response.
The sukta closes by sealing the rite in confident invocation: Agni’s wide blazing secures auspiciousness, accomplishment, and the completed conveyance of offerings to the devas.
प्र वो वाजा अभिद्यवो हविष्मन्तो घृताच्या । देवाञ्जिगाति सुम्नयुः ॥vipro yajñasya sādhanaḥ
agne dīdyatam bṛhat
It praises Agni as the power that leads the sacrifice forward and carries the offering upward to the gods, so that grace and success return to the worshipper.
“Vāja” is the hymn’s way of describing energized abundance and victory. Agni sets this force in motion and guides it through the sacrificial journey so it becomes effective.
It means “Agni, blaze widely in the Vast.” The prayer asks the fire to expand in power and light, completing the rite and opening a larger, auspicious state.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.