
Sukta 3.58
Viśvāmitra Gāthina (attribution for Maṇḍala 3; specific hymn traditionally in Viśvāmitra cycle)
Triṣṭubh (probable for RV 3.58; verse-length and cadence consistent)
บทสวดนี้อัญเชิญอัศวินคู่ ณ ยามอรุณรุ่ง เชื่อมโยงการเสด็จมาอย่างรวดเร็วของท่านกับแสงปลุกตื่นของอุษัส และกับทักษิณาผู้เป็นทานอันถูกต้องตามระเบียบและเปี่ยมด้วยความเอื้อเฟื้อ ด้วยภาพพจน์เด่นชัดของ “โคแห่งแสง” และ “คลังน้ำผึ้ง” จึงเชื้อเชิญหมอเทวะฝาแฝดให้เดินทางมาตามหนทางเทวายาน และเสวยโสมอันหวานดุจน้ำผึ้งในเรือนของผู้ประกอบยัญพิธี
Mantra 1
धेनुः प्रत्नस्य काम्यं दुहानान्तः पुत्रश्चरति दक्षिणायाः । आ द्योतनिं वहति शुभ्रयामोषसः स्तोमो अश्विनावजीगः ॥
โคแห่งแสงสว่าง รีดน้ำนมคือความรื่นรมย์อันพึงปรารถนาจากสัจจะแต่โบราณ; นางเคลื่อนไหวอยู่ภายใน เป็นบุตรแห่งทักษิณา (Dakṣiṇā) คือเครื่องบูชาที่รู้จำแนกทางขวา. นางนำความส่องสว่างอันขาวผ่องมา; และบทสรรเสริญแห่งอรุณรุ่งได้เร้าอัศวินา (Aśvinā) ให้เร่งรุดลงมือ.
Mantra 2
सुयुग्वहन्ति प्रति वामृतेनोर्ध्वा भवन्ति पितरेव मेधाः । जरेथामस्मद्वि पणेर्मनीषां युवोरवश्चकृमा यातमर्वाक् ॥
พลังที่เทียมแอกอย่างดีของท่านทั้งสองพาท่านมาหาเราในกฎแห่งฤตะ (Ṛta) และความเข้าใจของเราที่ถูกยกขึ้นสูงก็ผุดขึ้นดุจปรีชาของบรรพชน. ขอท่านทั้งสองจงเข้มแข็งเพื่อเรา และจงสลายความคิดคับแคบของพาณิ (Pāṇi) ผู้ตระหนี่; เราได้รังสรรค์ความอุปถัมภ์ของท่านแล้ว—โปรดเสด็จมาใกล้เราเถิด.
Mantra 3
सुयुग्भिरश्वैः सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥
ด้วยม้าที่เทียมดีและรถศึกที่แล่นเวียนได้คล่อง โอผู้กระทำอัศจรรย์ (ดัสรา), โออัศวินทั้งสอง จงสดับถ้อยคำสรรเสริญนี้ซึ่งออกมาจากศิลาบีบคั้น. ไฉนเล่า ฤๅษีผู้มีญาณในกาลก่อนจึงเรียกท่านว่า “ผู้หวนกลับมาตอบรับได้รวดเร็วที่สุด”?
Mantra 4
आ मन्येथामा गतं कच्चिदेवैर्विश्वे जनासो अश्विना हवन्ते । इमा हि वां गोऋजीका मधूनि प्र मित्रासो न ददुरुस्रो अग्रे ॥
จงตระหนักแล้วเสด็จมา จงมาถึงเถิด โออัศวินทั้งสอง มิใช่ว่ามวลชนทั้งปวงต่างร้องเรียกท่านด้วยแรงเร้าอันร้อนรนดอกหรือ? เพราะความหวานดุจน้ำผึ้งแห่ง “ผู้ชนะได้ซึ่งแสง” (โกฤชีคะ) ของท่านนั้น ถูกมอบไว้เบื้องหน้า ดุจมิตรานุภาพที่ถวายในยามเริ่มแห่งแสงแดงรุ่งอรุณ.
Mantra 5
तिरः पुरू चिदश्विना रजांस्याङ्गूषो वां मघवाना जनेषु । एह यातं पथिभिर्देवयानैर्दस्राविमे वां निधयो मधूनाम् ॥
ข้ามผ่านโลกทั้งหลายอันมากมาย (รชางสิ) โออัศวิน เสียงร้องของผู้ปลุกเร้าท่านเคลื่อนไปท่ามกลางหมู่ชน โอผู้เอื้อเฟื้อ. จงมาที่นี่ตามหนทางสู่เทพ (เทวะยานะ) โอผู้กระทำอัศจรรย์; ที่นี่คือคลังสมบัติแห่งความรื่นรมย์หวานดุจน้ำผึ้งของท่าน.
Mantra 6
पुराणमोकः सख्यं शिवं वां युवोर्नरा द्रविणं जह्नाव्याम् । पुनः कृण्वानाः सख्या शिवानि मध्वा मदेम सह नू समानाः ॥
เคหสถานนั้นเก่าแก่ดึกดำบรรพ์ และโอ้วีรชนทั้งสอง มิตรภาพกับท่านทั้งคู่เป็นสิริมงคลและเกื้อกูล; ณ ยาห์นาวี (Jahnāvī, สายน้ำที่ไหล) มีทรัพย์สมบัติอยู่. ขอท่านจงรื้อฟื้นสายสัมพันธ์อันเป็นมงคลของสหายอีกครั้ง; ด้วยความรื่นรมย์ดุจน้ำผึ้ง ขอให้เราปีติร่วมกัน บัดนี้เป็นหนึ่งเดียวกัน.
Mantra 7
अश्विना वायुना युवं सुदक्षा नियुद्भिष्च सजोषसा युवाना । नासत्या तिरोअह्न्यं जुषाणा सोमं पिबतमस्रिधा सुदानू ॥
โอ้อัศวินทั้งสอง (Aśvinā) พร้อมด้วยวายุ (Vāyu) ท่านทั้งคู่ผู้เยาว์วัยและมีปัญญาอันดี ประสานเป็นหนึ่งเดียวกับหมู่เทียม (niyút) ในความรื่นรมย์เดียวกัน. โอนาสัตยะ (Nāsatyā) ผู้ชื่นชมโสมะ (Soma) อันอยู่เหนือวัน ขอจงดื่มโดยไม่ขาดตกบกพร่อง โอ้ผู้ให้ทานอันเอื้อเฟื้อ.
Mantra 8
अश्विना परि वामिषः पुरूचीरीयुर्गीर्भिर्यतमाना अमृध्राः । रथो ह वामृतजा अद्रिजूतः परि द्यावापृथिवी याति सद्यः ॥
โอ้อัศวินทั้งสอง รอบท่านมีแรงดลใจอันหลากหลายเคลื่อนไหว มุ่งหมายด้วยบทสรรเสริญและไม่เคยพลาดพลั้ง. รถศึกของท่านบังเกิดจากฤตะ (Ṛta, ระเบียบอันเที่ยงธรรมแห่งจักรวาล) และถูกขับเคลื่อนด้วยพลังแห่งศิลาอัด (adri) โคจรรอบฟ้าและแผ่นดินในพริบตา.
Mantra 9
अश्विना मधुषुत्तमो युवाकुः सोमस्तं पातमा गतं दुरोणे । रथो ह वां भूरि वर्पः करिक्रत्सुतावतो निष्कृतमागमिष्ठः ॥
โอ อัศวินทั้งสอง โสมะอันหวานดุจน้ำผึ้งยิ่งนักถูกคั้นแล้วและกำลังเรียกหา; จงดื่มเถิด—จงมาสู่เรือนนี้. รถศึกของท่านทั้งสอง งามใหญ่ด้วยรูปและรัศมี ได้มาถึงสถานที่ซึ่งผู้คั้นได้จัดเตรียมไว้แล้ว.
A luminous “cow of light” pours forth the desired delight of ancient truth, while Uṣas’ praise sets the Aśvins in motion under Dakṣiṇā’s auspicious order.
The poet’s call moves “across many worlds,” urging the twins to come by godward paths; the hymn gathers images of sweetness, treasure, and beneficence as the ritual invitation intensifies.
The Soma is declared supremely honey-rich and already pressed—an immediate, urgent welcome: “drink it; come into the house,” as the splendid chariot reaches the prepared place.
The arrival is secured through praise and offering, leaving the sacrificer aligned with dawn’s illumination, right-giving order, and the Aśvins’ restorative presence.
dhenuḥ … dakṣiṇāyāḥ
pathibhir devayānaiḥ
somas taṃ pātam ā gatam duroṇe
The Aśvinau are twin Vedic gods known for swift help, healing, and rescue. This hymn calls them at dawn to bring health, good fortune, and a successful beginning to the Soma rite.
Uṣas is Dawn, the awakening light that stirs divine movement and inspiration. Dakṣiṇā is the “right-giving” offering or sacred generosity that makes the sacrifice well-ordered and effective.
The hymn centers on inviting the Aśvins to arrive by the godward paths and drink the freshly pressed, honey-sweet Soma in the sacrificer’s house, sealing a bond of blessing and protection.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.