Rig Veda Sukta 1
Mandala 3Sukta 123 Mantras

Sukta 1

Sukta 3.1

Rishi

Viśvāmitra (traditional for RV 3.1, Agni hymn)

Devata

Agni

Chandas

Triṣṭubh (standard for many Agni hymns in this section; verify by critical meter count)

บทสรรเสริญพระอัคนีนี้เสนอพระองค์เป็นปุโรหิตผู้สว่างไสวและทูตผู้ทำให้ยัญพิธีสัมฤทธิ์ผล นำเหล่าเทพให้เข้ามาใกล้ และสถาปนาสันติพร้อมทั้งระเบียบอันชอบธรรม พระอัคนีได้รับการสรรเสริญในรูปจักรวาลหลากหลาย—บังเกิดในน่านน้ำ ผุดขึ้นดุจม้าสีน้ำตาลทองผู้ว่องไว และปลดปล่อย “โค” (รัศมี/ทรัพย์สมบัติ)—ขณะที่ฤๅษีวอนขอความมั่งคั่งยั่งยืน ความกลมเกลียว และบุตรหลานผู้มีชัยชนะ

Mantras

Mantra 1

सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व ॥

โอ้ อัคนี จงนำพาความปีติอันทรงพลังแห่งโสมะ (Soma) มาเพื่อข้า; ท่านได้ก่อรูป “วหฺนิ” (vahni) คือเปลวไฟผู้ขนส่ง เพื่อการบูชาในสภาพิธี (vidatha). เพื่อเชื้อเชิญเทพทั้งหลายให้มาใกล้ ท่านส่องประกายและเทียมศิลาบีบคั้น (adri). เพื่อสันติและความกลมเกลียว โอ้อัคนี ขอจงรับและเสวยกายของเรา (tanū).

Mantra 2

प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥

เราทั้งหลายได้ทำให้ยัญญะก้าวไปข้างหน้าแล้ว; ขอให้ถ้อยคำกวีอันดลใจ (gīḥ) เจริญยิ่งขึ้น. ด้วยฟืนก่อไฟ (samidh) เราปรนนิบัติอัคนีด้วยความเคารพและนอบน้อม. ฤษีทั้งหลายได้สถาปนาสภาพิธี (vidatha) จากสวรรค์; และแม้เพื่อคฤตสมท (Gṛtsamada) ผู้ทรงพลัง พวกเขาก็แสวงหาหนทางให้ก้าวไป—ช่องทางให้พลังเคลื่อนหน้า.

Mantra 3

मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥

ท่านได้วางความปีติไว้ในเรา—ผู้รู้ ผู้มีญาณหยั่งเห็นอันชำระแล้ว ผู้เป็นญาติแท้แห่งสวรรค์ด้วยกำเนิดจากแผ่นดิน. เหล่าเทพได้พบอัคนี (Agni) ผู้ปรากฏได้ ซึ่งซ่อนอยู่ภายในท่ามกลางสายน้ำ ในกิจแห่งเหล่าพี่น้องสตรี—เปลวไฟลี้ลับในห้วงน้ำถูกเผยออกมา.

Mantra 4

अवर्धयन्त्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥

สายน้ำอันทรงพลังทั้งเจ็ดได้เพิ่มพูนผู้เป็นมงคลนั้น—ขาวผ่องเมื่อกำเนิด แดงเรื่อด้วยมหิทธิฤทธิ์. ดุจม้าแล่นเข้าหาทารกแรกเกิด เหล่าเทพเร่งรุดสู่อัคนี (Agni); เขาทั้งหลายบำรุงการบังเกิดของท่าน ให้รูปภาวะของท่านทวีความสว่างไสว.

Mantra 5

शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः ॥

ด้วยอวัยวะอันสุกใส ท่านแผ่ขยายไปทั่วห้วงอากาศทั้งหลาย; ชำระเจตจำนง (kratu) โดยมีเหล่ากวีฤๅษีเป็นตะแกรงกรอง (pavitra). สวมอาภรณ์เป็นเปลวเพลิง ท่านโอบล้อมอายุแห่งสายน้ำ; ท่านกำหนดวัดความรุ่งเรืองของมัน—กว้างใหญ่ ไร้การพร่องลด เป็นความบริบูรณ์ไม่สิ้นสุด.

Mantra 6

वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ॥

นางทั้งหลายเคลื่อนไปอย่างรุ่งเรือง ก้องกังวาน มิอาจล่วงละเมิด—ผู้ยิ่งใหญ่แห่งสวรรค์ ไหลรินลงมา ปราศจากไฟ. ณ ที่นี้แต่โบราณ เหล่าสาวน้อยผู้ร่วมครรภ์เดียวกัน ได้อุ้มชูตัวอ่อนหนึ่งเดียวไว้; เจ็ดเสียงได้แบกพาการบังเกิดอันเร้นลับ—เมล็ดไฟแห่งสัจจะอันเดียวกัน.

Mantra 7

स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ॥

เพื่อเขา พลังทั้งหลายอันมีรูปนานาประการซึ่งรวมกันไว้ ถูกแผ่ปูออก; ในครรภ์แห่งฆฤตะ (เนยใสอันศักดิ์สิทธิ์) ความหวานทั้งหลายไหลริน. ณ ที่นี้ สายน้ำนมผู้หล่อเลี้ยงยืนอยู่ พองเพิ่มพูน—มารดาผู้ยิ่งใหญ่สององค์ของผู้กระทำอัศจรรย์ เคลื่อนไปสอดคล้องเป็นหนึ่งเดียว.

Mantra 8

बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥

ผู้เรืองรอง โอ บุตรแห่งพลัง เขาวาบไหวกว้างไกล แบกรูปกายอันสว่างและกราดเกรี้ยว. สายธารหยดรินด้วยน้ำผึ้งและฆฤตะ; ณ ที่นั้น พญาวัวผู้เป็นฤๅษี-พลัง เติบโตด้วยศิลป์แห่งกวีผู้เห็นแจ้ง (kāvya).

Mantra 9

पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव ॥

เขารู้แม้เต้านมของบิดาโดยกำเนิด; เขาปล่อยสายธารทั้งหลายออกมา เขาได้ปลดปล่อยพลังอันหล่อเลี้ยงให้เป็นอิสระ. เขาเคลื่อนไปในที่เร้นลับ พร้อมสหายผู้เป็นมงคล พร้อมผู้ยิ่งใหญ่แห่งสวรรค์—เขามิได้เร้นอยู่ต่อไป.

Mantra 10

पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥

เขาอุ้มชูครรภ์ของบิดาและของผู้ให้กำเนิด; เขาเพียงผู้เดียวทำให้พลังทั้งหลายอันมากมายได้ดื่ม จนเติบโตเต็มเปี่ยม. เพื่อพญาวัว เพื่อผู้บริสุทธิ์—สองพี่น้องหญิง ผู้เป็นคู่แข่งแต่ก็ผูกพัน—ขอทั้งสองจงพิทักษ์การตั้งวางอันถูกต้องแก่ปุถุชนผู้นี้.

Mantra 11

उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥

ในที่กว้างใหญ่ ยิ่งใหญ่ และไร้ผู้ขัดขวาง เขาได้เจริญเติบโต; บรรดาน้ำโบราณได้รวบรวมรัศมีเกียรติของตนไว้ในอัคนี (Agni). ในครรภ์แห่งฤตะ (ṛta) เขาพักพิง—ผู้อาศัยในเรือน; อัคนีอยู่ในกิจการงานของพลังผู้เป็นพี่น้องหญิงทั้งหลายของเขา.

Mantra 12

अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः ॥

ดุจม้าศึกผู้ว่องไว สีเหลืองน้ำตาลท่ามกลางศึกอันยิ่งใหญ่—บุตรผู้รุ่งเรืองนั้นควรแก่การได้เห็น. พระองค์ยกฝูงโคผู้ส่องประกายขึ้นสูง; ผู้ให้กำเนิดของพวกมัน—ครรภ์แห่งน้ำ (อาปาม คัรภะ) คือ อัคนี (Agni) ผู้กล้าหาญยิ่ง ผู้เคลื่อนไหวด้วยฤทธานุภาพ.

Mantra 13

अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥

ครรภ์แห่งน้ำ (อาปาม คัรภะ) อันงามประจักษ์ต่อสายตา เป็นความงอกงามของพืชโอสถ; พงไพรแห่งฟ้าสวรรค์ให้กำเนิดผู้เป็นสิริมงคล ผู้มีรูปหลากหลาย. แม้เหล่าเทวะก็รวมใจเป็นหนึ่ง เพื่อบูชาปรนนิบัติผู้บังเกิดอัศจรรย์ยิ่ง—ผู้ทรงพลังนั้น.

Mantra 14

बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥

ลำแสงอันกว้างใหญ่เกาะเกี่ยวอัคนี (Agni) ผู้รุ่งเรือง ดุจสายฟ้าอันผ่องใส. ประหนึ่งผู้เติบโตในห้องลับภายในที่นั่งของตนเอง; ในความเวิ้งว้างไร้ขอบเขต พวกเขารีดน้ำนมแห่งอมฤต—ผู้ไม่ตาย.

Mantra 15

ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ॥

ข้าพเจ้าบูชาสรรเสริญท่านด้วยเครื่องบูชา โอ อัคนี (Agni); ข้าพเจ้าบูชาสรรเสริญมิตรภาพของท่าน ปรารถนาพระกรุณาอันมีจิตเที่ยงตรง. ขอท่านพร้อมด้วยเหล่าเทพ จงกำหนดและจัดสรรความอุปถัมภ์แก่ผู้ขับสรรเสริญ และขอท่านคุ้มครองเราด้วยพักตร์/รูปอันทรงเดชซึ่งบังเกิดในเรือนของท่าน.

Mantra 16

उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान् ॥

ขอให้เราทั้งหลายได้เป็นผู้อาศัยอยู่ใกล้ท่าน โอ อัคนี ภายใต้การนำอันประเสริฐของท่าน ครอบครองสิริมงคลทั้งปวง. ด้วยพลังอันมีเชื้ออันสูงส่งและด้วยเกียรติยศที่ผลักดันไปข้างหน้า ขอให้เรามีชัยเหนือผู้ใฝ่ศึกซึ่งปราศจากเทพ.

Mantra 17

आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन् ॥

โอ อัคนี ท่านได้เป็นเปลวสัญญาณและเครื่องหมายอันรุ่งเรืองของเหล่าเทพ; เปี่ยมด้วยความรื่นรมย์ในพลัง รู้ถ้อยคำกวีศักดิ์สิทธิ์และญาณลี้ลับทั้งปวง. ท่านทำให้มนุษย์หันหน้าเข้าหาที่พำนักแห่งทวยเทพ; และดุจสารถีผู้มั่นคง ท่านติดตามเหล่าเทพไป บรรลุการงานให้สำเร็จ.

Mantra 18

नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान् ॥

ในเรือน เขาประทับนั่งแล้ว—ผู้เป็นอมตะท่ามกลางปุถุชน เป็นราชาผู้บรรลุการงานแห่งสภาพิธี (vidatha). ด้วยพักตร์เป็นแสงแห่งฆฤตะ (ghṛta) เขาส่องประกายกว้างไกล; อัคนี (Agni) ผู้รู้ถ้อยคำกวีศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง (kāvya).

Mantra 19

आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥

จงเสด็จมาหาเรา พร้อมด้วยมิตรภาพอันเป็นสิริมงคล; โอผู้ยิ่งใหญ่ พร้อมด้วยความคุ้มครองอันใหญ่หลวงและกว้างไกล ที่นำเราข้ามพ้นโดยสวัสดี. ขอทรงบันดาลแก่เรา ทรัพย์และความอุดมแห่งความเป็นอยู่โดยมาก อันมีชัยเหนือการข้ามผ่านทั้งปวง; และขอทรงทำให้เราได้ส่วนแบ่งที่กล่าวได้งดงาม เป็นส่วนแบ่งอันรุ่งเรืองด้วยเกียรติยศ.

Mantra 20

एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः ॥

โอ อัคนี นี่คือกำเนิดทั้งหลายของท่านอันเก่าแก่; และข้าพเจ้าขอประกาศกำเนิดใหม่ทั้งหลายเพื่อองค์ปฐมกาลด้วย การคั้นบีบ (โสมะ) ที่จัดทำเพื่อพญาวัวนั้นยิ่งใหญ่; ในกำเนิดแล้วกำเนิดเล่า ชาตเวทัสถูกวางไว้ภายใน ซ่อนเร้น รอการจุดให้ลุกโพลง.

Mantra 21

जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥

ในกำเนิดแล้วกำเนิดเล่า ชาตเวทัสซ่อนอยู่ภายใน และเหล่าวิศวามิตราจุดให้ลุกอยู่มิขาดสาย ขอให้พวกเราสังกัดอยู่ในพระเมตตาอันดีของเปลวไฟผู้ควรบูชาองค์นั้น; และขอให้เราอยู่ในความพร้อมเพรียงแห่งใจอันเป็นมงคลและสว่างไสวด้วยเถิด.

Mantra 22

इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व ॥

พิธีบูชานี้ โอผู้ทรงพลัง โปรดสถาปนาเพื่อพวกเราไปในทิศทางแห่งทวยเทพ; ผู้มีปัญญาใสกระจ่างเอ๋ย จงรื่นรมย์เถิด ในฐานะโหตฤ โปรดส่งแรงดลอันกว้างใหญ่แห่งความอุดมมาสู่เรา; โอ อัคนี จงประกอบยัญ และนำทรัพย์อันยิ่งใหญ่แห่งภาวะลงมาให้เถิด.

Mantra 23

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

โอ อัคนี โปรดบันดาลให้แก่ผู้วิงวอนคืออิฬา (Iḷā) ผู้มั่งด้วยกิจอันมากมาย ให้บรรลุการได้มาซึ่งโค (โคแห่งรัศมี/ลำแสง) อันยั่งยืนนิรันดร์เถิด. ขอให้เรามีบุตร มีทายาท ผู้ก่อชัยชนะในครรภ์กำเนิด. โอ อัคนี ขอสิ่งนั้นจงเป็นสุมัติ (sumati) คือพระเมตตาอันงามของท่านแก่เรา.

Frequently Asked Questions

It praises Agni as the power that makes sacrifice work: he carries offerings, brings the gods close, and turns ritual action into peace, prosperity, and protection.

It points to Agni’s hidden, cosmic origin—fire existing in subtle form within waters and creation—showing that the ritual flame reflects a universal principle.

Harmony (śam), lasting wealth and radiance symbolized by the “cow,” and a strong, victorious child—ending with a request for Agni’s favorable guidance (sumati).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App