Sukta 31

Mantra 1

शासद्वह्निर्दुहितुर्नप्त्यं गाद्विद्वाँ ऋतस्य दीधितिं सपर्यन् । पिता यत्र दुहितुः सेकमृञ्जन्त्सं शग्म्येन मनसा दधन्वे ॥

เปลวไฟผู้แบกพา (vahni—ไฟแห่งอัคนี) เคลื่อนไปตามบัญชา สู่เครือญาติของธิดา; เขารู้ “ความคิดอันส่องสว่าง” แห่ง ṛta (ระเบียบอันเที่ยงธรรมของจักรวาล) และบูชารับใช้มัน. ณ ที่ซึ่งบิดาอยู่ เขาทั้งหลายแต้มสี—ปรุงแต่งการหลั่งไหลของธิดา—แล้วประสานกันด้วยจิตที่กลมกลืน.

Mantra 2

न जामये तान्वो रिक्थमारैक्चकार गर्भं सनितुर्निधानम् । यदी मातरो जनयन्त वह्निमन्यः कर्ता सुकृतोरन्य ऋन्धन् ॥

เขามิได้ทิ้งกายนี้ไว้เป็นมรดกแก่เครือญาติ; เขาทำครรภ์ให้เป็นคลังลับของผู้ได้ชัยชนะ. เมื่อเหล่าแม่ให้กำเนิดเปลวไฟผู้แบกพา (vahni) คนหนึ่งเป็นผู้ก่อการงานอันดี อีกคนหนึ่งเป็นผู้จุดให้ลุกและเพิ่มพูนมัน.

Mantra 3

अग्निर्जज्ञे जुह्वा रेजमानो महस्पुत्राँ अरुषस्य प्रयक्षे । महान्गर्भो मह्या जातमेषां मही प्रवृद्धर्यश्वस्य यज्ञैः ॥

อัคนี (Agni) บังเกิดแล้ว—ส่องวาบอยู่บนทัพพีบูชา (juhū)—เพื่อการถวายอันยิ่งใหญ่ แด่บุตรทั้งหลายของผู้แดงเรื่อ. เป็นครรภ์อันใหญ่หลวง บังเกิดอย่างยิ่งใหญ่เพื่อพวกเขา; และความเจริญงอกงามอันใหญ่ยิ่งเกิดขึ้นด้วยยัญพิธีของพลังผู้มีม้าสีเหลืองแดง.

Mantra 4

अभि जैत्रीरसचन्त स्पृधानं महि ज्योतिस्तमसो निरजानन् । तं जानतीः प्रत्युदायन्नुषासः पतिर्गवामभवदेक इन्द्रः ॥

พลังผู้พิชิตทั้งหลายกดดันผู้ท้าทาย และนำแสงอันยิ่งใหญ่ออกมาจากความมืด ครั้นรู้จักเขาแล้ว เหล่าอุษาส (Uṣas) คือรุ่งอรุณก็ลุกขึ้นออกไปต้อนรับ; อินทรา (Indra) เพียงองค์เดียวเป็นเจ้าแห่งรัศมีทั้งหลาย

Mantra 5

वीळौ सतीरभि धीरा अतृन्दन्प्राचाहिन्वन्मनसा सप्त विप्राः । विश्वामविन्दन्पथ्यामृतस्य प्रजानन्नित्ता नमसा विवेश ॥

ประตูอันมั่นคง เหล่าผู้รู้ได้งัดเปิดออก ขับเคลื่อนไปข้างหน้าด้วยจิต—ฤๅษีผู้ดลใจเจ็ดองค์ (vipra) เขาทั้งหลายได้ค้นพบทุกสิ่ง และพบหนทางสากลแห่ง Ṛta (ระเบียบสัจจะจักรวาล) ครั้นรู้แจ้งแล้ว เขาก็เข้าสู่สิ่งเหล่านั้นด้วยนมัสการอันเคารพ (namas)

Mantra 6

विदद्यदी सरमा रुग्णमद्रेर्महि पाथः पूर्व्यं सध्र्यक्कः । अग्रं नयत्सुपद्यक्षराणामच्छा रवं प्रथमा जानती गात् ॥

เมื่อสารมา (Saramā) พบช่องแตกของศิลา—หนทางอันยิ่งใหญ่ดึกดำบรรพ์—และเคลื่อนไปตรงแน่ว (แท้จริงแล้วอย่างไรเล่า?) นางนำพยางค์ผู้มี “บาทมั่นคง” ไปสู่แนวหน้า; นางเป็นผู้รู้ก่อน แล้วมุ่งไปยังเสียงร้องนั้น

Mantra 7

अगच्छदु विप्रतमः सखीयन्नसूदयत्सुकृते गर्भमद्रिः । ससान मर्यो युवभिर्मखस्यन्नथाभवदङ्गिराः सद्यो अर्चन् ॥

ผู้มีญาณดลใจยิ่งยวดก้าวไปข้างหน้า แสวงหามิตรภาพ; ศิลา (อทฺริ) ทำให้กำเนิดครรภ์อันเร้นลับแห่งแสงสว่างเพื่อผู้กระทำความดี. วีรบุรุษหนุ่มชนะด้วยพลังแห่งวัยหนุ่ม กดคั้นเดินหน้าในเครื่องบูชาอันชื่นบาน; แล้วเหล่าอังคิรสก็เปล่งบทสรรเสริญแห่งความสว่างขึ้นในทันที.

Mantra 8

सतःसतः प्रतिमानं पुरोभूर्विश्वा वेद जनिमा हन्ति शुष्णम् । प्र णो दिवः पदवीर्गव्युरर्चन्त्सखा सखीँरमुञ्चन्निरवद्यात् ॥

ท่านผู้เป็นมาตรวัดแก่ภาวะทั้งปวง ผู้เดินนำหน้า รู้กำเนิดทั้งสิ้น และปราบศุษฺณ (พลังแห่งความเหี่ยวแห้ง). เพื่อพวกเรา ผู้แสวงหาโคอันเรืองรองได้เปิดทางแห่งสวรรค์ด้วยบทสรรเสริญอันส่องประกาย; มิตรได้ปลดปล่อยสหายทั้งหลายจากความผิดที่ผูกมัดไว้.

Mantra 9

नि गव्यता मनसा सेदुरर्कैः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । इदं चिन्नु सदनं भूर्येषां येन मासाँ असिषासन्नृतेन ॥

ด้วยใจมุ่งสู่โคอันเรืองรอง พวกเขานั่งลงพร้อมบทสรรเสริญ สร้างหนทางสู่อมฤตะ. แม้ที่ประทับนี้เองก็กลายเป็นเรือนกว้างใหญ่ของพวกเขา—ด้วยพลังนั้น พวกเขาครอบงำเดือนทั้งหลายโดยฤตะ (Ṛta: ระเบียบอันเที่ยงธรรมแห่งจักรวาล).

Mantra 10

सम्पश्यमाना अमदन्नभि स्वं पयः प्रत्नस्य रेतसो दुघानाः । वि रोदसी अतपद्घोष एषां जाते निष्ठामदधुर्गोषु वीरान् ॥

นางทั้งหลายมองเห็นร่วมกันแล้วก็เมามายด้วยความปีติของตน รีดน้ำนมจากเชื้ออันดึกดำบรรพ์ให้ไหลออกมา เสียงร้องของนางลุกโพลงแผ่ผ่านสองโลก; ครั้นเสียงนั้นบังเกิด นางทั้งหลายก็ตั้งรากฐานอันมั่นคง—วางพลังวีรชนไว้ท่ามกลางโคแห่งแสง (รัศมี)

Mantra 11

स जातेभिर्वृत्रहा सेदु हव्यैरुदुस्रिया असृजदिन्द्रो अर्कैः । उरूच्यस्मै घृतवद्भरन्ती मधु स्वाद्म दुदुहे जेन्या गौः ॥

ท่านผู้พิฆาตวฤตระ (Vṛtrahan) ประทับนั่งพร้อมด้วยเครื่องบูชาของพลังที่บังเกิดแล้ว; อินทราโดยบทสรรเสริญอันส่องประกาย (arka) ได้ปลดปล่อยโคผู้รุ่งเรืองออกไป เพื่อท่านนั้น ผู้ส่องสว่างกว้างไกลนำความอุดมอันชุ่มด้วยฆฤตะ (ghṛta) มา; โคผู้ประเสริฐรีดความหวานดุจน้ำผึ้งแห่งความรื่นรมย์ออกมา

Mantra 12

पित्रे चिच्चक्रुः सदनं समस्मै महि त्विषीमत्सुकृतो वि हि ख्यन् । विष्कभ्नन्तः स्कम्भनेना जनित्री आसीना ऊर्ध्वं रभसं वि मिन्वन् ॥

แม้เพื่อพระบิดา เขาทั้งหลายก็ทำที่ประทับ และเพื่อท่านนั้นก็ร่วมกันตั้งไว้ ผู้กระทำกิจอันดีได้เผยโลกอันใหญ่ยิ่งและสว่างไสว เขาทั้งหลายค้ำจุนมันด้วยผู้ค้ำยัน (skambha) เป็นเสา แล้วนั่งอยู่ในพลังแห่งการก่อกำเนิด ขับดันแรงอันกราดเกรี้ยวให้พุ่งขึ้นเบื้องบนและแผ่กว้างออกไป

Mantra 13

मही यदि धिषणा शिश्नथे धात्सद्योवृधं विभ्वं रोदस्योः । गिरो यस्मिन्ननवद्याः समीचीर्विश्वा इन्द्राय तविषीरनुत्ताः ॥

เมื่อ dhīṣaṇā (ปัญญาอันดลใจ) อันกว้างใหญ่ถูกจุดให้ลุกและตั้งมั่นในกิจของตน ก็พลันขยายพลังอันแผ่ซ่านไปทั่ว ระหว่างสองโลก (ฟ้ากับดิน) ในผู้นั้นมีถ้อยคำอันไร้มลทินและสอดประสาน—บรรดาพลังอันต้านทานมิได้ทั้งปวงที่ถวายแด่อินทรา อันหาที่เปรียบมิได้

Mantra 14

मह्या ते सख्यं वश्मि शक्तीरा वृत्रघ्ने नियुतो यन्ति पूर्वीः । महि स्तोत्रमव आगन्म सूरेरस्माकं सु मघवन्बोधि गोपाः ॥

เพื่อกิจอันยิ่งใหญ่นี้ ข้าขอเลือกมิตรภาพของท่าน; โอผู้สังหารวฤตรา พลังทั้งหลายที่เทียมแอก (niyut) อันมากมายของท่านมาจากกาลก่อน เรามาถึงพร้อมบทสรรเสริญอันยิ่งใหญ่ เพื่อความเกื้อหนุนแห่งแสงที่เกิดจากสุริยะ; โอผู้เอื้อเฟื้อ จงตื่นขึ้นเป็นผู้พิทักษ์รัศมี (โค) ของพวกเรา

Mantra 15

महि क्षेत्रं पुरु श्चन्द्रं विविद्वानादित्सखिभ्यश्चरथं समैरत् । इन्द्रो नृभिरजनद्दीद्यानः साकं सूर्यमुषसं गातुमग्निम् ॥

ครั้นรู้แจ้งแดนอันกว้างใหญ่และแสงสุกใสอันมากมายแล้ว เขาก็ตั้งเส้นทางร่วมกันเพื่อสหายทั้งหลาย อินทราผู้ลุกโพลงเจิดจ้า ได้ให้กำเนิดร่วมกับพลังของมนุษย์: สุริยะและอุษา (รุ่งอรุณ) หนทาง และอัคนี—เจตจำนงศักดิ์สิทธิ์ผู้ชี้นำ

Mantra 16

अपश्चिदेष विभ्वो दमूनाः प्र सध्रीचीरसृजद्विश्वश्चन्द्राः । मध्वः पुनानाः कविभिः पवित्रैर्द्युभिर्हिन्वन्त्यक्तुभिर्धनुत्रीः ॥

แม้แต่น้ำทั้งหลาย เจ้าเรือนผู้แผ่ไปทั่ว (damūnāḥ) ก็ทรงปล่อยให้ไหลออกเป็นสายตรงประสานเดียว ทำให้ส่องประกายทั่วทุกทิศ ความหวานดุจน้ำผึ้ง (mádhu) ถูกชำระให้บริสุทธิ์; เหล่าฤษีผู้รู้ (kaví) ขับเคลื่อนด้วยตะแกรงกรอง (pavitra) แล้วสายน้ำทั้งหลายก็ถูกเร่งเร้าด้วยวันและคืน แบกพาเครื่องคุ้มครอง (dhanutrīḥ) ไปด้วย

Mantra 17

अनु कृष्णे वसुधिती जिहाते उभे सूर्यस्य मंहना यजत्रे । परि यत्ते महिमानं वृजध्यै सखाय इन्द्र काम्या ऋजिप्याः ॥

เมื่อเคลื่อนตามไป ฐานรองรับความมืดทั้งสองก็คลายและแยกออก—ทั้งคู่ควรแก่การบูชา (yajatra) ด้วยอานุภาพอันเอื้อเฟื้อของสุริยะ และเพื่อเปิดที่โดยรอบให้แก่ความยิ่งใหญ่ไพศาลของท่าน โอ้อินทระ สหายผู้เคลื่อนตรง (ṛjipyāḥ) ผู้แสวงหาสิ่งพึงปรารถนา (kāmyā) ก็เร่งรุก กวาดทางให้โล่ง

Mantra 18

पतिर्भव वृत्रहन्त्सूनृतानां गिरां विश्वायुर्वृषभो वयोधाः । आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् ॥

ขอพระองค์ทรงเป็นเจ้าเหนือถ้อยคำอันจริงแท้และเปี่ยมแรงดลใจ (sūnṛtā) โอ้ผู้พิฆาตวฤตระ (Vṛtra-han); เป็นเจ้าเหนือวาจาที่ขยายชีวิต เป็นโคผู้ทรงพลังค้ำจุนกำลังงอกงามของเรา ขอเสด็จมาหาเราพร้อมมิตรภาพอันเป็นสิริมงคล พร้อมด้วยความช่วยเหลือ (ūti) อันใหญ่หลวงและทรงฤทธิ์ โอ้ผู้นำทางอันน่ารัก ผู้คุ้มครองนำพา

Mantra 19

तमङ्गिरस्वन्नमसा सपर्यन्नव्यं कृणोमि सन्यसे पुराजाम् । द्रुहो वि याहि बहुला अदेवीः स्वश्च नो मघवन्त्सातये धाः ॥

ข้าพเจ้าขอนอบน้อมและปรนนิบัติแด่ท่านผู้ดุจอังคิรัส (Aṅgiras) และข้าพเจ้าจัดทำเครื่องบูชาใหม่เพื่อผู้บังเกิดแต่กาลก่อน (purājā) จงขับไล่พลังอริอันมากมายซึ่งมิใช่เทพ (adevīḥ) ให้ไกลออกไป และโอ้ผู้เอื้อเฟื้อ มฆวัน (Maghavan) โปรดสถาปนาในเราทั้งหลายความผาสุกอันสว่างไสว และชัยชนะเพื่อการบรรลุผล

Mantra 20

मिहः पावकाः प्रतता अभूवन्त्स्वस्ति नः पिपृहि पारमासाम् । इन्द्र त्वं रथिरः पाहि नो रिषो मक्षूमक्षू कृणुहि गोजितो नः ॥

สายฝนอันชำระให้บริสุทธิ์ได้แผ่ขยายออกไปแล้ว โปรดพาเราข้ามไปสู่ฝั่งไกลของกระแสความเคลื่อนไหวเหล่านี้โดยสวัสดิภาพ โอ้อินทรา ผู้มั่นคงด้วยกำลังแห่งรถศึก โปรดคุ้มครองเราจากอันตราย และโดยฉับไว ซ้ำแล้วซ้ำเล่า โปรดทำให้เราเป็นผู้ชนะได้ครอบครองรัศมีแห่งแสงสว่าง

Mantra 21

अदेदिष्ट वृत्रहा गोपतिर्गा अन्तः कृष्णाँ अरुषैर्धामभिर्गात् । प्र सूनृता दिशमान ऋतेन दुरश्च विश्वा अवृणोदप स्वाः ॥

ผู้สังหารวฤตระ (Vṛtrahan) เจ้าแห่งฝูงโคอันสว่าง (gopati) ได้ทำให้โคทั้งหลายเคลื่อนไปภายในความมืด ด้วยที่ประทับแห่งฤทธิ์อันแดงเรื่อของท่าน เขาแผ่ถ้อยคำจริงอันเป็นแรงดลใจ (sūnṛtā) วัดกำหนดทิศทั้งหลายด้วยกฎแห่งสัจจะ (ṛta) และเขาได้เปิดประตูทั้งปวง—ซึ่งเป็นของเขาเอง—ให้กว้างออก

Mantra 22

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

เพื่อความผาสุกของเรา ในศึกนี้เราขอเชิญอินทราผู้เอื้อเฟื้อ—ผู้เป็นวีรบุรุษยิ่งในชัยชนะเพื่อความอุดมสมบูรณ์. ขอพระองค์ทรงสดับ; ทรงเกรี้ยวกราดเพื่อเกื้อกูลท่ามกลางการปะทะทั้งหลาย ทรงฟาดฟันเหล่าวฤตระ (Vṛtra) อันเป็นเครื่องกีดขวาง—ผู้พิชิตผู้รวบรวมทรัพย์สมบัติ.