Sukta 28
Sukta 3.28
Viśvāmitra Gāthina (attributed to the Viśvāmitra family for Maṇḍala 3; hymn-level attribution may vary by recension)
Agni (Jātavedas)
Tr̥ṣṭubh (predominant in RV 3.28; verse-level scansion may show variation)
บทสรรเสริญอัคนีบทสั้นนี้เชื้อเชิญชาตเวทัสให้ทรงรับปุโรฬาศะ (ขนมบูชายัญ) และอาหุติในพิธีคั้นโสม โดยเฉพาะในสวะนะยามเช้าและยามเที่ยง เน้นว่าอัคนีมีส่วนอันชอบธรรมในยัญพิธี และชี้บทบาทของผู้มั่นคงผู้รู้ (ธิระห์) ในการธำรงความบริสุทธิ์ถูกต้องของพิธี เพื่อให้ความคิดดลใจ (ธิ) และความผาสุกมั่นคงยิ่งขึ้น
Mantras
Mantra 1
अग्ने जुषस्व नो हविः पुरोळाशं जातवेदः । प्रातःसावे धियावसो ॥
โออัคนี (Agni) ขอทรงโปรดรับเครื่องบูชาของเรา—ขนมบูชา ปุโรฑาศะ (puroḍāśa) ที่จัดเตรียมอย่างดี โอชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้รู้กำเนิดทั้งปวง ในการคั้นยามอรุณ (prātaḥ-sāva) ขอจงปลุกและเพิ่มพูนความคิดอันดลใจของเรา ให้มันพาเราก้าวไป
Mantra 2
पुरोळा अग्ने पचतस्तुभ्यं वा घा परिष्कृतः । तं जुषस्व यविष्ठ्य ॥
โออัคนี ขนมบูชา ปุโรฑาศะ (puroḍāśa) กำลังถูกปรุงเพื่อพระองค์ และแท้จริงได้จัดแต่งให้พร้อม สะอาด และสมบูรณ์แล้ว โอยวิษฐยะ (yaviṣṭhya) ผู้เยาว์วัยที่สุด—ผู้ใหม่สดเสมอ—ขอทรงโปรดรับเครื่องบูชานั้น
Mantra 3
अग्ने वीहि पुरोळाशमाहुतं तिरोअह्न्यम् । सहसः सूनुरस्यध्वरे हितः ॥
โอ อัคนี จงเสด็จมาและเสวยปุโรฬาศะ (purōḷāśa) ที่ได้บูชาแล้ว—เครื่องบูชาซึ่งตั้งไว้พ้นจากวันอันสามัญ. ท่านคือบุตรแห่งสหัส (พลัง) ผู้ถูกสถิตไว้ในอธวระ (พิธีบูชา) เป็นหลักค้ำอันเร้นลับของมัน.
Mantra 4
माध्यंदिने सवने जातवेदः पुरोळाशमिह कवे जुषस्व । अग्ने यह्वस्य तव भागधेयं न प्र मिनन्ति विदथेषु धीराः ॥
ในสวะนะ (savana) แห่งเที่ยงวัน โอ ชาตเวทัส (Jātavedas) ผู้รู้ทั่ว จงโปรดรับ ณ ที่นี้เถิด โอ ไฟผู้เป็นกวี (kavi) เครื่องบูชาปุโรฬาศะ. โอ อัคนี ส่วนอันชอบธรรมของท่าน (bhāgadheya) ในยหวะ (yahva) อันเกรียงไกรนั้น มิได้ถูกลดทอนโดยเหล่านักปราชญ์ผู้มั่นคงในหมู่วิทถะ (vidatha) แห่งความรู้.
Mantra 5
अग्ने तृतीये सवने हि कानिषः पुरोळाशं सहसः सूनवाहुतम् । अथा देवेष्वध्वरं विपन्यया धा रत्नवन्तममृतेषु जागृविम् ॥
โอ อัคนี ในสวะนะ (savana) ครั้งที่สาม ท่านย่อมทรงรับปุโรฬาศะ (purōḷāśa) ที่ได้บูชาแล้วโดยแท้ โอ บุตรแห่งสหัส (พลัง). แล้วด้วยความปีติอันส่องสว่างของท่าน จงสถาปนาอธวระ (adhvara) ไว้ท่ามกลางเหล่าเทพ—มั่งคั่งด้วยรัตนะ และตื่นรู้อยู่ท่ามกลางผู้เป็นอมฤตะ (อมตะ).
Mantra 6
अग्ने वृधान आहुतिं पुरोळाशं जातवेदः । जुषस्व तिरोअह्न्यम् ॥
โอ อัคนี ผู้ทวีฤทธิ์; โอ ชาตเวทัส (Jātavedas) โปรดทรงยินดีรับเครื่องบูชาที่ถวาย—ขนมบูชา (puroḍāśa) ที่ปั้นเป็นรูปแล้ว—และเสวยเครื่องบูชานี้ซึ่งพาเราข้ามพ้นวันธรรมดาเข้าสู่ความกว้างใหญ่ศักดิ์สิทธิ์.
Frequently Asked Questions
It asks Agni (Jātavedas) to accept the sacrificial cake (puroḷāśa) and the oblation (āhuti), especially at the morning and midday pressings, and to strengthen inspired thought (dhī).
Because the hymn is aligned with the rhythm of the Soma ritual: offerings are made at specific pressings, and Agni is invited to receive his share properly at each stage.
It means the wise maintain the rite correctly, so Agni receives his rightful portion (bhāgadheya) without loss—symbolizing reliability, reciprocity, and order in worship.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.