Sukta 5

Mantra 1

प्रत्यग्निरुषसश्चेकितानोऽबोधि विप्रः पदवीः कवीनाम् । पृथुपाजा देवयद्भिः समिद्धोऽप द्वारा तमसो वह्निरावः ॥

อัคนี (Agni) หันสู่รุ่งอรุณ อุษัส (Uṣas) แล้วตื่นรู้—วิปร (vipra) ผู้มีแรงดลใจ ผู้ชี้ทางแห่งกวีฤๅษี. ผู้มีกำลังกว้างใหญ่ ถูกจุดโดยผู้แสวงหาเทพ; ผู้แบกพา (vahni) ได้เปิดประตูแห่งความมืดแล้ว.

Mantra 2

प्रेद्वग्निर्वावृधे स्तोमेभिर्गीर्भिः स्तोतॄणां नमस्य उक्थैः । पूर्वीॠतस्य संदृशश्चकानः सं दूतो अद्यौदुषसो विरोके ॥

แท้จริงแล้วอัคนีได้เจริญก้าวหน้า—ด้วยบทสรรเสริญ (stoma) ด้วยบทขับร้อง (gīr) ด้วยถ้อยคำสาธยายและบทอุกถะ (uktha) แห่งการนอบน้อมของผู้สรรเสริญ. เขาปีติในนิมิตโบราณแห่ง ṛta (ระเบียบ-สัจธรรมจักรวาล); ในฐานะทูต เขาทอประกายพร้อมกับความสว่างกว้างไกลแห่งอุษัส (รุ่งอรุณ) ที่ปรากฏขึ้น.

Mantra 3

अधाय्यग्निर्मानुषीषु विक्ष्वपां गर्भो मित्र ऋतेन साधन् । आ हर्यतो यजतः सान्वस्थादभूदु विप्रो हव्यो मतीनाम् ॥

แล้วอัคนีก็ถูกสถาปนาในหมู่เผ่าพันธุ์มนุษย์—เป็นครรภ์แห่งสายน้ำ (apāṃ garbhaḥ) เป็นมิตร (Mitra) ผู้บรรลุด้วย ṛta. จากผู้เรืองทอง ผู้ควรบูชา เขายืนอยู่บนยอดสูง; เขากลายเป็นผู้มีญาณ (vipra) เป็นพลังอันควรถวาย (havya) แห่งความคิดของเรา.

Mantra 4

मित्रो अग्निर्भवति यत्समिद्धो मित्रो होता वरुणो जातवेदाः । मित्रो अध्वर्युरिषिरो दमूना मित्रः सिन्धूनामुत पर्वतानाम् ॥

เมื่ออัคนีถูกจุด เขาก็เป็นมิตร (Mitra); เป็นมิตรในฐานะโหตฤ (Hotṛ); เป็นวรุณะ (Varuṇa) ในฐานะชาตเวทัส (Jātavedas). เป็นมิตรในฐานะอัธวรรยุ (Adhvaryu)—ว่องไว เป็นนายเรือน (damūnā); มิตรแห่งสายน้ำทั้งหลาย และมิตรแห่งภูผาทั้งหลายด้วย.

Mantra 5

पाति प्रियं रिपो अग्रं पदं वेः पाति यह्वश्चरणं सूर्यस्य । पाति नाभा सप्तशीर्षाणमग्निः पाति देवानामुपमादमृष्वः ॥

ท่านทรงพิทักษ์สิ่งอันเป็นที่รัก ปกป้องฐานอันเป็นยอดจากผู้รุกราน; ผู้ทรงเดชพิทักษ์วิถีแห่งสุริยะ อัคนีพิทักษ์ “นาภา” คือสะดือ/ศูนย์กลาง และพิทักษ์พลังเจ็ดเศียร; ผู้สูงส่งพิทักษ์ความยินดีอันใกล้ชิดของเหล่าเทพ—ความปลื้มปีติในเครื่องบูชา.

Mantra 6

ऋभुश्चक्र ईड्यं चारु नाम विश्वानि देवो वयुनानि विद्वान् । ससस्य चर्म घृतवत्पदं वेस्तदिदग्नी रक्षत्यप्रयुच्छन् ॥

ฤภุ (R̥bhu) ได้สร้างนามอันงาม นามที่ควรแก่การสรรเสริญ—เทพผู้รู้ “วยุนะ” (vayuna: กลวิธี/ระเบียบการทำงาน) ทั้งปวง. เพื่อเวนะ (Vena) เขาทำหนังโคผู้เป็นฐานอันอุดมด้วยฆี (ghṛta) คือความสว่างหวาน; และสิ่งนั้นเอง อัคนีพิทักษ์ไว้โดยไม่เคยหย่อน.

Mantra 7

आ योनिमग्निर्घृतवन्तमस्थात्पृथुप्रगाणमुशन्तमुशानः । दीद्यानः शुचिॠष्वः पावकः पुनःपुनर्मातरा नव्यसी कः ॥

อัคนีได้ตั้งมั่นในครรภ์ (yoni) อันเปี่ยมด้วยฆีคือแสงใส; บทสวดนำหน้าของท่านกว้างไกล ท่านปรารถนา และเป็นเปลวเพลิงผู้ปรารถนาเอง. ผู้ส่องประกาย ผู้บริสุทธิ์ ผู้สูงส่ง ผู้ชำระล้าง—ท่านทำให้ “มารดาทั้งสอง” ใหม่อยู่เสมอ ครั้งแล้วครั้งเล่า; ใครเล่าจะวัดได้?

Mantra 8

सद्यो जात ओषधीभिर्ववक्षे यदी वर्धन्ति प्रस्वो घृतेन । आप इव प्रवता शुम्भमाना उरुष्यदग्निः पित्रोरुपस्थे ॥

เขาเพิ่งบังเกิดก็เติบโตทันทีด้วยพลังแห่งโอษธีทั้งหลาย; เมื่อพวกมันเพิ่มพูนความนูนพุ่งไปข้างหน้าของเขาด้วยแสงอันใสกระจ่าง (ด้วยฆี). ดุจสายน้ำไหลลงตามลาดชันประดับตนเอง อัคนีแผ่กว้างและคุ้มครองอยู่ในตักของบิดามารดาทั้งสอง (ฟ้าและดิน).

Mantra 9

उदु ष्टुतः समिधा यह्वो अद्यौद्वर्ष्मन्दिवो अधि नाभा पृथिव्याः । मित्रो अग्निरीड्यो मातरिश्वा दूतो वक्षद्यजथाय देवान् ॥

เมื่อได้รับสรรเสริญ เขาก็ลุกโพลงขึ้นด้วยเชื้อไฟ—ผู้พุ่งพล่านนี้—บนยอดแห่งฟ้า บนสะดือแห่งแผ่นดิน. อัคนีผู้เป็นมิตร ผู้ควรแก่การบูชา คือมาตริศวาน (Mātariśvan) ผู้เป็นทูต จะนำเหล่าเทพมาสู่การบูชายัญเพื่อการถวายบูชา.

Mantra 10

उदस्तम्भीत्समिधा नाकमृष्वोऽग्निर्भवन्नुत्तमो रोचनानाम् । यदी भृगुभ्यः परि मातरिश्वा गुहा सन्तं हव्यवाहं समीधे ॥

ด้วยเชื้อไฟ เขาค้ำชูฟ้าไว้; อัคนีผู้สูงส่ง กลายเป็นผู้สูงสุดในหมู่โลกอันเรืองรองทั้งหลาย. เมื่อมาตริศวาน (Mātariśvan) เพื่อเหล่าภฤคุ (Bhṛgu) ได้จุดให้ผู้แบกหาวี (havyavāha ผู้ขนส่งเครื่องบูชา) ซึ่งซ่อนอยู่ในความลี้ลับ ให้ลุกโพลงขึ้น.

Mantra 11

इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥

โอ อัคนี โปรดบันดาลให้อิฬา (Iḷā) อันอุดม—มั่งด้วยกิจอันศักดิ์สิทธิ์และผลงานมากมาย—สำเร็จแก่ผู้วิงวอน และโปรดประทานการได้มาซึ่ง “โค” อันยั่งยืน (คือรัศมีแห่งญาณ). ขอให้เรามีบุตร มีทารก มีเชื้อสายอันแข็งแรง; โอ อัคนี ขอสิ่งนั้นจงเป็นสุมัติ (sumati) คือความกรุณาอันงามของท่านต่อเรา.