Sukta 54

Mantra 1

इमं महे विदथ्याय शूषं शश्वत्कृत्व ईड्याय प्र जभ्रुः । शृणोतु नो दम्येभिरनीकैः शृणोत्वग्निर्दिव्यैरजस्रः ॥

เรานำพลังอันยิ่งใหญ่นี้มาสู่สภาพิธีอันศักดิ์สิทธิ์ (วิทะถะ) ครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อถวายแด่ผู้ควรสรรเสริญ. ขออัคนีจงสดับเราด้วยฤทธานุภาพที่ควบคุมและปราบให้เชื่อง; ขอไฟผู้ไม่ขาดสายจงสดับด้วยแนวหน้าทิพย์อันสว่างไสว (พลังเรืองรองแห่งเทพ).

Mantra 2

महि महे दिवे अर्चा पृथिव्यै कामो म इच्छञ्चरति प्रजानन् । ययोर्ह स्तोमे विदथेषु देवाः सपर्यवो मादयन्ते सचायोः ॥

จงขับสรรเสริญอันกว้างใหญ่แด่ฟ้าอันยิ่งใหญ่และแผ่นดิน. ความปรารถนาอันแสวงหาเคลื่อนไหวอยู่ในข้า รู้เป้าหมายของตน. เพราะในบทสรรเสริญของทั้งสอง ในสภาพิธีตามระเบียบอันเที่ยงธรรม (วิทะถะ) เหล่าเทพผู้รับใช้และทำกิจให้สำเร็จย่อมรื่นเริงร่วมกับทั้งสอง—ฟ้าและดิน.

Mantra 3

युवोॠतं रोदसी सत्यमस्तु महे षु णः सुविताय प्र भूतम् । इदं दिवे नमो अग्ने पृथिव्यै सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥

โอ้ฟ้าและแผ่นดิน ขอความจริงของท่านทั้งสองจงเป็นฤตะ (ระเบียบอันเที่ยงธรรม) อันมั่นคง; ด้วยความยิ่งใหญ่ของท่าน จงเป็นทางเปิดนำหน้าแก่เราสู่หนทางอันเป็นสิริมงคล. โอ้อัคนี นี่คือความนอบน้อมของข้าต่อฟ้าและต่อแผ่นดิน; ข้ารับใช้ด้วยพลังแห่งเครื่องบูชา และข้ามุ่งไปสู่รัตนะ—ขุมทรัพย์.

Mantra 4

उतो हि वां पूर्व्या आविविद्र ऋतावरी रोदसी सत्यवाचः । नरश्चिद्वां समिथे शूरसातौ ववन्दिरे पृथिवि वेविदानाः ॥

แท้จริงแล้ว ชนโบราณได้ค้นพบพวกท่าน—โอ้ฟ้าและแผ่นดิน ผู้มั่งคั่งด้วย ṛta (ระเบียบธรรมจักรวาล) ผู้มีวาจาเป็นสัจจะ (satya-vāc) แม้ในสมรภูมิเพื่อชัยของวีรชน มนุษย์ทั้งหลายก็ยังนอบน้อมบูชาพวกท่าน; โอ้แผ่นดิน เมื่อเขาตื่นขึ้นสู่ความรู้แจ้ง เขาก็สรรเสริญท่าน

Mantra 5

को अद्धा वेद क इह प्र वोचद्देवाँ अच्छा पथ्या का समेति । ददृश्र एषामवमा सदांसि परेषु या गुह्येषु व्रतेषु ॥

ใครเล่ารู้ได้อย่างแท้จริง? ใครในที่นี้จะกล่าวได้ว่า หนทางอันถูกต้องที่ไปถึงเหล่าเทพนั้น มาบรรจบกันด้วยทางใด (pathyā)? ที่นั่งชั้นล่างของพวกท่านยังพอมองเห็นได้; แต่สิ่งที่อยู่ไกลยิ่งกว่า—ซ่อนอยู่ในกฎ/สัตย์ปฏิญาณอันลี้ลับ (vrata)—ยากจะหยั่งรู้

Mantra 6

कविर्नृचक्षा अभि षीमचष्ट ऋतस्य योना विघृते मदन्ती । नाना चक्राते सदनं यथा वेः समानेन क्रतुना संविदाने ॥

ฤๅษีผู้มีนัยน์ตาเห็นมนุษย์ ได้เพ่งเห็นนางทั้งสอง—มารดาคู่ผู้รื่นเริงในโลกอันแผ่กว้าง ซึ่งเป็นครรภ์ (yoni) แห่ง ṛta. นางทั้งสองก่อรูปที่พำนักหลากหลายดังที่ท่านรู้; ทว่าโดย kratu เดียวกัน (เจตจำนง/ปัญญาแห่งสำนึก) นางทั้งสองก็ประสานรู้และสอดคล้องกัน

Mantra 7

समान्या वियुते दूरेअन्ते ध्रुवे पदे तस्थतुर्जागरूके । उत स्वसारा युवती भवन्ती आदु ब्रुवाते मिथुनानि नाम ॥

แม้มีแก่นเดียวกัน แต่ก็แยกออกไปถึงปลายอันไกลโพ้นทั้งสอง; ณ ที่ตั้งอันมั่นคงไม่หวั่นไหว ทั้งสองยืนอยู่โดยตื่นรู้. และดุจพี่น้องหญิงสองนาง เมื่อกลับเป็นสาวด้วยพลังที่ผลิบานใหม่ไม่สิ้นสุด นางทั้งสองก็เปล่งถ้อยคำแห่งนามคู่—คู่ตรงข้ามที่จัดระเบียบโลก.

Mantra 8

विश्वेदेते जनिमा सं विविक्तो महो देवान्बिभ्रती न व्यथेते । एजद्ध्रुवं पत्यते विश्वमेकं चरत्पतत्रि विषुणं वि जातम् ॥

กำเนิดทั้งปวงนี้ถูกจำแนกไว้ตามลำดับของตน; ผู้แบกไว้ซึ่งเทพผู้ยิ่งใหญ่ทั้งหลาย—สองนั้น—ไม่หวั่นไหว. สิ่งที่เคลื่อนไหวย่อมพิงพาอยู่กับสิ่งที่ไม่เคลื่อนไหว; ทั้งมวลเป็นหนึ่งเดียว. ผู้มีปีกผู้เคลื่อนที่ย่อมออกไป เกิดต่างๆ กัน และปรากฏกว้างไกล.

Mantra 9

सना पुराणमध्येम्यारान्महः पितुर्जनितुर्जामि तन्नः । देवासो यत्र पनितार एवैरुरौ पथि व्युते तस्थुरन्तः ॥

แต่โบราณมา ข้าพเจ้ามุ่งไปสู่สัจจะอันเก่าแก่ จากที่ใกล้มือ ก้าวไปสู่ความเป็นเครือญาติแห่งพระบิดาผู้ยิ่งใหญ่—ผู้ให้กำเนิด ผู้ก่อกำเนิด—ขอสิ่งนั้นจงเป็นของเรา. ณ ที่นั้น เหล่าเทพทั้งหลาย ด้วยการเร่งเร้าของตน ได้ยืนอยู่ภายใน บนหนทางอันกว้างใหญ่ที่ถูกเปิดออกแล้ว.

Mantra 10

इमं स्तोमं रोदसी प्र ब्रवीम्यृदूदराः शृणवन्नग्निजिह्वाः । मित्रः सम्राजो वरुणो युवान आदित्यासः कवयः पप्रथानाः ॥

ข้าพเจ้าประกาศบทสรรเสริญนี้ต่อฟ้าและแผ่นดิน; ขอท่านผู้ทรงอุทรกว้างจงสดับฟัง ขอเหล่าอำนาจผู้มีลิ้นเป็นเปลวไฟจงรับรู้. มิตระผู้เป็นราชาธิราช และวรุณะผู้เยาว์นิรันดร์; เหล่าอาทิตยะ ผู้เป็นฤๅษีผู้หยั่งรู้ แผ่ไพศาลในความกว้างใหญ่ของตน.

Mantra 11

हिरण्यपाणिः सविता सुजिह्वस्त्रिरा दिवो विदथे पत्यमानः । देवेषु च सवितः श्लोकमश्रेरादस्मभ्यमा सुव सर्वतातिम् ॥

สวิตฤผู้มีหัตถ์ทองคำ ผู้มีวาจาอันงาม ทรงครองความเป็นเจ้าในสภาแห่งฟ้าถึงสามครา. และท่ามกลางเหล่าเทพ โอสวิตฤ ท่านได้สถาปนาบทขับสว่างไสวไว้; ฉะนั้นเพื่อพวกเรา ขอทรงบันดาลความบริบูรณ์รอบด้านให้บังเกิด.

Mantra 12

सुकृत्सुपाणिः स्ववाँ ऋतावा देवस्त्वष्टावसे तानि नो धात् । पूषण्वन्त ऋभवो मादयध्वमूर्ध्वग्रावाणो अध्वरमतष्ट ॥

ขอทวษฏฤ เทพช่างผู้สร้างสรรค์อันสมบูรณ์—ผู้ทำงานดี มือดี มีตนเป็นใหญ่ และทรงรักษา ṛta (สัจจะและระเบียบจักรวาล)—จงจัดวางความเกื้อกูลเหล่านั้นแก่เรา. โอฤภุทั้งหลาย จงรื่นรมย์โดยมีปูษันเป็นสหาย; ท่านผู้ยกศิลาบดคั้นขึ้นสูง ท่านได้สรรค์สร้างพิธีบูชาแล้ว.

Mantra 13

विद्युद्रथा मरुत ऋष्टिमन्तो दिवो मर्या ऋतजाता अयासः । सरस्वती शृणवन्यज्ञियासो धाता रयिं सहवीरं तुरासः ॥

เหล่ามรุต (Marut) ผู้มีสายฟ้าเป็นราชรถ ผู้เป็นหนุ่มแห่งสวรรค์ถือหอก ผู้บังเกิดจากฤตะ (ṛta) และไม่รู้เหน็ดเหนื่อย—ขอจงสดับเถิด. ขอสรัสวตี (Sarasvatī) ผู้ควรแก่เครื่องบูชา จงสดับเถิด; และขอธาตฤ (Dhātṛ) โอผู้ว่องไวทั้งหลาย จงสถาปนาแก่เราซึ่งความมั่งคั่งฝ่ายจิตวิญญาณ (rayi) อันประกอบด้วยพลังวีรชน.

Mantra 14

विष्णुं स्तोमासः पुरुदस्ममर्का भगस्येव कारिणो यामनि ग्मन् । उरुक्रमः ककुहो यस्य पूर्वीर्न मर्धन्ति युवतयो जनित्रीः ॥

บทสรรเสริญและบทขับร้องมุ่งไปสู่วิษณุ (Viṣṇu) ตามหนทาง ดุจช่างผู้ทำงานไปยังส่วนแบ่งของภคะ (Bhaga). ผู้ก้าวกว้าง ผู้มียอดสูงสง่า—การบังเกิดก่อนหน้าอันมากมายของท่าน คือพลังหนุ่มสาวผู้ให้กำเนิด—ไม่เสื่อม ไม่ร่อยหรอ.

Mantra 15

इन्द्रो विश्वैर्वीर्यैः पत्यमान उभे आ पप्रौ रोदसी महित्वा । पुरंदरो वृत्रहा धृष्णुषेणः संगृभ्या न आ भरा भूरि पश्वः ॥

อินทระ (Indra) ทรงรับความเป็นเจ้าโดยวีรฤทธิ์ทั้งปวง และด้วยมหิทธิฤทธิ์ทรงเติมเต็มฟ้ากับดินทั้งสอง. ผู้ทำลายป้อมปราการ ผู้สังหารวฤตระ (Vṛtra) ผู้มีกองทัพหาญกล้า—ขอจงรวบรวมแล้วนำมาสู่เรา ซึ่งฝูงปศุ (páśu) อันอุดม คือพลังแห่งแสงสว่างมากมาย.

Mantra 16

नासत्या मे पितरा बन्धुपृच्छा सजात्यमश्विनोश्चारु नाम । युवं हि स्थो रयिदौ नो रयीणां दात्रं रक्षेथे अकवैरदब्धा ॥

โอ นาสัตยะ ทั้งสอง ผู้เป็นบิดาของข้าพเจ้า เมื่อดวงใจผู้แสวงหามิตรทูลถามท่านดุจญาติ—นามอันงามของอัศวินทั้งคู่เป็นนามแห่งสายเดียวกัน. เพราะแท้จริงท่านทั้งสองเป็นผู้ประทานความอุดม; ท่านพิทักษ์ของขวัญแห่งทรัพย์สมบัติไว้เพื่อเรา ไม่ถูกลวงโดยอำนาจคดเคี้ยว และมิอาจถูกทำร้ายได้.

Mantra 17

महत्तद्वः कवयश्चारु नाम यद्ध देवा भवथ विश्व इन्द्रे । सख ऋभुभिः पुरुहूत प्रियेभिरिमां धियं सातये तक्षता नः ॥

ยิ่งใหญ่นัก โอเหล่ากวีผู้หยั่งรู้ นามอันงามของท่านทั้งหลาย—เพราะแท้จริงเหล่าเทพทั้งปวงเป็นทั้งหมดในอินทระ. โอผู้ถูกอัญเชิญเนืองนิตย์ ผู้เป็นสหายกับฤภุ (Ṛbhu) อันเป็นที่รัก จงสลักสร้างความคิด (dhī) นี้ให้เรา เพื่อการได้ชัยและการได้มา.

Mantra 18

अर्यमा णो अदितिर्यज्ञियासोऽदब्धानि वरुणस्य व्रतानि । युयोत नो अनपत्यानि गन्तोः प्रजावान्नः पशुमाँ अस्तु गातुः ॥

ขอให้อริยมนและอทิติ ผู้ควรแก่บูชา และวรตะ (vratá) อันไม่พลาดของวรุณะ จงคุ้มครองเรา. จงขับไล่วิถีที่นำไปสู่ความไร้บุตรออกจากเรา; ขอให้คาถุ (gātu) คือหนทางของเรา อุดมด้วยบุตรหลาน และอุดมด้วยฝูงสัตว์แห่งพลังแสงสว่าง.

Mantra 19

देवानां दूतः पुरुध प्रसूतोऽनागान्नो वोचतु सर्वताता । शृणोतु नः पृथिवी द्यौरुतापः सूर्यो नक्षत्रैरुर्वन्तरिक्षम् ॥

ขอทูตแห่งเทพทั้งหลาย ผู้ถูกเร้าเร่งโดยนานาประการ จงกล่าวเพื่อเราถึงความครบถ้วนไร้มลทิน อันแผ่รอบทุกทิศ ขอให้แผ่นดินและสวรรค์ และสายน้ำทั้งหลายสดับเรา; ขอให้สุริยะพร้อมหมู่ดาว และอากาศกลางอันกว้างใหญ่ (antarikṣa) เงี่ยหูฟังคำวอนของเรา.

Mantra 20

शृण्वन्तु नो वृषणः पर्वतासो ध्रुवक्षेमास इळया मदन्तः । आदित्यैर्नो अदितिः शृणोतु यच्छन्तु नो मरुतः शर्म भद्रम् ॥

ขอภูผาทั้งหลายผู้ทรงพลัง จงสดับเรา—ผู้รื่นรมย์ในธารแห่งโภชนาการ และตั้งมั่นในสันติอันแน่วแน่ ขอให้อทิติ (Aditi) พร้อมด้วยอาทิตยะ (Ādityas) สดับเรา; ขอให้มารุต (Maruts) ประทานที่พึ่งอันเป็นมงคล—ความคุ้มครองอันอ่อนโยนแก่การเดินทางของเรา.

Mantra 21

सदा सुगः पितुमाँ अस्तु पन्था मध्वा देवा ओषधीः सं पिपृक्त । भगो मे अग्ने सख्ये न मृध्या उद्रायो अश्यां सदनं पुरुक्षोः ॥

ขอหนทางจงราบรื่นเสมอ และอุดมด้วยเสบียงแท้จริง; ด้วยความหวานชื่น โอเทพทั้งหลาย จงประสานพลังเยียวยาแห่งโอษธี (oṣadhī) ให้กลมกลืนอยู่ภายในเรา อัคนี (Agni) เอ๋ย ขอท่านเป็นภคะ (Bhaga) แก่ข้าพเจ้า อย่าทรยศในมิตรภาพ; ขอให้ข้าพเจ้าลุกขึ้นสู่ความบริบูรณ์แห่งภาวะ และบรรลุที่พำนักอันกว้างไพศาล.

Mantra 22

स्वदस्व हव्या समिषो दिदीह्यस्मद्र्यक्सं मिमीहि श्रवांसि । विश्वाँ अग्ने पृत्सु ताञ्जेषि शत्रूनहा विश्वा सुमना दीदिही नः ॥

ขอพระองค์ทรงทำให้เครื่องบูชาทั้งหลายหวานชื่นแก่พระองค์; ขอทรงลุกโชติช่วงด้วยพลังแห่งฟืนไฟ และทรงรวบรวมกำลังทั้งหลายที่เกิดจากการสดับอันมีแรงดลใจของพวกเราให้หันมาสู่เรา โอ อัคนี (Agni) ขอทรงพิชิตศัตรูทั้งปวงในศึกทั้งหลาย; วันแล้ววันเล่า ในทุกวิถีทาง ขอทรงส่องสว่างด้วยไมตรีจิตอันงาม และทรงให้ความสว่างแก่พวกเรา