
Sukta 3.7
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.7)
Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในฐานะพลังสว่างไสว ผู้บังเกิดและตั้งมั่นอยู่ภายในบิดามารดาแห่งจักรวาล—มารดาสององค์และบิดาสององค์—ขณะที่ “เสียงทั้งเจ็ด” (sapta vāṇīḥ) ผุดขึ้นและเข้าสู่ฐานอันรุ่งเรืองของท่าน ด้วยภาพพจน์จักรวาลอันหนาแน่น (อาภรณ์แห่งราตรี พลังดุจโคผู้ และบิดามารดาผู้แผ่ครอบ) กวีวอนขอให้อัคนีทรงยืดอายุ นำผู้ขับสวดให้ปลอดภัยเข้าสู่ธามัน (ที่พำนัก) ของท่านเอง และประทานความมั่งคั่งยั่งยืน “รัศมี/โค” (go) และบุตรหลานที่แข็งแรง
Mantra 1
प्र य आरुः शितिपृष्ठस्य धासेरा मातरा विविशुः सप्त वाणीः । परिक्षिता पितरा सं चरेते प्र सर्स्राते दीर्घमायुः प्रयक्षे ॥
พลังแห่งวาจาทั้งเจ็ดลุกขึ้นไปข้างหน้า เข้าสู่มารดาทั้งสองของผู้มีหลังอันสว่างไสว บิดาทั้งสองผู้โอบล้อมเคลื่อนไปพร้อมกัน; ในยัญพิธีที่ก้าวหน้าแห่งอาตมัน เขาทั้งสองแผ่ขยายอายุอันยืนยาว ให้ยัญนั้นปรากฏเด่นชัด
Mantra 2
दिवक्षसो धेनवो वृष्णो अश्वा देवीरा तस्थौ मधुमद्वहन्तीः । ऋतस्य त्वा सदसि क्षेमयन्तं पर्येका चरति वर्तनिं गौः ॥
โคนมศักดิ์สิทธิ์แห่งสวรรค์ และม้าแห่งพญาวัวผู้กำยำ ยืนพร้อมในฐานะเทวีผู้ขนพาความหวานชื่น ในที่ประทับแห่ง Ṛta ท่านคือผู้ก่อให้เกิดความเกษมและสันติ; รอบท่าน โคเพียงหนึ่งเดียวเคลื่อนไปตามรอยทาง—เวียนไปดังรัศมีแห่งญาณที่ตามครรลองอันเที่ยงแท้
Mantra 3
आ सीमरोहत्सुयमा भवन्तीः पतिश्चिकित्वान्रयिविद्रयीणाम् । प्र नीलपृष्ठो अतसस्य धासेस्ता अवासयत्पुरुधप्रतीकः ॥
พวกนางได้ขึ้นไปแล้ว กลายเป็นผู้ได้รับการนำทางอันดี; ส่วนเจ้า—ผู้รู้แจ้ง ผู้ตระหนัก ผู้ค้นพบความอุดม—นำหน้าไป ผู้มีหลังมืดแห่งสสารที่ถักทอได้จัดให้พวกนางเข้าประจำที่; ผู้มีรูปอันหลากหลายผู้นั้นจัดระเบียบพลังทั้งหลายเพื่อการงานแห่งยัญภายใน
Mantra 4
महि त्वाष्ट्रमूर्जयन्तीरजुर्यं स्तभूयमानं वहतो वहन्ति । व्यङ्गेभिर्दिद्युतानः सधस्थ एकामिव रोदसी आ विवेश ॥
ยิ่งใหญ่นักคือพลังผู้ปั้นแต่งที่หล่อเลี้ยงกำลังให้แก่ท่าน—โอ้ผู้กำเนิดจากทวาษฏฤ (Tvāṣṭra); พลังเหล่านั้นแบกพาท่าน ผู้ไม่คลาดเคลื่อน ให้ตั้งมั่นถูกค้ำจุนดุจผู้หาบหามแบกภาระของตน. ท่านส่องประกายดุจสายฟ้าผ่านอวัยวะทั้งหลาย แล้วเสด็จเข้าสู่ที่ประทับร่วม (sadhástha); ประหนึ่งว่าด้วยอ้อมกอดแห่งแสงเดียว ท่านทำให้ฟ้ากับดิน (rodasī) เป็นหนึ่งแล้วจึงเข้าไป.
Mantra 5
जानन्ति वृष्णो अरुषस्य शेवमुत ब्रध्नस्य शासने रणन्ति । दिवोरुचः सुरुचो रोचमाना इळा येषां गण्या माहिना गीः ॥
เขาทั้งหลายรู้คุณอันเป็นมงคลของผู้แดงผู้ทรงพลัง และก้องกังวานอยู่ในอำนาจปกครองของผู้สว่างไสว. เหล่ารัศมีแห่งสวรรค์—ผู้ส่องด้วยแสงอันชอบธรรม—ยิ่งเพิ่มพูนความสว่างของตน; ในหมู่เขานั้น วาจาศักดิ์สิทธิ์ (gīḥ) กลายเป็นสิ่งควรแก่การอัญเชิญด้วยความยิ่งใหญ่ และเครื่องบูชาภายใน (iḷā) ก็ถูกปลุกให้ตื่น.
Mantra 6
उतो पितृभ्यां प्रविदानु घोषं महो महद्भ्यामनयन्त शूषम् । उक्षा ह यत्र परि धानमक्तोरनु स्वं धाम जरितुर्ववक्ष ॥
และต่อบิดามารดาทั้งสอง เขาทั้งหลายได้ค้นพบเสียงร้องนั้น และนำพละกำลังจากผู้ยิ่งใหญ่ไปสู่ผู้ยิ่งใหญ่. แท้จริงแล้วกระทิง—ณ ที่ซึ่งเขาโอบล้อมอาภรณ์แห่งราตรี—ได้พาผู้ขับสรรเสริญไปสู่เคหะของตนเอง สู่ฐานะอันเป็นของตน.
Mantra 7
अध्वर्युभिः पञ्चभिः सप्त विप्राः प्रियं रक्षन्ते निहितं पदं वेः । प्राञ्चो मदन्त्युक्षणो अजुर्या देवा देवानामनु हि व्रता गुः ॥
ด้วยอัธวรรยุ (Adhvaryu) ห้าท่าน เหล่าวิประ (vipra) เจ็ดท่านพิทักษ์ “รอยก้าว” อันเป็นที่รัก ซึ่งถูกวางซ่อนไว้ของนก (veḥ) เมื่อหันหน้าไปข้างหน้า เหล่าวัวผู้ไม่ชราก็เริงร่า—เป็นเทพผู้ดำเนินตามกฎศักดิ์สิทธิ์ (vrata) ของเหล่าเทพทั้งหลาย
Mantra 8
दैव्या होतारा प्रथमा न्यृञ्जे सप्त पृक्षासः स्वधया मदन्ति । ऋतं शंसन्त ऋतमित्त आहुरनु व्रतं व्रतपा दीध्यानाः ॥
โหตาร (Hotar) ผู้เป็นทิพย์ทั้งสองประทับนั่งก่อนเป็นปฐม; พลังหล่อเลี้ยงทั้งเจ็ดเริงร่าในสวธา (svadhā) ของตน. เขาทั้งหลายประกาศ ṛta และกล่าวว่า ṛta เท่านั้น; เป็นผู้พิทักษ์กฎ (vrata) ผู้รักษาปฏิญาณ (vratapa) ลุกโชติช่วงด้วยความคิดตามทางแห่งคำสัตย์
Mantra 9
वृषायन्ते महे अत्याय पूर्वीर्वृष्णे चित्राय रश्मयः सुयामाः । देव होतर्मन्द्रतरश्चिकित्वान्महो देवान्रोदसी एह वक्षि ॥
รัศมีดึกดำบรรพ์พุ่งพล่านอย่างทรงพลังเพื่อ “เบื้องไกลอันยิ่งใหญ่” เพื่อวัวผู้รุ่งเรืองหลากรูป—ผู้ดำเนินไปในวิถีอันถูกต้อง ด้วยทางอันเป็นมงคล. โอ โหตาร (Hotar) ผู้เป็นทิพย์ ผู้ชื่นบานยิ่งและรู้แจ้ง จงนำเทพผู้ยิ่งใหญ่—ฟ้าและแผ่นดิน—มาสู่การประกอบพิธีนี้ ณ ที่นี้
Mantra 10
पृक्षप्रयजो द्रविणः सुवाचः सुकेतव उषसो रेवदूषुः । उतो चिदग्ने महिना पृथिव्याः कृतं चिदेनः सं महे दशस्य ॥
ผู้ถวายเครื่องบูชาที่เกื้อหนุนกำลัง อุดมด้วยทรัพย์และถ้อยคำงาม—เหล่าพลังแห่งอรุณ (Uṣas) ผู้มีปัญญาแจ่มชัดได้ส่องประกายด้วยความอุดม. แม้ความผิดที่ได้กระทำแล้ว โอ อัคนี (Agni) ด้วยความยิ่งใหญ่แห่งแผ่นดิน (Pṛthivī) เราขอประสานให้กลมกลืน และให้เป็นปัจจัยแห่งความสำเร็จอันยิ่งยวด.
Mantra 11
इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥
โอ อัคนี (Agni) จงบันดาลแก่ผู้วิงวอนให้ได้อิฬา (Iḷā) อันอุดมด้วยกิจอันมาก และให้ได้ชัยชนะอันยืนยาวในการได้มาซึ่ง ‘โค/รัศมี’ (go). ขอให้เรามีบุตร มีทายาทผู้มีกำลังแห่งชัยชนะ; โอ อัคนี ขอสิ่งนั้นจงเป็นสุมัติ (sumati) คือความกรุณาอันดีของท่านแก่เรา.
The hymn opens with a striking vision: seven powers of speech rising and entering the two Mothers of the bright-backed one, while the two Fathers move together around the rite, extending long life.
Cosmic relationships (Parents, Night’s covering, the Bull-force) are unfolded to show Agni as the connecting power that discovers the cry/utterance and leads strength from the Great to the Great.
Agni as the Bull who encompasses the garment of Night and carries the singer into his own dhāman—an image of passage from darkness to the secure, luminous abode.
The poet turns the cosmic vision into direct boon-requests: iḷā (abundant nourishment), enduring ‘go’ (rays/cattle/prosperity), victorious offspring, and Agni’s steady favor (sumati).
sapta vāṇīḥ
anu svaṃ dhāma
sā te sumatir bhūtv asme
Agni is the main deity. Even when the hymn speaks in cosmic images (Parents, Night, seven voices), it centers on Agni as the fire-power that makes the sacrifice work and brings blessings.
They refer to the many powers or forms of inspired speech that rise in the sacrifice. On an inner level, they can point to awakened faculties of expression and understanding gathered into a single luminous focus in Agni.
It uses traditional Vedic dyads to describe the cosmic framework in which Agni is established—often read as paired generative principles (like Heaven/Earth and complementary supports of order). The point is that Agni is born and active within the whole structure of the world and the rite.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.