
Sukta 3.61
Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.61, an Uṣas hymn in the Viśvāmitra corpus)
Uṣas (Dawn)
Triṣṭubh (likely for RV 3.61)
บทสวดไตรษฏุภ ๗ บทนี้สรรเสริญอุษัส (รุ่งอรุณ) ในฐานะเทวีผู้เก่าแก่แต่คงความเยาว์อยู่เสมอ ผู้มาถึงตามฤตะ (กฎจักรวาล) ปลุกชีวิต ทรัพย์สมบัติ และการกระทำอันชอบธรรมให้ตื่นขึ้น บทสวดพรรณนาเธอว่าเป็นพลังสว่างไสวและชำนาญ แผ่จากขอบฟ้าอันไกลโพ้นลงสู่แผ่นดิน และเชื่อมรัศมีของเธอกับระเบียบอันกว้างใหญ่ที่มิตร–วรุณะทรงค้ำจุน ซึ่งโดยระเบียบนั้น แสงสว่างถูกแจกจ่ายและโลกทั้งหลายถูกขับเคลื่อนให้ดำเนินไป
Mantra 1
उषो वाजेन वाजिनि प्रचेताः स्तोमं जुषस्व गृणतो मघोनि । पुराणी देवि युवतिः पुरंधिरनु व्रतं चरसि विश्ववारे ॥
โอ้อุษัส (Uṣas, รุ่งอรุณ) ผู้มาด้วยความอุดมแห่งพลัง; ผู้ทรงพลังและรู้กว้างไกล ขอทรงโปรดรับบทสรรเสริญของผู้ขับร้อง โอ้ผู้ประทานทรัพย์. เทวีผู้เก่าแก่แต่เยาว์นิรันดร์ ผู้เปี่ยมด้วยปุรันธิ (purandhi, ปรีชาญาณแห่งการจำแนก) โอ้ผู้เป็นที่ปรารถนาทั้งปวง พระองค์ดำเนินตามวรตะ (vrata, กฎศักดิ์สิทธิ์) และนำพรมงคลของโลกมาให้.
Mantra 2
उषो देव्यमर्त्या वि भाहि चन्द्ररथा सूनृता ईरयन्ती । आ त्वा वहन्तु सुयमासो अश्वा हिरण्यवर्णां पृथुपाजसो ये ॥
โอ อุษัส (รุ่งอรุณ) ผู้เป็นเทพและอมตะ จงส่องประกายให้กว้างไกล ด้วยรถศึกอันสว่างดุจแสงจันทร์ พร้อมปลุกเร้า “ถ้อยคำจริง” (sūnṛtā) ให้เคลื่อนไหวไป ขอให้ม้าผูกเทียมอย่างดีพาเธอมา—ผู้มีสีทอง ผู้มีรัศมีแผ่กว้าง—ม้าเหล่านั้นผู้แบกพาแสงอันไพศาลของเธอ.
Mantra 3
उषः प्रतीची भुवनानि विश्वोर्ध्वा तिष्ठस्यमृतस्य केतुः । समानमर्थं चरणीयमाना चक्रमिव नव्यस्या ववृत्स्व ॥
โอ อุษัส ผู้หันมาหาเรา เธอยืนสูงตรงเหนือโลกทั้งปวง เป็นสัญญาณ (ketu) แห่งความไม่ตาย เมื่อก้าวไปสู่จุดหมายเดียวกัน เธอทำตนให้ใหม่ครั้งแล้วครั้งเล่า ดุจล้อที่หมุนเวียน และยิ่งกลับมาก็ยิ่งสดใหม่กว่าเดิม.
Mantra 4
अव स्यूमेव चिन्वती मघोन्युषा याति स्वसरस्य पत्नी । स्वर्जनन्ती सुभगा सुदंसा आन्ताद्दिवः पप्रथ आ पृथिव्याः ॥
ดุจผู้เก็บทรัพย์สมบัติ นางอุษัสผู้เอื้อเฟื้อเก็บรวบรวมความมั่งคั่งแล้วก้าวไป—ในฐานะ “ภรรยาของพี่สาว” เธอให้กำเนิดโลกอันสว่างไสว (svar) ผู้เป็นมงคล ผู้มีงานสร้างอันประณีต และแผ่ขยายจากปลายสุดแห่งฟ้าสวรรค์ลงมาถึงแผ่นดิน.
Mantra 5
अच्छा वो देवीमुषसं विभातीं प्र वो भरध्वं नमसा सुवृक्तिम् । ऊर्ध्वं मधुधा दिवि पाजो अश्रेत्प्र रोचना रुरुचे रण्वसंदृक् ॥
พวกท่านจงนำบทสรรเสริญที่ร้อยเรียงอย่างงดงามออกไปเบื้องหน้า ด้วยนมัสการ แด่เทวีอุษัส (รุ่งอรุณ) ผู้ทอประกายสว่าง รัศมีอันบรรทุกน้ำผึ้งของนางได้ไต่สูงขึ้นในสวรรค์; อาณาบริเวณแห่งแสงสว่างก็ส่องประกาย—นางผู้มีทัศนะอันรื่นรมย์ทำให้โลกทั้งหลายสว่างไสว
Mantra 6
ऋतावरी दिवो अर्कैरबोध्या रेवती रोदसी चित्रमस्थात् । आयतीमग्न उषसं विभातीं वाममेषि द्रविणं भिक्षमाणः ॥
สองผู้ดำเนินไปตามฤตะ (ṛta)—คู่กว้างใหญ่แห่งสวรรค์—ถูกปลุกให้ตื่นด้วยบทสรรเสริญอันลุกโชน; พลังอันอุดมแห่งสองโลกตั้งมั่นในรูปอันน่าอัศจรรย์ โอ อัคนี เมื่ออุษัส (รุ่งอรุณ) ผู้ทอประกายกำลังมา ท่านย่อมออกไปแสวงหาทรัพย์อันพึงปรารถนา ขอทานซึ่งทรัพย์สาระที่หล่อเลี้ยงความเป็นอยู่
Mantra 7
ऋतस्य बुध्न उषसामिषण्यन्वृषा मही रोदसी आ विवेश । मही मित्रस्य वरुणस्य माया चन्द्रेव भानुं वि दधे पुरुत्रा ॥
จากฐานรากแห่งฤตะ (ṛta) ผู้เร่งเร้ารุ่งอรุณทั้งหลาย (อุษัส) กระทิงผู้ยิ่งใหญ่ได้เข้าสู่ฟ้ากับดินอันกว้างใหญ่ มายา—พลังสรรค์สร้าง—ของมิตร (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) นั้นยิ่งใหญ่: ดุจดวงจันทร์ นางวางแสงไว้ในหลายแห่ง กระจายลำแสงออกไปไพศาล
Uṣas is the Vedic goddess of Dawn, praised as radiant and generous. She arrives every day in harmony with ṛta (cosmic order) and awakens the world into light and activity.
The hymn celebrates dawn as a daily renewal that brings clarity, prosperity, and right movement. It also points to a deeper order—ṛta—by which light and life are reliably restored.
It is best recited at dawn, especially at the start of daily worship or work. The recitation is meant to invite auspicious beginnings, inner wakefulness, and alignment with truthful, orderly living.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.