
Sukta 3.62
Viśvāmitra Gāthina (RV 3.62 traditionally Viśvāmitra)
Triṣṭubh (common in 3.62; confirm by scan)
ฤคเวท 3.62 เป็นบทสรรเสริญที่เชื้อเชิญอธิปไตยและพลังอันเป็นคู่ของอินทร–วรุณะเป็นหลัก—พลังแห่งชัยชนะที่ประสานกับระเบียบศีลธรรม–จักรวาล—เพื่อคุ้มครองมิตรสหาย ขจัดแรงกดดันจากฝ่ายศัตรู และฟื้นคืน “รัศมีเกียรติ” อันเลื่องชื่อของเหล่าเทพซึ่งนำความอุดมพร้อมมาสู่ชุมชน ภายในสุกตะนี้มีมนต์คาถาคายตรีอันโด่งดัง (3.62.10) แด่สวิตฤ ทำให้บทสวดหันเข้าสู่ภายในเพื่อความสว่างแห่งปัญญา ดังนั้นชัยชนะภายนอกและการชี้นำอันถูกต้องภายในจึงถูกเทียมร่วมกันภายใต้ฤตะ (ระเบียบแห่งสัจจะ)
Mantra 1
इमा उ वां भृमयो मन्यमाना युवावते न तुज्या अभूवन् । क्व त्यदिन्द्रावरुणा यशो वां येन स्मा सिनं भरथः सखिभ्यः ॥
พลังอันกระสับกระส่ายเหล่านี้ แม้สำคัญตนว่าเข้มแข็ง ก็หาอาจเข้าประทุษร้ายท่านทั้งสอง—ผู้ทรงพลังอันเยาว์นิรันดร์—ได้โดยแท้ อินทร–วรุณะเอ๋ย เกียรติศักดิ์ของท่านทั้งสองนั้นอยู่ ณ ที่ใดเล่า? ด้วยเกียรติศักดิ์นั้น ท่านเคยนำความบริบูรณ์แห่งชัยชนะมาสู่สหายทั้งหลาย
Mantra 2
अयमु वां पुरुतमो रयीयञ्छश्वत्तममवसे जोहवीति । सजोषाविन्द्रावरुणा मरुद्भिर्दिवा पृथिव्या शृणुतं हवं मे ॥
ฤๅษีผู้นี้เรียกหาท่านทั้งสองอย่างยิ่ง เพื่อทรัพย์อันอุดมที่ยืนยง เพื่อความเกื้อกูลอันยาวนานของท่าน อินทร–วรุณะเอ๋ย พร้อมด้วยหมู่มรุต จากฟ้าและจากแผ่นดิน ขอจงสดับเสียงวิงวอนของข้าพเจ้า
Mantra 3
अस्मे तदिन्द्रावरुणा वसु ष्यादस्मे रयिर्मरुतः सर्ववीरः । अस्मान्वरूत्रीः शरणैरवन्त्वस्मान्होत्रा भारती दक्षिणाभिः ॥
ขอให้ความดีงามนั้นตั้งมั่นในหมู่เราเถิด อินทร–วรุณะเอ๋ย; ขอให้ความอุดมแห่งทรัพย์มีในหมู่เราเถิด มรุตเอ๋ย ผู้เปี่ยมด้วยพลังวีรชนทั้งปวง ขอให้เหล่าเทวีผู้พิทักษ์คุ้มครองเราด้วยที่พึ่งพิง; ขอให้ภารตี—พลังแห่งพราหมณ์ผู้ประกอบพิธี—อุ้มชูเราด้วยทักษิณาอันเป็นเครื่องบูชาถูกต้อง
Mantra 4
बृहस्पते जुषस्व नो हव्यानि विश्वदेव्य । रास्व रत्नानि दाशुषे ॥
โอ พฤหสปติ (Bṛhaspati) ขอพระองค์ทรงยินดีในเครื่องบูชาของเรา โอพลังอันเป็นของเทพทั้งปวง (viśvadevyá) ขอประทานรัตนะสมบัติแก่ผู้ถวาย—ทรัพย์เรืองรองที่ทำให้ความเป็นอยู่ถึงความสมบูรณ์.
Mantra 5
शुचिमर्कैर्बृहस्पतिमध्वरेषु नमस्यत । अनाम्योज आ चके ॥
ด้วยบทสรรเสริญอันผ่องใสเรืองรอง จงนอบน้อมบูชาพฤหสปติ (Bṛhaspati) ในพิธีบูชาเถิด; เพราะพระองค์ทรงจัดเตรียมพลังอันไม่คดงอ—เรี่ยวแรงที่ไม่ร่อยหรอ.
Mantra 6
वृषभं चर्षणीनां विश्वरूपमदाभ्यम् । बृहस्पतिं वरेण्यम् ॥
พระองค์คือโคอสุภะ (วฤษภะ) แห่งหมู่ชน ผู้มีรูปสากลทั้งปวง และผู้มิอาจลวงได้; คือพฤหสปติ (Bṛhaspati) ผู้ควรเลือกสรร ผู้พึงปรารถนายิ่ง.
Mantra 7
इयं ते पूषन्नाघृणे सुष्टुतिर्देव नव्यसी । अस्माभिस्तुभ्यं शस्यते ॥
โอ้ ปูษัน (Pūṣan) ผู้เรืองรอง (Āghṛṇe) นี่คือบทสรรเสริญใหม่อันร้อยเรียงงดงามที่เราทั้งหลายกล่าวถวายแด่ท่าน; ขอให้มันนำทางการเดินทางของเราทั้งภายในและภายนอก.
Mantra 8
तां जुषस्व गिरं मम वाजयन्तीमवा धियम् । वधूयुरिव योषणाम् ॥
ขอพระองค์ทรงยินดีรับถ้อยคำของข้าพเจ้า—ถ้อยคำที่ก่อให้เกิดความอุดมแห่งพลังและชัย; และขอเสด็จลงสู่ความคิด (dhī) นี้ด้วย—ดุจเจ้าบ่าวที่ถูกดึงดูดไปหาหญิงสาว—เพื่อให้จิตได้ประสานกับแสงผู้ชี้นำ.
Mantra 9
यो विश्वाभि विपश्यति भुवना सं च पश्यति । स नः पूषाविता भुवत् ॥
พระองค์ผู้มองเห็นสรรพสิ่งด้วยทัศนะอันตื่นรู้ และรวบรวมโลกทั้งหลายพร้อมความเคลื่อนไหวให้เป็นการเห็นหนึ่งเดียว—ขอให้ปูษัน (Pūṣan) พระองค์นั้น เป็นผู้คุ้มครองและผู้นำทางแก่เรา.
Mantra 10
तत्सवितुर्वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात् ॥
เราทั้งหลายเพ่งภาวนาไว้ในจิต ถึงรัศมีอันควรเลือกยิ่งของสวิตฤ (Savitṛ) คือเปลวเพลิงแห่งความสว่างของเทพ (bharga) ขอพระองค์ทรงเร้าและขับดันความคิดและญาณหยั่งรู้ (dhī) ของเราให้ก้าวหน้าเถิด
Mantra 11
देवस्य सवितुर्वयं वाजयन्तः पुरंध्या । भगस्य रातिमीमहे ॥
เราทั้งหลายเร่งเร้าความบริบูรณ์แห่งพลังให้เพิ่มพูน ด้วยความคิดที่ก่อสร้างนครภายใน (purandhyā) เราขอของประทานแห่งภคะ (Bhaga) จากเทพสวิตฤ
Mantra 12
देवं नरः सवितारं विप्रा यज्ञैः सुवृक्तिभिः । नमस्यन्ति धियेषिताः ॥
โอชนทั้งหลาย—เหล่าวิปรา (vipra) ผู้แสวงหาและผู้รู้แจ้ง—บูชาเทพสวิตฤด้วยยัญญะและถ้อยคำสรรเสริญที่ร้อยเรียงงดงาม ด้วยปัญญาอันดลใจ (dhī) เป็นแรงขับ เขาทั้งหลายก้มกราบนอบน้อม
Mantra 13
सोमो जिगाति गातुविद्देवानामेति निष्कृतम् । ऋतस्य योनिमासदम् ॥
โสมะเคลื่อนไป ผู้รู้หนทาง; เขาไปสู่ช่องเปิดที่เหล่าเทพกำหนดไว้ แล้วนั่งลงในครรภ์แห่ง ṛta (สัจจะ–ระเบียบ)—รากฐานดั้งเดิมของเขาในระเบียบแห่งความจริง.
Mantra 14
सोमो अस्मभ्यं द्विपदे चतुष्पदे च पशवे । अनमीवा इषस्करत् ॥
ขอให้โสมะเพื่อพวกเรา เพื่อผู้มีสองเท้าและสี่เท้า เพื่อพลังชีวิตทั้งปวง ทำให้กระแสแห่งโภชนาการปราศจากอันตรายและปราศจากความแตกแยก.
Mantra 15
अस्माकमायुर्वर्धयन्नभिमातीः सहमानः । सोमः सधस्थमासदत् ॥
โสมะทรงเพิ่มพูนพลังชีวิตของเรา ทรงทนชนะการกดดันอันเป็นศัตรู; แล้วทรงนั่งลงบนฐานร่วม—สถาปนาอยู่ในเราเป็นที่พึ่งอันมั่นคง.
Mantra 16
आ नो मित्रावरुणा घृतैर्गव्यूतिमुक्षतम् । मध्वा रजांसि सुक्रतू ॥
โอ้มิทราและวรุณะ จงเสด็จมาหาเราเถิด; ด้วยแสงแห่งฆี (เนยใส) จงหลั่งทางที่นำไปสู่รัศมี (Rays) แก่เรา. ด้วยความหวานดุจน้ำผึ้ง จงเติมเต็มห้วงอากาศและแดนทั้งหลาย โอ้ผู้ทรงการงานอันสมบูรณ์เถิด.
Mantra 17
उरुशंसा नमोवृधा मह्ना दक्षस्य राजथः । द्राघिष्ठाभिः शुचिव्रता ॥
โอ้ผู้ควรสรรเสริญกว้างไกล ผู้เพิ่มพูนความนอบน้อม; ด้วยความยิ่งใหญ่ ท่านทรงครองราชย์ผ่านทักษะ (Dakṣa). ด้วยอำนาจอันแผ่ไกลยิ่ง โอ้ผู้ทรงวัตรอันบริสุทธิ์เถิด.
Mantra 18
गृणाना जमदग्निना योनावृतस्य सीदतम् । पातं सोममृतावृधा ॥
เมื่อชามทัคคนี (Jamadagni) สรรเสริญแล้ว จงประทับในครรภ์แห่งฤตะ (Ṛta); จงดื่มโสมะ (Soma) เถิด โอ้ผู้เพิ่มพูนสัจจะ-ระเบียบเถิด.
The hymn opens by noting that turbulent forces cannot truly assail the ever-youthful power of the gods, then asks where the former, famed glory of Indra–Varuṇa has gone (a call for renewed divine help).
Petitions expand from protection and victory to the restoration of prosperity and right-guided companionship; the hymn increasingly frames success as grounded in Ṛta rather than mere force.
The insertion of the Gāyatrī mantra (3.62.10) crystallizes the inner secret: divine splendor (bharga) must illumine and impel the mind (dhī) for right action and true victory.
The close returns to ritual immediacy—inviting the gods to sit in the ‘womb of Ṛta’ and drink Soma—ending with a seal of truth-order and a communal tone of praise and support.
kva tyad indrāvaruṇā yaśo vām
tat savitur vareṇyaṃ ... dhiyo yo naḥ pracodayāt
गृणाना जमदग्निना योनावृतस्य सीदतम् । पातं सोममृतावृधा ॥Because the hymn seeks both kinds of divine help at once: Indra’s power to overcome obstacles and Varuṇa’s guardianship of Ṛta (truth, right order). Together they represent strength guided by law and conscience.
Vedic sūktas can include a key verse to another deity when it serves the hymn’s purpose. Here Savitṛ’s light is invoked to purify and propel the intellect, so outer success and inner right-guidance remain aligned with Ṛta.
Recite a short selection: begin with 3.62.1 as a prayer for protection and renewed strength, then chant 3.62.10 for clarity of mind, and end with a closing verse like 3.62.18 as an offering of gratitude and commitment to truth.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.