Rig Veda Sukta 33
Mandala 3Sukta 3313 Mantras

Sukta 33

Sukta 3.33

Rishi

Viśvāmitra Gāthina (Kauśika)

Devata

Vipāṭ and Śutudrī (paired river-goddesses; also connected to Sindhu complex)

Chandas

Jagatī

บทสวดนี้สรรเสริญเทพีแห่งสายน้ำคู่ วีปาฏและศุตุทรี ว่าเป็นสายน้ำผู้ให้ชีวิต รวดเร็ว และเปี่ยมความเป็นมารดา ไหลออกจากภูผา และวอนขอให้ประทานการข้ามผ่านอย่างปลอดภัยและความคุ้มครอง อีกทั้งรำลึกถึงวีรกรรมต้นแบบของอินทรา ผู้ฟาดทำลายอสรพิษ/เครื่องกีดขวางที่ปิดกั้นเพื่อปลดปล่อยสายน้ำ เชื่อมโยงการไหลอย่างเสรีของแม่น้ำกับชัยชนะของเทพเหนือพันธนาการ บทสวดลงท้ายด้วยคำอธิษฐานเชิงปฏิบัติและกรุณา ขอให้อุปสรรคถูกพัดพาไป และให้ “ผู้ไร้มลทินทั้งสอง” ถึงความปลอดภัยและความผาสุก

Mantras

Mantra 1

प्र पर्वतानामुशती उपस्थादश्वे इव विषिते हासमाने । गावेव शुभ्रे मातरा रिहाणे विपाट् छुतुद्री पयसा जवेते ॥

จากอ้อมอกแห่งขุนเขา สองนางผู้ปรารถนาก็พวยพุ่งออกมา หัวเราะร่าเหมือนแม่ม้าที่ไร้บังเหียน แลประหนึ่งมารดาผ่องใส ประหนึ่งโคแม่เลียลูกโค—วิปาฏ (Vipāṭ) และศุตุทรี (Śutudrī) แล่นฉับไวด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง เป็นธารแห่งความรื่นรมย์ที่ค้ำจุนสรรพชีวิต

Mantra 2

इन्द्रेषिते प्रसवं भिक्षमाणे अच्छा समुद्रं रथ्येव याथः । समाराणे ऊर्मिभिः पिन्वमाने अन्या वामन्यामप्येति शुभ्रे ॥

ถูกอินทรา (Indra) ขับดล ขอแรงผลักให้เคลื่อนไปข้างหน้า พวกนางมุ่งสู่มหาสมุทรดุจรถศึกสองคันแล่นบนถนนใหญ่ ครั้นกรูเข้าหากันก็พองเต็มด้วยระลอกคลื่น ธารอันผ่องใสสายหนึ่งเข้าแนบอีกสายหนึ่ง แสวงการรวมเป็นหนึ่งในกระแสเดียว

Mantra 3

अच्छा सिन्धुं मातृतमामयासं विपाशमुर्वीं सुभगामगन्म । वत्समिव मातरा संरिहाणे समानं योनिमनु संचरन्ती ॥

เรามาถึงสินธุ (Sindhu) ผู้เป็นมารดายิ่ง ผู้ไม่รู้เหน็ดเหนื่อย; มาถึงวิปาศ (Vipāś) ผู้กว้างใหญ่และเป็นสิริมงคล นางทั้งสองดุจมารดาเลียลูกโค เคลื่อนไปพร้อมเพรียง ติดตามโยนิ (yoni, ครรภ์/แหล่งกำเนิด) อันเดียวกัน—กำเนิดเดียว ช่องทางเดียวแห่งการดำรงอยู่

Mantra 4

एना वयं पयसा पिन्वमाना अनु योनिं देवकृतं चरन्तीः । न वर्तवे प्रसवः सर्गतक्तः किंयुर्विप्रो नद्यो जोहवीति ॥

ด้วยหนทางนี้ พวกเราพองเต็มด้วยน้ำนมแห่งการหล่อเลี้ยง (ปยัส) เคลื่อนไปตามครรภ์/แหล่งกำเนิด (โยนิ) ที่เทพเจ้าสร้างไว้ แรงผลักดัน (ปรสวะ) ที่หล่อหลอมเพื่อการไหลบ่าไม่หวนกลับ ฤๅษีผู้มีญาณเรียกหาสายน้ำทั้งหลาย ใคร่รู้ทางลับของนาง และเพื่อให้ได้การยินยอมให้ผ่านพ้น

Mantra 5

रमध्वं मे वचसे सोम्याय ऋतावरीरुप मुहूर्तमेवैः । प्र सिन्धुमच्छा बृहती मनीषावस्युरह्वे कुशिकस्य सूनुः ॥

โอ้ผู้ค้ำจุนฤตะ (ṛta) จงยินดีในวาจาของข้าซึ่งกำเนิดจากโสมะ ด้วยวิถีอันรวดเร็วของท่าน จงเข้ามาใกล้เพียงชั่วขณะ ความคิดอันยิ่งใหญ่ของข้ามุ่งสู่สินธุ (Sindhu) ข้า—บุตรแห่งกุศิกะ—เมื่อยามคับขันจึงร้องเรียก วอนขอความช่วยเหลือจากท่าน

Mantra 6

इन्द्रो अस्माँ अरदद्वज्रबाहुरपाहन्वृत्रं परिधिं नदीनाम् । देवोऽनयत्सविता सुपाणिस्तस्य वयं प्रसवे याम उर्वीः ॥

อินทราผู้มีแขนเป็นวัชระได้เปิดทางให้เรา เขาฟาดปราบวฤตระ (Vṛtra) ผู้เป็นคันกั้นล้อมสายน้ำทั้งหลาย เทพสวิตฤ (Savitṛ) ผู้มีหัตถ์งามได้นำเราให้ก้าวต่อไป ด้วยแรงผลักดันอันศักดิ์สิทธิ์นั้น (prasava) เราเดินทางผ่านห้วงกว้างไพศาล

Mantra 7

प्रवाच्यं शश्वधा वीर्यं तदिन्द्रस्य कर्म यदहिं विवृश्चत् । वि वज्रेण परिषदो जघानायन्नापोऽयनमिच्छमानाः ॥

สิ่งที่ควรถูกขับขานเนืองนิตย์คือพลังวีรบุรุษนั้น—กิจของอินทรา—เมื่อพระองค์ผ่าอหิ (Ahi, อสรพิษ) ออกเป็นเสี่ยง ๆ ด้วยวัชระ พระองค์ฟาดทำลายที่มั่นอันกีดขวางซึ่งล้อมปิดไว้ แล้วสายน้ำทั้งหลายก็พุ่งออกมา โหยหาหนทางของตน แสวงหาการไหลอย่างเสรี

Mantra 8

एतद्वचो जरितर्मापि मृष्ठा आ यत्ते घोषानुत्तरा युगानि । उक्थेषु कारो प्रति नो जुषस्व मा नो नि कः पुरुषत्रा नमस्ते ॥

โอ้ผู้ขับร้อง อย่าดูแคลนถ้อยคำนี้เลย ขอเสียงก้องไกลของท่านดำรงยิ่งยืนนานไปถึงยุคสมัยภายหน้า ในบทสรรเสริญของเรา โปรดรับเสียงร้องนี้และหันมาสนองเรา อย่าทอดเราลงให้พินาศ ณ ที่ใดเลย—โอ้พลังผู้กระทำเพื่อมนุษย์ ขอนอบน้อมแด่ท่าน

Mantra 9

ओ षु स्वसारः कारवे शृणोत ययौ वो दूरादनसा रथेन । नि षू नमध्वं भवता सुपारा अधोअक्षाः सिन्धवः स्रोत्याभिः ॥

โอ้พี่น้องสตรีทั้งหลาย จงฟังเสียงเรียกของผู้ขับร้อง เขามาจากแดนไกลด้วยเกวียนและรถศึก จงก้มลงอย่างกรุณาและยอมผ่อนให้ข้ามได้ จงเป็นสายน้ำที่ข้ามง่ายเถิด—โอ้ลำน้ำทั้งหลาย—ขอให้กระแสของท่านลดต่ำถึงระดับเพลา และไหลไปตามร่องธารของท่าน

Mantra 10

आ ते कारो शृणवामा वचांसि ययाथ दूरादनसा रथेन । नि ते नंसै पीप्यानेव योषा मर्यायेव कन्या शश्वचै ते ॥

ขอให้พวกเราฟังเสียงร้องตอบและถ้อยคำของท่านเถิด เพราะท่านมาจากแดนไกล โดยเกวียนและรถศึก จงเอนเข้าหาเราเถิด ดุจสตรีผู้เปี่ยมพลังชีวิตเอนด้วยความรัก ดุจสาวพรหมจารีเอนสู่ว่าที่เจ้าบ่าว—ขอให้ท่านหันมาหาเราอยู่เนืองนิตย์

Mantra 11

यदङ्ग त्वा भरताः संतरेयुर्गव्यन्ग्राम इषित इन्द्रजूतः । अर्षादह प्रसवः सर्गतक्त आ वो वृणे सुमतिं यज्ञियानाम् ॥

เมื่อแท้จริง ชาวภารตะจะข้ามท่านเพื่อแสวงหาฝูงโคอันเรืองรอง—หมู่กองที่เคลื่อนไปซึ่งถูกเร่งเร้าด้วยพลังของอินทรา—ขอให้แรงผลักดันนั้นพุ่งไปข้างหน้า ถูกสรรค์เป็นธารที่ปลดปล่อย; ข้าพเจ้าเลือกเพื่อท่านซึ่งพระกรุณาแห่งจิตอันเที่ยงตรงของผู้ประกอบยัญญะ

Mantra 12

अतारिषुर्भरता गव्यवः समभक्त विप्रः सुमतिं नदीनाम् । प्र पिन्वध्वमिषयन्तीः सुराधा आ वक्षणाः पृणध्वं यात शीभम् ॥

ชาวภารตะผู้แสวงหารัศมีได้ข้ามแล้ว; ฤษีผู้รู้ได้บรรลุความกลมกลืนอันกรุณาของสายน้ำทั้งหลาย โอ้ธารผู้สำเร็จดีทั้งหลาย จงพองตัวไหลบ่า ถูกเร่งเร้าด้วยแรงผลักดัน; จงเติมเต็มอ้อมอกของตน แล้วเคลื่อนไปโดยฉับไว

Mantra 13

उद्व ऊर्मिः शम्या हन्त्वापो योक्त्राणि मुञ्चत । मादुष्कृतौ व्येनसाघ्न्यौ शूनमारताम् ॥

ขอให้คลื่นที่ผุดขึ้นซัดทำลายหลักไม้เสียเถิด; โอ้เหล่าน้ำทั้งหลาย จงคลายสายแอกออก. อย่าให้ผู้บริสุทธิ์ทั้งสองต้องถูกทำร้ายเพราะการกระทำชั่วหรือความผิดพลาดเลย; ขอให้เขาทั้งสองถึงซึ่งความปลอดภัยและความผาสุกเป็นมงคล.

Frequently Asked Questions

They are paired river-goddesses praised as swift, bright, nourishing waters. The hymn treats them as living divine powers who can grant a safe path and protection.

It recalls the Vedic myth where Indra breaks the obstruction that held back the waters. This frames the rivers’ flowing as a cosmic act of liberation—opening pathways and restoring abundance.

Traditionally it suits prayers near water—especially before crossing a river—asking the waters to remove obstacles and bring travelers to safety. More broadly, it is recited for clearing blockages and restoring ‘flow’ in life and mind.

Ask anything about Sukta 33 of the Rig Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App