Mandala 5
मण्डल 5
The Family Book of Atri
Rigveda Mandala 5 jest piątą z „ksiąg rodzinnych” i tradycyjnie przypisywana jest rodowi Atri, przedstawiając spójny głos szkoły domowej w obrębie wczesnego korpusu rygwedyjskiego. Jej hymny obejmują głównych bóstw, szczególnie Agniego i Indrę, zachowując jednocześnie znaczny zbiór uwielbienia dla Aświnów, boskich uzdrowicieli i wybawców. Księga ta jest ceniona za swoją archaiczną dykcję i zwarty, bogaty w formuły styl, często zachowujący starsze zwroty i odziedziczone struktury poetyckie. Cała mandala łączy bezpośredniość rytualną (ogień, ofiara, świt) z teologią heroiczną (zwycięstwo, obfitość, ochrona) w charakterystycznym wczesnym rejestrze rygwedyjskim. Poetycka spuścizna księgi rodzinnej rodu Atri odznacza się stosunkowo jednolitym stylem szkolnym, co odróżnia ją od innych zbiorów w korpusie. Warto zauważyć, że mandala ta zachowuje wiele archaicznych warstw językowych, które stanowią cenne świadectwo dla badaczy pierwotnej formy sanskrytu wedyjskiego. Szczególne miejsce w tej mandali zajmują hymny ku czci Aświnów, które występują obok oczekiwanego rdzenia Agni, Indra. Te boscy bliźniacy, kojarzeni z uzdrawianiem i ratunkiem, są opiewani w wielu hymnach tego zbioru, co nadaje mandali wyjątkowy charakter. Archiiczna i zwarta, formulaiczna dikcja poetycka wzbogaca tekst o wielowarstwowe znaczenia, podczas gdy silna orientacja rytualna, rozpalanie ognia, składanie ofiar i kapłańska posługa, łączy się z tematami wojowniczo-królewskimi. Częsty nacisk na ochronę, uzdrawianie i terminową pomoc, motywy szczególnie żywe w pochwałach Aświnów, nadaje tej mandali wyjątkowe miejsce w całym Rigvedzie. Tekst ten nie tylko dokumentuje starożytne praktyki rytualne, ale także zachowuje głęboką duchową mądrość, która przez tysiąclecia inspirowała kolejne pokolenia wyznawców. Mandala 5 stanowi zatem nieoceniony zabytek literatury wedyjskiej, łączący w sobie pierwotną pobożność z wyrafinowaną poezją sakralną.
Period
Principal rishis
Dominant deities
Suktas in Mandala 5
Sukta 1
Sukta 5.1
Ten hymn budzi Agniego o świcie jako ogień domowy i ofiarny, którego języki wznoszą się, a blask promieniuje ku niebu. Chwali go jako natchnionego Hotṛ, który podtrzymuje Ṛtę, rozszerza niebo i ziemię, i jest nieustannie oczyszczany masłem klarowanym, aby hymn czciciela stał się szerokim, złotym światłem ustanowionym w nim.
Sukta 2
Sukta 5.2
Ten hymn chwali Agniego jako ukryty, a jednak zawsze jawny Ogień: schowany jak dziecko w tajemnym miejscu, lecz widoczny otwarcie w ludzkiej pracy i ofierze. Wzywa Agniego jako mądrego Hotṛ, który uwalnia istoty z więzów (jak w przypadku Śunaḥśepy) i udziela ochrony, pokoju oraz bezpiecznego mieszkania czcicielowi, który przygotowuje święte miejsce i składa ofiary.
Sukta 3
Sukta 5.3
Ten hymn wychwala Agniego jako wielotwarzową boską moc, która po rozpaleniu ucieleśnia suwerenny porządek Waruny, harmonię Mitry oraz zwycięską potęgę Indry. Prosi Agniego o ochronę czciciela przed winą, wrogą mową oraz tajnym lub jawnym złem, jednocześnie odwracając przekleństwa i przywracając właściwy ruch ku Vasu, dobroci i pomyślności.
Sukta 4
Sukta 5.4
Ten hymn tradycji Ātreya wychwala Agniego jako vasupati (pana skarbów) i królewską potęgę przewodzącą ofierze, przywoływanego z radością w adhvara. Prosi Agniego o wzmocnienie vāja (zwycięskiej energii i obfitości), zapewnienie triumfu pośród ludzkich konfliktów oraz ustanowienie w czcicielu "przyjemnej komnaty świata" (syona loka) wraz z szerokim dobrobytem: synami, siłą, bydłem i pomyślnością.
Sukta 5
Sukta 5.5
Ten hymn rozpala Agniego Jātavedasa klarowanym masłem, wychwalając go jako lśniącego znawcę, który niesie ofiary i budzi prawy porządek (ṛta) w życiu ofiarującego. Przechodzi od konkretnego czynu oblaty do szerszych harmonii kosmicznych, szczególnie rytmu Nocy i Jutrzenki jako „Matek Ṛty”, i kończy się formułami svāhā, które rozciągają ofiarę na wielu bóstw, a ostatecznie na wszystkich bogów.
Sukta 6
Sukta 5.6
Ten hymn chwali Agniego jako prawdziwy "dom" (astam) i skarb, do którego wszystkie siły odżywcze, szybkie energie i zwycięskie moce naturalnie zmierzają. Prosi Agniego, by pobudzał i rozpalał te siły wewnątrz ofiary oraz przyniósł ciągły wzrost (iṣ) śpiewakom - zwłaszcza moc bohatera i szybkość podobną do końskiej.
Sukta 7
Sukta 5.7
Ten hymn przyzywa Agniego jako najsilniejszą i najbardziej pożądaną boską moc wśród ludzi, wzywając czcicieli do zjednoczenia swojej intencji (iṣ) i uwielbienia (stoma), aby ofiara została właściwie skierowana. Agni jest czczony jako ustanawiający wszystko, przynoszący słodycz i rozszerzający obfitość, oraz siła, dzięki której wrogie moce (dasyus) zostają pokonane, a prawdziwe siły zdobyte.
Sukta 8
Sukta 5.8
Ten hymn chwali Agniego jako wiecznie pradawny ogień rozniecany przez poszukiwaczy ṛty, promiistego pana domu, który ustanawia porządek i niesie uwielbienie. Prosi Agniego, aby przyjął hołd śpiewaków, aby płonął jasnymi roznieceniami i aby pomógł śmiertelnikowi przezwyciężyć ziemskie przeszkody dzięki swojej rosnącej mocy.
Sukta 9
Sukta 5.9
Ten hymn przyzywa Agniego jako Jātavedasa, wszechwiedzący Ogień, który przyjmuje ofiary i niesie je ludzką ścieżką rytualną do bogów. Chwali dobroczynne przewodnictwo Agniego oraz jego moc obdarzania bogactwem, uznając jednocześnie jego trudną do opanowania, potencjalnie pochłaniającą siłę, gdy jest niepowściągnięty. Modlitwa kończy się prośbą o zwycięską pomyślność, wzrost i ochronę w konfliktach.
Sukta 10
Sukta 5.10
Ten krótki hymn do Agniego prosi Kapłana Ognia o przyniesienie "ojishtha dyumna", najsilniejszej świetlistej mocy, oraz o otworzenie drogi ku zwycięstwu, bogactwu i sile (vāja). Chwali tych, których natchnione słowa przyozdabiają Agniego i którzy poprzez wewnętrzny żar (śuṣma) budzą szeroką sławę, a następnie kończy się wezwaniem Agniego jako Aṅgirasa i Hotṛ, by udzielił w pełni zdobywczego bogactwa i wzrostu pośród konfliktów.
Sukta 11
Sukta 5.11
Ten krótki hymn do Agniego przedstawia go jako czujnego stróża ludu i świetlistą kapłańską moc, która prowadzi Bharatów właściwą drogą. Podkreśla powszechną obecność Agniego "w każdym domu", jego rolę jako boskiego posłańca i nosiciela ofiary oraz jego starożytne odkrycie przez Angirasów jako ukryty ogień wydobyty przez tarcie.
Sukta 12
Sukta 5.12
Ten krótki hymn Triṣṭubh do Agniego przedstawia mowę widza „dobrze oczyszczoną” jako ofiarę, wychwalając Agniego jako rozległego, prawdę niosącego Byka (vṛṣan), który ustanawia i chroni Ṛtę w ofierze. Pyta, kto spęta wrogie siły, kto strzeże udziału Agniego przed kłamstwem i kto zachowuje bezpiecznie „słowo” - sugerując, że właściwie uporządkowany rytuał, zdyscyplinowana mowa i boska opieka razem zapewniają zwycięstwo i stabilne mieszkanie dla czciciela.
Sukta 13
Sukta 5.13
Ten krótki hymn do Agniego autorstwa Atriego chwali Ogień jako tego, który zostaje przebudzony pieśnią, wybranego Hotṛ, który sprawia, że ofiara rozprzestrzenia się szeroko i staje się skuteczna. Powtarzalnie łączy chwałę (arc-) z rozniecaniem, ochroną i zbliżaniem się "wielobarwnego" dobrobytu, przedstawiając Agniego jako ośrodek, który gromadzi bogów przy obrzędzie.
Sukta 14
Sukta 5.14
Ten krótki hymn do Agniego autorstwa Atriego wzywa Ogień, by przebudził się przez uwielbienie i rozpalanie, aby mógł zanieść ofiary składającego ofiarę do zgromadzenia bogów. Agni jest czczony jako nowonarodzone światło, które zwycięża ciemność i wrogie siły, odzyskując "krowy/promienie", wody oraz lśniące niebiosa, i jest wzmacniany przez ghee, hymny i właściwą intencję.
Sukta 15
Sukta 5.15
Ten krótki hymn do Agnie chwali boga ognia jako mądrego, pradawnego Widza i podtrzymywacza bogactwa oraz stabilności, rozniecanego i wyjaśnianego przez ghee. Przedstawia Agniego jako zawsze na nowo narodzonego w cyklach rytualnych, zacnego obrońcę, który odpędza wrogość, oraz jako ukryty "krok w jaskini", który budzi wielką obfitość i przeprowadza Atriego przez ciemność.
Sukta 16
Sukta 5.16
Ten krótki hymn Wasiṣṭhy chwali Agniego jako lśniący, nieustannie rosnący płomień, którego śmiertelnicy umieszczają „na przedzie” jak zaufanego Przyjaciela i przewodnika. Prosi Agniego, by zgromadził siłę dla społeczności, chronił w konfliktach i przyniósł wārya (pożądaną obfitość), ustanawiając bezpieczną siedzibę svasti (pomyślności).
Sukta 17
Sukta 5.17
Ten krótki hymn do Agni autorstwa Wasiṣṭhy przybliża śmiertelnego czciciela do "potężniejszego" boskiego Pomocnika poprzez dobrze wykonaną ofiarę, wychwalając Agni jako opiekuna, przewodnika i tego, który pomnaża. Agni przedstawiony jest w luminicznej, kosmicznej symbolice, odziany w płomień, pędzony przez natchnioną mowę, podczas gdy poeta prosi go o strzeżenie pożądanego dobra, udzielenie pomyślności i rozpalenie się dla siły w konfliktach.
Sukta 18
Sukta 5.18
Ten krótki hymn chwali Agniego o świcie jako Atithiego, boskiego Gościa witanyego w ludzkim mieszkaniu poprzez ogień i ofiarę. Agni jest wzywany jako nieśmiertelny, który raduje się śmiertelnymi ofiarami, posuwa się naprzód nietknięty jak rydwan, i pomnaża sławę oraz pomyślność hojnych patronów.
Sukta 19
Sukta 5.19
Ten krótki hymn do Agniego kontempluje ukryte narodziny Ognia w Matce, skrytego w osłonach, a następnie objawionego w wyraźnej formie. Wysławia lśniącą, ożywczą moc Agniego, która pomnaża społeczności i dobrobyt, oraz przywołuje jego dynamiczną zabawę jako promień/płomień poruszający się z wiatrem i popiołem, wyostrzający swoje siły do działania.
Sukta 20
Sukta 5.20
Ten krótki hymn do Agniego, stworzony przez wieszczów Atri, przyzywa Agniego jako dawcę bogactwa, które jest naprawdę "godne usłyszenia" i zgodne z bogami. Wybiera Agniego jako Hotṛ - starożytnego, najważniejszego w ofierze - który doskonali dakṣa (właściwą umiejętność/moc rozróżniania) i prowadzi czciciela do zakorzenionej w ṛta pomyślności, światła (krowy/promienie) i bohaterskiej siły.
Sukta 21
Sukta 5.21
Ten krótki hymn do Agniego wzywa ogień "w ludzki sposób" (manuṣvat), prosząc, aby ofiarny płomień został właściwie ustanowiony i rozniecony, by mógł nieść cześć ku bogom. Agni jest wychwalany jako jednogłośny wybór wszystkich bóstw jako ich posłaniec (dūta), i jest napominany, by płonął jasno i zajął swoje miejsce w "łonie ṛty", uporządkowanej prawdy, która podtrzymuje wzrost i pomyślność.
Sukta 22
Sukta 5.22
Ten krótki hymn Atriego przywołuje Agniego jako oczyszczający płomień i umiłowanego Hotṛa ofiary, prosząc go, by rozpoznał i przyjął natchnioną mowę poetów. Przedstawia Agniego jako wybranego boskiego opiekuna o przenikliwym umyśle i podkreśla ród Atriego jako tych, którzy „pomnażają” i przyozdabiają Agniego poprzez stomy i gīry. Celem jest liturgiczny i dewocyjny: rozpalić obecność Agniego, zapewnić jego pomoc i sprawić, by ofiara przebiegała pod jego jasnym przewodnictwem.
Sukta 23
Sukta 5.23
Ten krótki hymn do Agniego prosi Boga Ognia o przyniesienie "sahantama", najpotężniejszej, świetlistej bogactwa (rayi, dyumna), które przesuwa się naprzód przeciwko wrogim siłom. Przedstawia Agniego jako umiłowanego Hotṛa poszukiwanego przez wszystkie ludy i kończy się bezpośrednią prośbą, aby Agni jaśniał jasno w domach czcicieli, udzielając dobrobytu i ochrony.
Sukta 24
Sukta 5.24
Ten krótki hymn do Agniego jest modlitwą ochronną: poeta prosi Agniego, by był najbliższą obecnością (antama) i stałą przystanią (varūthya) dla czcicieli. Agni jest wzywany, by przebudził się, usłyszał wezwanie, rozszerzył swą moc opiekuńczą i ocalił społeczność przed wrogim zamiarem. Sukta kończy się błaganiem o łaskę Agniego i pomyślne dobrostan dla towarzyszy zajętych świętą pracą.
Sukta 25
Sukta 5.25
Ten hymn chwali Agniego jako boskiego pomocnika, który przyznaje bogactwo, sławę i silne potomstwo szczerym ofiarodawcom, jednocześnie chroniąc wielbiciela przed wrogimi siłami. Agni jest przywoływany jako prawdomówna, zrodzona z widzących moc, która "przeprawia" wyznawcę poza wrogość jak statek przez niebezpieczne wody. Ogólnym celem jest zarówno rytualny (udana ofiara i błogosławieństwa), jak i ochronny (bezpieczna przeprawa poza opozycją).
Sukta 26
Sukta 5.26
Ten hymn przyzywa Agniego jako promiennego oczyszczyciela i boskiego kapłana, którego "język" niesie ofiarę i wzywa bogów do składania ofiary. Prosi Agniego, aby posadził bóstwa na świętym barhis (rytualnym siedzeniu) i przyniósł siłę oraz bohaterską witalność (suvīrya) czcicielowi wyciskającemu somę. Końcowy ruch rozszerza zaproszenie na pełne zgromadzenie boskie - Marutowie, Aśvinowie, Mitra, Varuṇa i wszyscy bogowie - sygnalizując pełny, dobrze przygotowany rytuał.
Sukta 27
Sukta 5.27
Ten krótki hymn chwali Agniego jako Vaiśvānarę, uniwersalny Ogień i władczą potęgę, który czyni pomyślność i właściwy porządek widocznym w świecie. Ujmuje wielkość Agniego poprzez kontekst darczyńcy (Tri-aruṇa) i łączy skuteczność hymnu ze słowem ofiarnym (ṛc/vāc) oraz z obrzędem Aśvamedha, culminując wspólnym wezwaniem Indry, Agniego, by podtrzymali kṣatrę (suwerenną moc).
Sukta 28
Sukta 5.28
Ten krótki hymn wychwala Agniego jako rozniecony, sięgający nieba płomień, którego blask spotyka Uṣas (Jutrzenkę) przybywającą ze Wschodu niosącą wszystkie pożądane dary. Łączy oświetlone świtem przebudzenie świata z przebudzeniem ofiary, wzywając czcicieli do wybrania Agniego jako havyavāhana, pewnego nosiciela ofiar do bogów.
Sukta 29
Sukta 5.29
Ten hymn chwali Indrę jako niezłomnego, wszechwiedzącego przywódcę Marutów, wysławiając jego moc porządkująca świat oraz decydujące zwycięstwo nad Wężem (Ahi), archetypem przeszkody. Powtarzalnie używa motywu "trzech" (ordynans Aryamana, świetliste sfery, strumienie/wody), by ująć triumf Indry jako przywrócenie kosmicznego porządku oraz uwolnienie życiodajnych wód i światła. Widz kończy, ofiarując nowo ukształtowany brahman (hymniczną sztukę) Indrze, przyrównując modlitwę do dobrze wykonanego odzienia i precyzyjnie zbudowanego rydwanu.
Sukta 30
Sukta 5.30
Ten hymn wysławia Indrę jako szybko przybywającego, kochającego Somę bohatera, który odpowiada na wezwania i łamie wrogie moce, zwłaszcza siły Dasyu, które przeszkadzają światłu, bydłu i dobrobytowi. Splata on pochwałę z żywymi obrazami bitwy: Indra posuwający się do walki, objawiający ukryte "krowy" (bogactwo/światło), i kończy się wspomnieniem widza o konkretnych zyskach oraz rytualnych znakach zwycięstwa.
Sukta 31
Sukta 5.31
Ten hymn chwali Indrę jako nieodpartą siłę na rydwanie, która oczyszcza drogę, porządkuje "stada" (bogactwo i energie) oraz bezpiecznie przewodzi na czele. Wspomina jego decydujące zwycięstwa nad Ahim/Vṛtrą oraz zwodnicze māye Śuṣṇy, podkreślając, jak Indra przełamuje przeszkody, przepędza Dasyusów i ustanawia siłę wśród swoich czcicieli. Modlitwa kończy się błogosławieństwem ochronnym: ci, którzy radują się Indrą, niech będą zachowani od krzywdy i obdarzeni ojasem (siłą życiową).
Sukta 32
Sukta 5.32
Ten hymn chwali Indrę jako przełamywacza przeszkód: on rozszczepia górę, uwalnia spiętrzone wody i powala Dānavę, który wstrzymuje życiodajne strumienie. Hymn głosi nieodpartą potęgę wadżry Indry jako kosmiczny czyn, który przywraca ṛtę (prawidłowy porządek) i umożliwia pomyślność dla wieszczów oraz ich społeczności. Końcowy ton staje się refleksyjny, pytając, dlaczego ci oddani brahmanowi (świętemu słowu/rytuałowi) kiedykolwiek staraliby się powstrzymać hojne, zgodne z porą roku dary Indry.
Sukta 33
Sukta 5.33
Ten hymn Atriego chwali niezrównaną siłę Indry i jego pomoc przynoszącą zwycięstwo w bitwach, prosząc go o przebudzenie "dobrego umysłu" (sumati) i przyniesienie zwycięskiej mocy czcicielom. Wspomina potęgę Indry miażdżącą węża oraz jego łaskawe obdarowywanie bogactwem, przedstawiając pomyślność jako bosko prowadzone "zgromadzenie", podobnie jak krowy wchodzące do bezpiecznej zagrody.
Sukta 34
Sukta 5.34
RV 5.34 to hymn Atriego, który przyzywa Indrę poprzez wyciskanie Somy, wychwalając go jako ajātaśatru („niezrodzony wrogości”) i brahma-vāhas („nosiciel Słowa”). Kontrastuje zdyscyplinowanych, składających ofiary wyciskaczy z niewyciskaczami, i przedstawia Indrę jako siłę, która uruchamia kosmiczny porządek, podporządkowuje moce przeszkadzające, i prowadzi ofiarę naprzód ku zwycięstwu i wzrostowi.
Sukta 35
Sukta 5.35
Ten hymn Indry z tradycji Atriego prosi boga, aby przyniósł swoją najskuteczniejszą „determinację” (kratu) jako czynną pomoc, przekształcając ją w zwycięską siłę dla czcicieli w zawodach i codziennej walce. Błaga również Indrę, by powstrzymał wrogie, nieprzyjazne impulsy i chronił rydwan śpiewaków, symbol ich postępu, aby ich chwała i sława mogły zostać ustanowione „w niebie”, czyli w świetlistym królestwie prawdy.
Sukta 36
Sukta 5.36
Ten hymn jest pilną inwokacją Somy wzywającą Indrę, znawcę i dawcę skarbów, by przybył do tłoczenia i pił dobrze przygotowaną Somę. Poeta nasila wezwanie żywym obrazowaniem rytualnym (kamień tłoczący, wydojona Soma) i błaga Indrę o bogactwo zarówno „z lewej jak i z prawej strony”, kończąc młodzieńczą potęgą Indry i jego powiązaniem z Marutami.
Sukta 37
Sukta 5.37
Ten krótki hymn do Indry chwali tego, kto "wyciska Somę dla Indry", przedstawiając tego ofiarodawcę jako poruszającego się z solarną jasnością, podczas gdy Jutrzenki otwierają pewną ścieżkę dla jego rytuału. Zwycięska moc rydwanu Indry gromadzi wokół niego wiele sił, a hymn obiecuje pełnię - pokój w czasach spokoju i triumf w konflikcie - dla dającego Somę, który zyskuje przychylność Słońca i Agni.
Sukta 38
Sukta 5.38
Ten krótki hymn do Indry wysławia ogrom jego hojności i daleko sięgającą moc jego opieki, prosząc go o pomnożenie "dyumnā" czcicieli, ich lśniących sił i zwycięskich energii. Przypomina potężną siłę Indry (śuṣma), która włada zarówno niebem, jak i ruchomym polem ziemskim dla dobra wyznawców, a kończy się błaganiem o bezpieczne przebywanie w jego schronieniu (śarman), dobrze chronionym przez jego pomoc.
Sukta 39
Sukta 5.39
Ten krótki hymn Atriego do Indry błaga boga zwycięskiej mocy, by wylewał swoją "jasną, przelewającą się" hojność i siłę bez skąpienia, przynosząc dobrobyt "oburącz". Podkreśla słynną wolę dawania (prarādhyam) Indry, która potrafi sprawić, że nawet to, co stałe, ulega, i kończy się świadomym aktem uświęconej chwały Atrich, mowy uczynionej promienną jako siła niosąca brahman.
Sukta 40
Sukta 5.40
Ten hymn przyzywa Indrę jako pana Somy i najwyższego pogromcę Vṛtry, by szybko przybył do wyciskanej Somy i obdarzył składającego ofiarę zwycięską siłą. Następnie rozwija sławną narrację o Atrim: demon Svàrbhānu zasłania Sūryę ciemnością, światy pogrążają się w zamieszaniu, a Atriowie dzięki wnikliwości i mocy mantry odzyskują ukryte Słońce, przywracając światło i porządek.
Sukta 41
Sukta 5.41
RV 5.41 to szeroko zakreślona modlitwa, która rozpoczyna się od wezwania Mitry, Varuny jako strażników Rty (porządku kosmicznego), aby chronili składającego ofiarę i zapewnili siłę, pomyślność oraz bezpieczną podróż. W miarę rozwoju hymnu rozszerza się on w niemal „wszechstronne” błaganie, wzywające inne bóstwa i naturalnych opiekunów (Wody, Rośliny, Niebo, lasy, góry) o uzdrowienie, ochronę i dobrostan, kończąc się zwięzłym życzeniem, aby obfite pożywienie zostało wlane w czcicieli.
Sukta 42
Sukta 5.42
RV 5.42 to obszerna hymn ochronna i błagalna o pomyślność, która kieruje „niosącą pokój” modlitwę do Aditjów, szczególnie do Varuny, Mitry, Bhagi i Aditi, prosząc o właściwy porządek, bezpieczną podróż i dobrostan. Hymn wzywa również sprzymierzone moce boskie (zwłaszcza Marutów i Aświnów), aby odpychały wrogie siły i przynosiły bogactwo, siłę oraz „nieśmiertelną” pomyślność czcicielowi i społeczności.
Sukta 43
Sukta 5.43
RV 5.43 to szerokie wezwanie skierowane do Viśve Devāḥ, postrzeganych jako żywiące, radość niosące moce, które wlewają „mleko i miód” obfitości w życie ofiarodawcy. Przechodząc przez kluczowe boskie pomocniki (w szczególności Pūṣana i Vāyu, a kończąc z Aśvinami), hymn prosi o rayi (pełnię), vāja (skuteczną siłę i zwycięstwo), przewodnictwo, ochronę i „nieśmiertelną” pomyślność.
Sukta 44
Sukta 5.44
Ten hymn chwali Agniego jako najdawniejszą i ciągle odnawianą moc kapłańską, zasiadającą na barhis, "odkrywcę światów słońca" i wydobywaną ("dojoną") przez natchnioną mowę. Przechodzi od przyzywania Agniego w tradycyjny sposób ofiarniczy do przedstawiania go jako świetlistego opiekuna, który przezwycięża siły zwodnicze, kulminując w ogłoszeniu, że Agni się przebudził i że Ṛk, Sāman i Soma wszystkie zbiegają się ku niemu jako przyjaciel i towarzysz mieszkania.
Sukta 45
Sukta 5.45
Ten hymn tradycji Atri wychwala zespół Jutrzenki-Słońca jako luminiczną moc, która przełamuje mrok, "otwiera drzwi" dla ludzi i prowadzi ofiarnika w górę ku swardze/światłu. Powtarzalnie koncentruje się na dhī (natchnionej inteligencji) jako sile sprawczej, dzięki której ukryte "krowy/światło" zostają uwolnione, Navagvowie dokonują swego przejścia, a czciciel zyskuje boską ochronę i wolność od udręki.
Sukta 46
Sukta 5.46
Ten hymn tradycji Ātreya przywołuje Viśve Devāḥ jako skoordynowane moce przewodnictwa, ochrony i prawidłowego ruchu (ṛta) dla podróży składającego ofiarę. Rozpoczyna się uderzającym obrazem wewnętrznego "znającego" (vidvān), który zaprzęga się jak rumak, by prowadzić prosto na ścieżkach, następnie rozszerza się w inkluzywne wezwanie Marutów, Bṛhaspatiego, Pūṣana i Ādityów, i ostatecznie budzi Devapatnī (boginie-małżonki), by wprowadziły boski rytm w ruch.
Sukta 47
Sukta 5.47
Ten krótki hymn Atriego przywołuje tajemniczą żeńską kosmiczną moc, często odczytywaną przez obraz Uṣas (Jutrzenki) lub wielką zasadę Matki, która "budzi" i wzywa Pitṛsów (Ojców/przodków) na ich miejsce w obrzędzie. Następnie przechodzi w zwięzłe zagadki kosmologiczne (liczby i "krowy światła") opisujące uporządkowany rozwój świata, a zamyka się modlitwą o dobrostan, pewny grunt i bezpieczną drogę pod opieką Mitry, Varuṇy, Agniego i Rozległego Nieba.
Sukta 48
Sukta 5.48
Ten krótki hymn rozważa formotwórczą moc "māyinī/māyin", która gromadzi wody w chmurze i rozpościera szeroki obszar, jednocześnie przywołując niosącą piorun siłę, która porządkuje dzień i noc. Kulminuje nazwaniem Varuṇy jako pięknie odzianej, czterolicej potęgi, której rozległości nie można zmierzyć, a od której bóstwa rozdzielcze i pędzące (Bhaga i Savitṛ) udzielają pożądanego bogactwa.
Sukta 49
Sukta 5.49
Ten krótki hymn wzywa Savitara i Bhagę jako boskich rozdzielaczy skarbów pomnażających życie, jednocześnie zapraszając Aśvinów jako codziennych towarzyszy i pomocników. Rozszerza się w zbiorową chwałę kilku bóstw, które tworzą pomyślne dni i usuwają przeszkody, kończąc się modlitwą o szerszą ścieżkę i podtrzymujące wsparcie Nieba i Ziemi.
Sukta 50
Sukta 5.50
Ten krótki hymn Atriego przywołuje Dewę jako Netṛ, boskiego Przewodnika, który prowadzi istotę ludzką właściwą ścieżką, udzielając przyjaźni, ochrony oraz wzrostu rayi (substancji/bogactwa) i dyumna (luminicznej mocy). Łączy osobistą aspirację, wybór towarzystwa Przewodnika, z modlitwą rytualno-społeczną o gości witanych z radością i czczeniu patnīs (wspierających mocy małżeńskich), jednocześnie odpędzając wrogość ze ścieżki. Hymn wieńczy błogosławieństwo pokoju (śam) związane z panem rydwanu, który kieruje ruchem bezpiecznie ku pomyślności (svasti).
Sukta 51
Sukta 5.51
Ten hymn jest pochwalnym zaproszeniem skierowanym do Agniego jako kapłańskiego ognia, który sprowadza bogów na wyciskanie Somy i zapewnia właściwe przekazanie ofiary. Wielokrotnie podkreśla zgodę (sajūḥ) między bóstwami, Mitra-Varuṇą, Somą, Viṣṇu i Viśve Devāḥ, aby ofiara stała się jednym, harmonijnym aktem. Końcowy nastrój staje się błogosławieństwem, prosząc o bezpieczną, uporządkowaną ścieżkę jak Słońce i Księżyc oraz o społeczność, która daje, wie i jednoczy się w dobrostanie.
Sukta 52
Sukta 5.52
Ten hymn jest potężnym wezwaniem Marutów, młodzieńczych bogów burzy, wychwalającym ich prostą, wolną od zdrady chwałę, ich ryczącą moc i szybkie rydwany, które przełamują przeszkody i uwalniają obfitość. Prosi ich, by przybyli na ofiarę, wzmocnili sławę i ochronę śpiewaka oraz udzielili rādhas (dary) takie jak bydło, konie i zwycięska energia. Obrazowość przesuwa się między kosmicznym działaniem burzy (chmura, kamień, rzeka) a wewnętrznym przebudzeniem żaru i odwagi w czcicielu.
Sukta 53
Sukta 5.53
RV 5.53 to pełen wigoru hymn uwielbienia dla Marutów, burzowych zastępów, sławiący ich rydwanami niosący szturm, gromowładny przepych i życiodajne deszcze. Poeta wzywa ich, by przemierzali bez przeszkód rzeki i krainy, sprzyjali sprawiedliwemu władcy (Sudāsa) oraz udzielali ochrony, siły i pomyślnej łaski wspólnocie czcicieli.
Sukta 54
Sukta 5.54
RV 5.54 to hymn Atriego, który przywołuje Marutów jako lśniących jak błyskawice, wstrząsających górami zastępy burzowe, których grzmiący marsz usuwa przeszkody i ożywia świat. Poeta chwali ich daleko sięgającą potęgę, szybką jak bieg Słońca, i prosi o ich ochronną obecność, zwycięską siłę oraz pomoc zgodną z prawdą w walce przeciwko wrogim mocarstwom.
Sukta 55
Sukta 5.55
Ten hymn chwali Marutów jako promienistych, dobrze uzbrojonych bogów burzy, którzy pędzą szybko na dobrze zaprzężonych koniach, a ich rydwały poruszają się po pomyślnej ścieżce. Wzywa ich, by rozproszyli wrogość i krzywdę, prowadzili czcicieli ku temu, co lepsze (vasyaḥ), i przyjęli ofiarę, aby społeczność mogła zyskać obfitość (rayi) i dobrostan.
Sukta 56
Sukta 5.56
Ten hymn wzywa Marutów, burzową świtę Indry, z jasnego nieba do ludzkiej społeczności, przy czym Agni jest przywoływany jako pośrednik, który kieruje ich zstąpieniem i sprawia, że ich obecność staje się rytualnie skuteczna. Hymn wychwala ich zwartą jedność, blask i niepowstrzymany napór, prosząc, aby ich przybycie przyniosło obfitość, właściwy impuls i hojne szczęście ofiarodawcy.
Sukta 57
Sukta 5.57
Ten hymn Atriego wzywa Marutów, synów Rudry, „obdarzonych przez Indrę”, by przybyli w zjednoczonym blasku na złotych rydwanach i udzielili dobrostanu. Sławi ich promienną, burzliwą moc oraz ich hojne, niezachmurzone dary, przedstawiając ich jako strażników ṛty (porządku kosmicznego), którzy słyszą prawdę i wspierają modlitwę śpiewaka.
Sukta 58
Sukta 5.58
RV 5.58 to pełna siły pieśń Atriego wychwalająca Marutów jako zjednoczoną burzową rzeszę, nieustannie się odradzającą, pędzącą na rydwanach i władczo panującą w nieśmiertelnym porządku. Hymn wysławia ich gwałtowną potęgę oraz ich prawdomówność, a następnie przekształca tę potęgę w błaganie: aby Marutowie byli łaskawi, ubogacali składającego ofiarę i rozszerzali wewnętrzną „rozległość” czciciela zgodnie z ṛtą.
Sukta 59
Sukta 5.59
Ten hymn chwali Marutów jako budzących lęk burzowe zastępy, których spieszne nadejście sprawia, że ziemia drży, a ich uporządkowany, ptaki podobny lot przesuwa się przez niebiańskie grzbiety. Hymn głosi ich piękno i bojowy przepych, ich szybkie rumaki oraz ich moc rozluźniania mas chmur z góry, uwalniając deszcze i poszerzając przestrzenie dla życia i ofiary.
Sukta 60
Sukta 5.60
Ten hymn przyzywa Agniego jako roztropnego, właściwie zasiadającego kapłana, który „rozróżnia” i doskonali dzieło czciciela, a następnie wprowadza Marutów do rytuału jako dynamiczną siłę, która niesie chwałę naprzód niczym zwycięskie rydwany. Przemieszczając się między porządkiem ofiarnym (Agni) a natchnieniem burzliwym (Marutowie), hymn kulminuje we wspólnym piciu Somy: Agni-Vaiśvānara raduje się razem z zastępem Marutów w świetlistym przedniebie, zapewniając pomyślność, właściwy impuls i udaną ofiarę.
Sukta 61
Sukta 5.61
Ten hymn zwraca się do Marutów jako do bohaterskiej kompanii przybywającej z najdalszych krańców, pytając o ich tożsamość i zapraszając ich ochronną obecność. Hymn sławi ich szybką, burzliwą moc, ich zdolność do obdarowywania obfitością (bydłem, siłą, "strumieniami" pożywienia) oraz ich rolę jako sprzymierzeńców, którzy pomagają śpiewakowi przekroczyć przeszkody. Końcowy ton nawiązuje do szerszego wedyjskiego motywu obfitego kursu rydwanu poruszającego się wzdłuż świetlistych "krów" (promieni/bogactwa), zakotwiczając dary Marutów w porządku kosmicznym.
Sukta 62
Sukta 5.62
Ten hymn wychwala Mitrę i Varunę jako bliźniaczych strażników rty (porządku kosmicznego), których suwerenność objawia się najwyraźniej w biegu Słońca i nieskazitelnym rządzeniu światami. Prosi tę parę, by chroniła czciciela nieprzerwaną opieką, rozszerzała natchnioną inteligencję oraz udzielała zwycięstwa i pomyślności poprzez ich sprawiedliwe, świetliste panowanie.
Sukta 63
Sukta 5.63
Ten hymn chwali Mitrę i Varunę jako czujnych strażników Rty (porządku kosmicznego), zasiadających na tronie w najwyższym niebie i podtrzymujących prawdziwe prawo oraz święte nakazy. Łączy ich rządy z widocznymi procesami kosmicznymi, zwłaszcza z biegiem Słońca i zsyłaniem deszczu, ukazując, że boski porządek staje się pożywieniem, pomyślnością i moralną stabilnością dla tych, których darzą łaską.
Sukta 64
Sukta 5.64
Ten krótki hymn przywołuje Mitrę i Varunę razem jako opiekuńczych władców, którzy otaczają czciciela jak granice zagrody, strzegąc życia w szerokim blasku nieba. Prosi parę o przyjęcie dobrze odmierzonej pochwały i o pośpiech do wyciśniętego Somy przy rozpalaniu ognia ofiarnego, okazując łaskę patronom i śpiewakom. Ogólnie łączy porządek kosmiczny (ṛta), harmonię społeczną i bezpośredniość rytualną w zwięzłą modlitwę o ochronę i właściwe zamieszkanie.
Sukta 65
Sukta 5.65
Ten krótki hymn do Mitry-Varuny prosi o natchnioną mowę i właściwe prowadzenie od Aditjów, którzy podtrzymują rtę (porządek kosmiczny). Wychwala moc Mitry, by otworzyć "szeroką ścieżkę" z udręki i błaga boską parę o zjednoczenie się i poprowadzenie ludu, chroniąc wieszczów i patronów w bezpiecznym ogrodzeniu.
Sukta 66
Sukta 5.66
Ten krótki hymn Atriego przywołuje Mitrę-Varuṇę, ze szczególnym naciskiem na Varuṇę jako ṛta-peśas, „tego, którego forma/szata jest ṛta (kosmicznym porządkiem)”. Napomina śmiertelnego czciciela, by przebudził się na ich dalekowzroczne przewodnictwo, składał ofiary właściwie i otrzymał ochronę, jasność oraz dążenie do wewnętrznej suwerenności (svarājya). W swych wersetach para ta jest wychwalana jako widzący na wzór kavi, którzy oświetlają ludy swym ketu (luminarnym znakiem) i podtrzymują Dakṣę oraz ṛtę poprzez cudowne moce.
Sukta 67
Sukta 5.67
Ten krótki hymn chwali Ādityów, a zwłaszcza Varuṇę, Mitrę i Aryamana, jako wszechwiedzących strażników ṛty (porządku kosmicznego), których rozległy dekret przyznaje prawdziwą władzę (kṣatrę) i opiekę. Podkreśla ich stały ruch w ustalonych prawach (vrata) oraz ich moc chronienia śmiertelników przed krzywdą, podczas gdy natchniona myśl (mati) wieszcza Atriego kieruje się ku nim w uwielbieniu.
Sukta 68
Sukta 5.68
Ten krótki hymn wychwala Mitrę i Varunę jako wielkich władców (mahi-kṣatrau), którzy podtrzymują ṛtę, rozległą kosmiczną Prawdę-Porządek. Prosi ich o obdarzenie czcicieli zarówno ziemskim, jak i niebiańskim obfitością, oraz przedstawia ich działanie poprzez deszcz, płynące wody i pożywienie, które tworzą „rozległą podstawę" dla obfitości.
Sukta 69
Sukta 5.69
Ten krótki hymn Atriego wielbi Mitrę i Warunę jako Aditjów, którzy podtrzymują trzy świetliste sfery i egzekwują niewzruszone porządki kosmiczne (vratāni). Prosi ich o ochronę boskiego Prawa, usunięcie przewrotnych lub błędnych rad z rządzenia i społeczności, oraz udzielenie dobrostanu, pomyślności (rāyí) i pokoju dla rodziny i potomstwa.
Sukta 70
Sukta 5.70
Ten zwięzły hymn w metrze Anuṣṭubh przyzywa Mitrę-Varuṇę jako obecnych pomocników, których uporządkowane, świetliste prowadzenie (sumati) może przeprowadzić czciciela przez rany, trudy i wewnętrzne przeszkody. Prosi o ochronę, skuteczną moc zabezpieczającą i zwycięstwo nad siłami dasyu (ciemnością, nieładem), kończąc błaganiem o oszczędzenie od wszelkiej szkodliwej dolegliwości (yakṣa) w ciele i witalności.
Sukta 71
Sukta 5.71
Ten krótki hymn Gāyatrī zaprasza Mitrę i Varuṇę, by przybliżyli się do ofiary jako obrońcy, którzy odpędzają siły szkodzące i podtrzymują właściwą ścieżkę adhvary. Chwali ich jako wszechwiedzących władców i prosi, by poszerzyli i ustabilizowali dhiḥ (wgląd) czciciela. Hymn kończy się jasnym zaproszeniem do Somy: niech boska para przystąpi i pije, ustanawiając wewnętrzny porządek i rozkosz.
Sukta 72
Sukta 5.72
Ten krótki hymn Trisztubh przyzywa Mitrę i Warunę z precedensem Atriego, zapraszając ich, by "zasiedli na barhis" i uczestniczyli w Somie w ofierze. Hymn chwali ich niezachwiane rządy przez vrata (wiążący dekret) i dharmę, prosząc ich o ustabilizowanie pokoju, powstrzymanie sił zakłócających i radowanie się w jażni dla dobra wybranego przez czciciela (iszti).
Sukta 73
Sukta 5.73
Ten hymn jest nagłym wezwaniem do Aśvinów, by przybyli z jakiejkolwiek sfery, w której obecnie przebywają, dalekiej, bliskiej lub w powietrzu, i by udzielili swą szybką, obfitą pomoc wielbicielom. Wspomina ich intymny związek z natchnionymi widzącymi (zwłaszcza Atrim) oraz „gharmą” (ciepłą, świetlistą ofiarą), wychwalając ich szybki, rydwanopodobny przyjazd i uzdrawiającą dobroć. Końcowy werset przedstawia sam hymn jako starannie ułożoną mowę, złożoną jako rozszerzający się hołd mający przynieść pokój i wzrost.
Sukta 74
Sukta 5.74
Ten hymn to nagłe wezwanie Atriego o świcie do Aśvinów (Nā́satyā), proszące szybkich bliźniaczych uzdrowicieli, by usłyszeli jego wołanie i przybyli z ochronną pomocą oraz dobrobytem. Podkreśla ich stabilną, zawsze gotową obecność, ich reagowanie na uwielbienie oraz namacalne „wylewanie” darów: siły, radości, wsparcia, gdy przyjmują wezwanie.
Sukta 75
Sukta 5.75
Ten hymn jest porannym wezwaniem Aśvinau, wzywającym ich umiłowany, niosący skarby rydwan do ofiary i proszącym ich, aby usłyszeli "miodowe" wezwanie poety. Przypomina ich słynne ratunki i uzdrowienia (takie jak Cyavāna), przedstawiając Aśvinów jako szybkich uzdrowicieli i zbawicieli, którzy przybywają z pierwszym światłem i odnawiają siłę, pomyślność i właściwy porządek dla czciciela.
Sukta 76
Sukta 5.76
Ten krótki hymn Aśvinów rozpoczyna się od wschodu Agnie oświetlonego jutrzenką i powstania natchnionej, skierowanej ku bogom mowy, następnie pilnie wzywa Aśvinów, by skierowali swój rydwan ku przygotowanemu gharmá (rozgrzewającemu, orzeźwiającemu napojowi). Wzywa Bliźniaczych Uzdrowicieli, by przybyli we wszystkich porach łączenia: rano, w południe, w dzień i w nocy, aby napój dający rozkosz i ich ochrona nigdy nie ustawały. Hymn kończy się modlitwą o podróż w harmonii z ich "zawsze nową" pomocą oraz o otrzymanie bogactwa, bohaterskiej siły i trwałej pomyślności.
Sukta 77
Sukta 5.77
Ten krótki hymn Aśvinów jest wezwaniem o świcie, nakłaniającym czcicieli do przyzywania Bliźniaczych Jeźdźców jako pierwszych o brzasku, aby mogli przybyć szybko i pić somę przed tym, jak wrogie, "chciwe" siły przeszkodzą w obrzędzie. Hymn chwali ich promienny rydwan i błyskawiczną, pędzącą z wiatrem pomoc, która wynosi wyznawcę poza udrękę, kończąc się modlitwą o zawsze nową ochronę, dobrobyt (rayi), bohaterską siłę i trwałe szczęście.
Sukta 78
Sukta 5.78
Ten hymn jest pilną inwokacją do Aśvinów (Nāsatyā), szybkich boskich lekarzy, aby szybko przybyli do ofiary Somy i się nie odwrócili. Skupia się na ochronie i pomyślnym porodzie, prosząc, by łono otworzyło się we właściwym czasie i by matka oraz dziecko wyszły żywe i nietknięte, a motyw pamiętanego ratunku (Saptavadhri) potwierdza uzdrawiającą moc Aśvinów.
Sukta 79
Sukta 5.79
Ten hymn jest bezpośrednim, intymnym wezwaniem do Uṣas (Jutrzenki), aby obudziła ofiarujących i poprowadziła ich do obfitości (rāyī), siły i właściwego działania. Jutrzenka jest wychwalana jako zawsze odnawiająca się, niezawodna w swoim świeceniu oraz jako dająca bohaterską sławę, szybkie energie i natchnioną mowę śpiewakom i patronom.
Sukta 80
Sukta 5.80
RV 5.80 to hymn świtowy, w którym wieszcze Atri wielbią Uṣas jako rozległą, szkarłatnobłyskotliwą moc, która objawia świat zgodnie z ṛta (porządkiem kosmicznym). Hymn celebruje jej uporządkowane odsłanianie światła, jej prowadzenie, które „nie zakłóca kierunków”, oraz jej powracanie, które odnawia życie, pracę i duchowe dążenie.
Sukta 81
Sukta 5.81
Ten krótki hymn do Savitṛ wychwala Boskiego Poruszyciela, który "zaprzęga" umysł i wgląd widzów, ustawia moce rytualne we właściwym porządku i sprawia, że wszyscy bogowie poruszają się w jego nieustannym ruchu. Savitṛ jest czczony jako mierzący światy i władca przenikający wszelkie stawanie się, bezpiecznie prowadzący istoty jako wewnętrzny i zewnętrzny inicjator działania. Hymn osiąga punkt kulminacyjny, identyfikując Savitṛ jako jedynego pana prasava (poruszenia) i w swoich drogach jako Pūṣana, prowadzącego żywiciela, zaproszonego do przyjęcia stomy.
Sukta 82
Sukta 5.82
Ten hymn jest modlitwą do Savitṛ, Boskiego Pobudzacza, o darowanie najwyborniejszego pożywienia, właściwego ruchu i pomyślnego przeznaczenia, przy czym Bhaga jest przywoływany jako moc przydziału i szczęścia należąca do Savitṛ. Prosi, aby wszystkie błędne kierunki (duritāni) zostały odepchnięte, a to, co prawdziwie dobre (bhadram), zostało wprowadzone w czcicieli. Sukta również wychwala Savitṛ jako kosmiczną siłę, która wprowadza wszystkie istoty i narodziny w manifestację i sprawia, że stają się one "usłyszane" poprzez natchnioną mowę.
Sukta 83
Sukta 5.83
Ten hymn jest żarliwą inwokacją do Parjanyi, wedyjskiej mocy deszczu, aby zagrzmiał, uwolnił wody i zapłodnił ziemię, by mogły powstać zioła i pokarm. Przedstawia deszcz jako nasienie życia umieszczone w roślinach i glebie, prosząc o ochronę, płodność i bezpieczne przejście poza suszę i jałowość.
Sukta 84
Sukta 5.84
Ten krótki hymn Atriego zwraca się do szybkiej, wędrownej mocy czczonej nocnymi śpiewami, chwalonej za wydobywanie obfitości i siły niczym rżący koń bojowy. Wiersz funkcjonuje jako ewokacyjne wezwanie: "wzywa" poruszający się blask/energię burzy (nazwaną lub określoną epitetem Arjunī), by objawiła wigor, pęd i zwycięską obfitość dla czciciela.
Sukta 85
Sukta 5.85
Ten hymn wysławia Varunę jako suwerennego strażnika rty (kosmicznego i moralnego porządku), który wymierza niebiosa i ziemię oraz ustala ścieżki Słońca. Przechodzi od podziwu dla potężnej "maji" Varuny (skutecznej mocy porządkowania) do pokutnej modlitwy, aby wszystkie widzialne i niewidzialne przewinienia zostały rozwiązane jak poluzowane więzy, co pozwoli czcicielowi powrócić do boskiej łaski.
Sukta 86
Sukta 5.86
Ten zwięzły hymn Indrāgnī przywołuje Indrę i Agniego razem jako sparzone moce, które podtrzymują śmiertelnika w zawodach siły i prawego działania. Prosi ich o przełamanie wewnętrznych i zewnętrznych przeszkód, prowadzenie "rydwanów" ruchu oraz ustanowienie szerokiej sławy, bogactwa i podtrzymującego pożywienia dla śpiewaków poprzez właściwie złożoną ofiarę.
Sukta 87
Sukta 5.87
Ten hymn przyzywa Marutów, burzowe zastępy zrodzone z gór, jako zdyscyplinowane, godne ofiary zgromadzenie, którego grzmiąca potęga przynosi blask, ochronę i zwycięski ruch. Łączy ich dynamiczną moc z szeroką, naprzód kroczącą siłą Wisznu, prosząc Marutów, aby usłyszeli wezwanie, strzegli obrzędu i uczynili czciciela niezwyciężonym wobec wrogiego zaprzeczenia.
Inside Mandala 5
Principal rishis
- Atri (and Atride seers)Eponymous family-seers of Mandala 5; noted for archaic diction, strong Agni–Indra ritual theology, and vivid Ashvin praise motifs. 87 hymns, famous hymns RV 5.40, RV 5.81, RV 5.83.
What sets it apart
- Family-book (Atri) provenance with relatively unified school style
- Notable prominence of Ashvin hymns alongside the expected Agni–Indra core
- Archaic/older linguistic strata and compact, formulaic poetic diction
- Strong ritual orientation: fire-kindling, offerings, and priestly performance paired with warrior-king themes
- Frequent emphasis on protection, healing, and timely aid—motifs especially vivid in Ashvin praises
Language and style
- Archaic vocabulary and inherited formulae more prominent than in later layers
- Compact syntactic style with dense compounds and ellipsis typical of early family books
- Conservative metrical habits (predominantly triṣṭubh and jagatī registers) with formulaic refrain patterns
- Frequent use of epithets and fixed collocations for major deities (Agni/Indra/Ashvins)
Dominant deities
- Agni20 hymns, among them RV 5.11, RV 5.25, RV 5.28
- Indra18 hymns, among them RV 5.30, RV 5.31, RV 5.33
- Ashvins9 hymns, among them RV 5.73, RV 5.74, RV 5.75
- Uṣas (Dawn)6 hymns, among them RV 5.79, RV 5.80, RV 5.81
- Maruts5 hymns, among them RV 5.54, RV 5.55, RV 5.56
- Varuṇa–Mitra (Ādityas)4 hymns, among them RV 5.62, RV 5.63, RV 5.64
- Sūrya3 hymns, among them RV 5.45, RV 5.47, RV 5.81
- Parjanya1 hymns, among them RV 5.83
- Savitar1 hymns, among them RV 5.82
Frequently Asked Questions
Mandala 5 belongs to the family-book layer (Mandalas 2–7) and is traditionally attributed to Atri and his descendants (Atrides), whose school preserved and transmitted these hymns.
It is often noted for an archaic register: conservative vocabulary, inherited formulae, and compact, dense poetic constructions typical of early Rigvedic family collections.
Agni and Indra dominate as in much of the Rigveda, but Mandala 5 is especially remembered for a strong presence of Ashvin hymns, alongside notable praises to Uṣas, the Maruts, and the Ādityas.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
